Προβληματισμό για τις εξελίξεις και σταθερή στήριξη των δημοκρατικών διαδικασιών στην Τουρκία εκφράζουν στην κυβέρνηση μετά την αποτροπή του πραξικοπήματος, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας το Σάββατο το βράδυ είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ. Η επικοινωνία με τον Ταγίπ Ερντογάν έγινε έπειτα από πρωτοβουλία του ιδίου, ο οποίος και ευχαρίστησε τον Αλέξη Τσίπρα για τη στάση που κράτησε απέναντι στο επιχειρούμενο πραξικόπημα το Σάββατο τα ξημερώματα. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, πρόσθεσε πως έτσι κι αλλιώς, για τον ελληνικό λαό είναι ζήτημα αρχής η προσήλωση στις αξίες της δημοκρατίας και της συνταγματικής νομιμότητας.
Φυσικά στην τηλεφωνική επικοινωνία των δύο ηγετών αναφέρθηκε και το θέμα που έχει προκύψει με τους 8 Τούρκους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς, οι οποίοι μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος αυτομόλησαν από τον τουρκικό στρατό με στρατιωτικό ελικόπτερο και έφτασαν στην Αλεξανδρούπολη, ζητώντας άσυλο. Το θέμα έθεσε ο Ταγίπ Ερντογάν, και από την πλευρά του ο Αλέξης Τσίπρας υπογράμμισε τον απόλυτο σεβασμό της ελληνικής πολιτείας σε θέματα διεθνούς δικαίου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο πρωθυπουργός φέρεται να εκτίμησε πως οι διαδικασίες εξέτασης των αιτήσεων ασύλου θα είναι σύντομες.
Ο Αλέξης Τσίπρας συνομίλησε για το ζήτημα αυτό και με τον Τούρκο ομόλογό του, στον οποίο μετέφερε τις ίδιες απόψεις. Ο Μπιναλί Γιλντιρίμ ευχαρίστησε τον πρωθυπουργό για την άμεση επιστροφή του στρατιωτικού ελικοπτέρου, με το οποίο έφτασαν στην Ελλάδα οι 8 στρατιωτικοί.
Η Ελλάδα πλέον ασφαλής πόλος στην Ανατ. Μεσόγειο
Σε συνέντευξή της στο ΑΠΕ η κυβερνητική εκπρόσωπος Όλγα Γεροβασίλη, αφού καταδίκασε κάθε ενέργεια που στρέφεται κατά της νόμιμης κυβέρνησης οποιασδήποτε χώρας, τόνισε πως “τα ζητήματα εμβάθυνσης του εκδημοκρατισμού της Τουρκίας είναι υπαρκτά" και γι' αυτό "ένα -ακόμη- στρατιωτικό πραξικόπημα θα πήγαινε τη χώρα πολλά χρόνια πίσω". Επιπλέον, η κυβερνητική εκπρόσωπος υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση με ψυχραιμία θα κινηθεί τις επόμενες ημέρες στις διμερείς σχέσεις, χωρίς καμία εμπλοκή στα εσωτερικά της Τουρκίας. "Οι σχέσεις μας, άλλωστε, με την Τουρκία -αναφέρομαι και ως Ελλάδα και ως Ε.Ε.- διέπονται από σταθερές αρχές και δεδομένες προϋποθέσεις. Η Ελλάδα ήταν και παραμένει ο πλέον σταθερός και ασφαλής πόλος στην Ανατολική Μεσόγειο" κατέληξε.
Εναντίωση στο πραξικόπημα δεν σημαίνει αποδοχή κάθε ενέργειας
Στις "ιδιαιτερότητες" της Τουρκίας ως "νευρικής δύναμης" που πρέπει να "διαφυλάξει" τη σχέση της με την Ε.Ε. αναφέρθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς κατά την τοποθέτησή του στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων που πραγματοποιήθηκε χθες στις Βρυξέλλες. Ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας είπε πως η Τουρκία χαρακτηρίζεται από πολλές αντιφάσεις –εθνικές, θρησκευτικές, κοινωνικές– και από αδιέξοδα στην πολιτική της και επισήμανε πως η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να εκφράζει την εναντίωσή της στο πραξικόπημα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να στηρίζει κάθε ενέργεια της σημερινής τουρκικής κυβέρνησης. Τάχθηκε υπέρ των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. της προτροπής για περισσότερη δημοκρατία και υπέρ μιας ευρωπαϊκού τύπου συμπεριφοράς νικητή απέναντι στους πραξικοπηματίες.
