ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
Mε το προσφυγικό σε πρώτο πλάνο και με την επικαιροποίηση της συμφωνίας επανεισδοχής ολοκληρώθηκε χθες το 4ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Αθήνας - Άγκυρας στη Σμύρνη σε πολύ καλό κλίμα ανάμεσα στις δύο πλευρές με τους δύο πρωθυπουργούς Αλέξη Τσίπρα και Αχμέτ Νταβούτογλου να δείχνουν διάθεση συνεργασίας και συναντίληψη σε κάποιες πτυχές του προσφυγικού, όπως είναι η διασφάλιση ασφαλούς νόμιμου δρόμου για τους πρόσφυγες και η "fast track" διαδικασία επανεισδοχής από τα νησιά, που θα βοηθήσει και θα αποσυμπιέσει.
Όλα τα βλέμματα πλέον σε ό,τι αφορά το προσφυγικό και την τουρκική πρόταση είναι στραμμένα στην επόμενη σύνοδο κορυφής Ευρώπης - Τουρκίας στις 17 του μήνα. "Έγινε ένα σημαντικό πρώτο μισό βήμα χθες (σ.σ.: στη σύνοδο κορυφής Ε.Ε. - Τουρκίας), που ολοκληρώνεται σήμερα, το άλλο μισό και πρέπει να γίνει ένα ακόμη άλμα στις 17 του μήνα" είπε ο Αλ. Τσίπρας. Άλλωστε το Ανώτατο Συμβούλιο καθίσταται πλέον σαφές πως εντάχθηκε στην ευρύτερη διαδικασία διαπραγματεύσεων, σε απάντηση -όπως τονίζουν κυβερνητικοί κύκλοι- στις λογικές του Βίσεγκραντ που ήθελαν εγκλωβισμό ανθρώπων στην Τουρκία.
"Προωθούμε μηχανισμό νόμιμης οδού προς την Ε.Ε."
Η Αθήνα αξιολογεί θετικά την επικαιροποίηση του πρωτοκόλλου επανεισδοχής. Άλλωστε ο πρωθυπουργός είχε ήδη από την ομιλία του στην Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ μιλήσει για το "μήνυμα" πως "ο δρόμος των προσφύγων προς την Ευρώπη δεν είναι τα νερά του Αιγαίου και οι διακινητές και το λαθρεμπόριο ψυχών". Και από τη Σμύρνη επανέλαβε πως η εφαρμογή του πρωτοκόλλου επανεισδοχής δίνει μήνυμα προς τους μετανάστες από τρίτες χώρες ότι δεν υπάρχει βούληση και δυνατότητα να περάσουν στην Ευρώπη. «Αυτή είναι η πραγματικότητα και οφείλουμε να τους την πούμε με ειλικρίνεια» είπε διευκρινίζοντας πως «η Ελλαδα και η Τουρκία θα συνεχίσουν να παρέχουν ανθρωπιά και φιλοξενία στους κυνηγημένους, όμως δεν θα είναι οι χώρες που θα δεχθούν τη μόνιμη παραμονή όλων αυτών των ανθρώπων που διεκδικούν καλύτερη ζωή. Γι' αυτό και στο πλαίσιο της Ε.Ε. προωθούμε έναν μηχανισμό νόμιμης οδού για τους πρόσφυγες, μια μόνιμη ροή προς τις χώρες της Ευρώπης παίρνοντας μέτρα για την καταπολέμηση των παράνομων διόδων και των διακινητών».
Από την πλευρά του ο Τούρκος πρωθυπουργός, μιλώντας για το προσφυγικό, τόνισε πως, παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα και η Τουρκία δεν προκάλεσαν την προσφυγική κρίση, εντούτοις μοιράζονται το βάρος της διαχείρισης. "Εμείς", ανέφερε, "απαντάμε από κοινού και αναζητούμε λύσεις που θα μειώσουν τις δραματικές καταστάσεις στη θάλασσα του Αιγαίου. Θα πρέπει να βάλουμε πλάτη όλοι μαζί για την κατανομή του βάρους της προσφυγικής κρίσης" τόνισε. Ο ίδιος αναφέρθηκε και στο ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο των σημαντικών αποφάσεων που έχουν ληφθεί, το οποίο θα επιχειρεί στα χωρικά ύδατα και των δύο χωρών αποδεικνύοντας "την ωριμότητα προσέγγισης των δύο χωρών".
