ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ*
Το τρομοκρατικό χτύπημα στην Άγκυρα την περασμένη Κυριακή, που στοίχισε την ζωή σε 37 άτομα, ήταν η δεύτερη επίθεση που δέχτηκε η τουρκική πρωτεύουσα σε διάστημα λιγότερο του ενός μήνα. Τις πρώτες ώρες μετά την επίθεση η τουρκική κυβέρνηση προχώρησε στην απαγόρευση μετάδοσης φωτογραφιών από το σημείο της έκρηξης επιβάλλοντας προσωρινή διακοπή στη λειτουργία των κοινωνικών δικτύων. Την ευθύνη για την επίθεση της Κυριακής, όπως και της επίθεσης του περασμένου Φεβρουαρίου, ανέλαβε η οργάνωση «Γεράκια για την Ελευθερία του Κουρδιστάν» (ΤΑΚ).
Ως απάντηση στην επίθεση της Κυριακής, η Τουρκία προχώρησε σε μαζικό βομβαρδισμό των θέσεων του PKK στο Βόρειο Ιράκ και σε συλλήψεις υπόπτων για συμμετοχή στο PKK, καθώς και μελών του φιλο-κουρδικού κόμματος HDP. Οι εισαγγελικές αρχές έχουν μέχρι τώρα υποβάλει αιτήσεις για άρση της βουλευτικής ασυλίας 18 βουλευτών του HDP. Ανάμεσα σε αυτούς είναι και η Τούμπα Χεζέρ, η οποία προκάλεσε την οργή των Αρχών με την παρουσία της στην κηδεία του δράστη της επίθεσης στην Άγκυρα τον περασμένο Φεβρουάριο, που στοίχισε τη ζωή σε 28 άτομα. Παράλληλα, 8 δικηγόροι του φιλο-κουρδικού Συλλόγου Ελευθεριακών Δικηγόρων συνελήφθησαν, ενώ συνεχίζονται οι διώξεις κατά των 1.128 ακαδημαϊκών που με κείμενό τους άσκησαν κριτική στις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού στη νοτιοανατολική Τουρκία. Τρεις ακαδημαϊκοί συνελήφθησαν, 37 βρίσκονται υπό κράτηση, 29 απολύθηκαν ενώ συνεχίζονται οι διοικητικές και δικαστικές έρευνες για τους υπόλοιπους. Ανάμεσα στους διωκόμενους ακαδημαϊκούς είναι και ένας Βρετανός που ζει από το 1991 στην Τουρκία και του οποίου διατάχθηκε η απέλαση εντός 48 ωρών.
Στις επικρίσεις που δέχεται η τουρκική κυβέρνηση αντιπαραβάλλει κάθε φορά ότι δεν μπορεί να παρέμβει στο έργο της Δικαιοσύνης. Όμως, υπάρχουν πολλά ερωτηματικά σχετικά με την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, δεδομένου ότι τα τελευταία δύο χρόνια 1.845 άτομα (μεταξύ των οποίων και παιδιά) έχουν διωχθεί με βάση τον νόμο περί ασέβειας του προέδρου της δημοκρατίας. Παρόμοια, με αφορμή την εισαγγελική έρευνα για διαφθορά κατά του Ερντογάν στα τέλη του 2013 από δικαστές προσκείμενους στο ισλαμικό κίνημα του Γκιουλέν, η κυβέρνηση προχώρησε σε μαζικές εκκαθαρίσεις του δικαστικού σώματος. Τον περασμένο μήνα μάλιστα ο Ερντογάν, παρεμβαίνοντας απροκάλυπτα στο έργο της Δικαιοσύνης, δήλωσε ότι δεν σέβεται και δεν θα υπακούσει στην απόφαση του ανώτατου συνταγματικού δικαστηρίου για την απελευθέρωση δύο φυλακισμένων δημοσιογράφων.
Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν σε μια οργισμένη ομιλία του δήλωσε ότι επιθυμεί τη διεύρυνση του ορισμού της τρομοκρατίας ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτόν οι βουλευτές, συγγραφείς, δημοσιογράφοι και μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων που, κατά την άποψη και την ερμηνεία των τουρκικών αρχών, «βοηθάνε τους τρομοκράτες να πετύχουν τους στόχους τους». Θυμίζοντας την περίφημη ρήση του Τζορτζ Μπους του νεότερου, ο Ερντογάν απείλησε ότι ορισμένοι κύκλοι στην Τουρκία και τον κόσμο πρέπει να αποφασίσουν αν «είναι με τους τρομοκράτες ή με μας». Με αφορμή λοιπόν τις επιθέσεις των τελευταίων μηνών, ο Ερντογάν είναι αποφασισμένος να συνεχίσει την πολιτική κατάπνιξης της ελευθερίας της γνώμης και κάθε κριτικής και φιλελεύθερης φωνής στο εσωτερικό της χώρας και τις διώξεις ενάντια στην κουρδική αντιπολίτευση.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού στη Νοτιοανατολική Τουρκία. Τις τελευταίες ημέρες έχει επιβληθεί απαγόρευση κυκλοφορίας στις πόλεις Γιουκσέκοβα και Νουσαϊμπίν και σε γειτονιές στο Ντιγιάρμπακιρ όπου συνεχίζονται οι συγκρούσεις μεταξύ μελών της κουρδικής οργάνωσης «Πατριωτικό Επαναστατικό Κίνημα Νεολαίας» (YDG-H) και των τουρκικών Αρχών. Το YDG-H είναι παρακλάδι του PKK που δρα στα αστικά κέντρα και έχει στις τάξεις του κυρίως εφήβους και νέους γεννημένους τη δεκαετία του '90. Ύστερα από την κατάρρευση των ειρηνευτικών συνομιλιών τον περασμένο Ιούνιο, το YDG-H κήρυξε περιοχές της Νοτιοανατολικής Τουρκίας αυτόνομες και οι συγκρούσεις με τον στρατό γενικεύτηκαν.
Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι οι κοινωνικές αντιθέσεις και συγκρούσεις και ο κοινωνικός διχασμός συνεχίζουν να οξύνονται στην Τουρκία. Η κατάσταση επομένως στο εσωτερικό της χώρας δεν εμπνέει αισιοδοξία για το κοντινό μέλλον. Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και το δράμα των προσφύγων, που έχουν γίνει έρμαιο των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στην Άγκυρα και τις Βρυξέλλες.
* Ο Δημήτριος Αναγνωστάκης διδάσκει Διεθνείς Σχέσεις στο πανεπιστήμιο Ορχάν Γκαζή της Προύσας