Ο Ν. Κοτζιάς τόνισε πως πρέπει να γίνει κατανοητή η θέση και η κατάσταση της Ελλάδας, έτσι ώστε να αποτραπεί ενδεχόμενη εξαγωγή της κρίσης, θέση η οποία επισημάνθηκε ιδιαίτερα και την Κυριακή στη διάρκεια σύσκεψης στο ΥΠΕΞ για την πολιτική της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας. Ακόμη, είπε πως ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού δεν θα πρέπει να προβλέπει την παραμονή τουρκικών στρατευμάτων κατοχής στο έδαφος του νησιού. Σε αυξημένη ετοιμότητα είναι και το ΥΠΕΘΑ από την Παρασκευή, χωρίς όμως να έχει γίνει ανάκληση αδειών, όπως λανθασμένα μετέδωσαν ιστοσελίδες.
Ερωτηθείς από δημοσιογράφο για τους 8 Τούρκους αξιωματικούς που ζητούν άσυλο, ο Ν. Κοτζιάς απάντησε πως το ανέφερε στο Συμβούλιο και επανέλαβε πως "θα εφαρμόσουμε τον ευρωπαϊκό και ελληνικό νόμο και στη βάση αυτή θα αντιμετωπίσουμε αυτή την υπόθεση, λαμβάνοντας υπ' όψιν μας ότι είναι οκτώ αξιωματικοί οι οποίοι πήραν μέρος στο πραξικόπημα." Σημειώνεται πως το υπουργείο Εξωτερικών έχει λάβει ρηματική διακοίνωση ήδη από το Σάββατο από την τουρκική πρεσβεία για την έκδοσή τους, όχι όμως επίσημο αίτημα από το υπουργείο Δικαιοσύνης της γείτονος. Για το ίδιο θέμα, ο ΑΝΥΕΘΑ Δημήτρης Βίτσας σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ τονίζοντας πως οι όποιες αποφάσεις θα παρθούν από τους δικαστές, είπε πως "πολιτικά" "αυτό που ευνοεί την Ελλάδα είναι να λήγουν γρήγορα αυτές οι υποθέσεις και να μην υπάρχουν εκκρεμότητες. Βεβαίως, αρκετοί το συνδέουν με τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας (για τους πρόσφυγες), και αυτό θα πρέπει να παρθεί υπ' όψιν σε πολιτικό επίπεδο”.
Παγώνουν οι επιστροφές προσφύγων στην Τουρκία
Σε επιφυλακή παραμένει η ΕΛ.ΑΣ. αλλά και όλα τα Σώματα Ασφαλείας, με το βλέμμα στραμμένο στις εξελίξεις στην Τουρκία. Δεν είναι μόνο οι αφίξεις των 8 στρατιωτικών ή το ενδεχόμενο νέων ανάλογων αφίξεων που απασχόλησε από την πρώτη στιγμή το επιτελείο της Κατεχάκη και εξακολουθεί να την απασχολεί, αλλά τι θα σημάνει αυτή η αναταραχή για τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας που είναι αυτήν τη στιγμή σε ισχύ. Προς το παρόν, όπως πληροφορούμαστε από πηγές του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, οι επιστροφές προσφύγων στην Τουρκία προφανώς παγώνουν μέχρι νεωτέρας και ότι παράλληλα παρακολουθείται στενά το τι συμβαίνει.
Στο μεταξύ, οι αριθμοί αφίξεων προσφύγων από την Τουρκία στα νησιά έχουν ως εξής, σύμφωνα με το συντονιστικό όργανο για το προσφυγικό: μέχρι τις 8 το πρωί της Παρασκευής, πριν, δηλαδή, εκδηλωθεί η απόπειρα πραξικοπήματος, οι αφίξεις στα νησιά ήταν 67, ενώ μέχρι την ίδια ώρα του Σαββάτου και αφότου είχε εκδηλωθεί η απόπειρα, οι αφίξεις ήταν 106. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, μέχρι τις 8 το πρωί της Κυριακής, οι αφίξεις ήταν 51 ενώ τα χθεσινά στοιχεία έδειχναν ότι μέχρι τις 8 το πρωί της Δευτέρας είχαν φτάσει τις 76.