"Το πρόβλημα θα λυθεί μέσα από τη δική μας συνεργασία"
Αναγνωρίζοντας πως "το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων περνάει μέσα από μεγάλες προκλήσεις" όπως το προσφυγικό, ο Αλέξης Τσίπρας αναγνώρισε πως το Αιγαίο βρίσκεται στο κέντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος. "Η διεθνής κοινή γνώμη παρακολουθεί λεπτό προς λεπτό το δράμα των ανθρώπων που φεύγουν κυνηγημένοι από τη Συρία και γίνονται θύματα διακινητών και πολλοί από αυτούς χάνουν τη ζωή τους στο Αιγαίο" είπε και συνέχισε: «Εγώ και ο Αχμέτ είμαστε εδώ για να δηλώσουμε ότι είναι ντροπή αυτό που συμβαίνει στο Αιγαίο για τις αξίες και τον πολιτισμό μας. Δεν είμαστε εδώ για να υλοποιήσουμε κάποιο σχέδιο που μας επιβάλλουν οι εταίροι μας. Το πρόβλημα αυτό θα λυθεί μέσα από τη δική μας συνεργασία. Δεν θα μας επιβάλει κανείς πώς θα λυθεί. Ξέρουμε εμείς πώς θα λυθεί».
Εθνικά θέματα στο τραπέζι: Αιγαίο - θάλασσα σταθερότητας
Τον προβληματισμό του για την αύξηση των παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, των εμπλοκών και των υπερπτήσεων από την Τουρκία εξέφρασε ο πρωθυπουργός τονίζοντας ότι "αυτή η αύξηση δεν συνάδει με το καλό κλίμα φιλίας". Από την πλευρά του ο Αχ. Νταβούτογλου εξέφρασε ευγενικά την πάγια τουρκική θέση πως "τα σημεία που είναι για εσάς παραβίαση για εμάς δεν είναι" και τούμπαλιν, αναφερόμενος προφανώς στον χώρο μεταξύ 6 και 10 μιλίων, και υποστήριξε ότι με διάλογο βρίσκονται λύσεις.
Μάλιστα ο Αλ. Τσίπρας κατέθεσε τη στήριξη της χώρας μας στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην Ευρώπη, η οποία είναι «εξαιρετικά σημαντική τόσο για την Τουρκία όσο και για τις δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και τις διμερείς σχέσεις μας», χωρίς όμως να "χαρίζεται" σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, αφού επανέλαβε την πάγια θέση Αθήνας - Λευκωσίας για τις εγγυήτριες δυνάμεις.
"Κατάλοιπο άλλης εποχής" το casus belli
Με αφορμή ερώτηση για τη στάση της Τουρκίας στο Αιγαίο ο Αλ. Τσίπρας ζήτησε την άρση της απειλής πολέμου κατά της Ελλάδας (casus belli), την οποία χαρακτήρισε «κατάλοιπο άλλης εποχής». Από την πλευρά του ο Αχ. Νταβούτογλου απάντησε πως η Τουρκία με την απειλή πολέμου της τουρκικής εθνοσυνέλευσης το 1996 απάντησε σε απόφαση του ελληνικού κοινοβουλίου, αναγνωρίζοντας ωστόσο πως οι δύο χώρες "έχουν περάσει σε άλλη φάση".
Ο Αχ. Νταβούτογλου είπε επίσης ότι η Τουρκία δεν έχει καμία φιλοδοξία να αλλάξει το status quo στο Αιγαίο και χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τη συνεργασία Ατατούρκ -Βενιζέλου για να τονίσει την ανάγκη συνεργασίας των δύο χωρών, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα και η Τουρκία μπορούν να γίνουν πρότυπο συνεργασίας στη Μεσόγειο όπως οι σκανδιναβικές χώρες. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα έχει δηλώσει πως διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων σε χρόνο που η ίδια θα αποφασίσει, στάση που, όπως υποστήριξε ο πρωθυπουργός, αφορά την άσκηση ενός νόμιμου, με βάση το διεθνές δίκαιο, δικαιώματος, ενώ ως προς τις συνομιλίες για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας τόνισε ότι είναι απόφαση το θέμα να επιλυθεί με διπλωματικό τρόπο, μέσω συνομιλιών.
Οικονομικές συμφωνίες και σύνδεση Αθήνας - Άγκυρας
Πέρα από τη συμφωνία για συνεργασία στο προσφυγικό με την υπογραφή του μνημονίου προθέσεων για την παράνομη μετανάστευση από τον αναπληρωτή υπουργό Προστασίας του Πολίτη Νίκο Τόσκα και τον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Αφκάν Αλά, οι οικονομικές συμφωνίες ήταν πολλές και σημαντικές.
Πέρα από τις προαναγγελθείσες συμφωνίες σύνδεσης των λιμανιών Θεσσαλονίκης - Σμύρνης, την κατασκευή υπερταχείας σιδηροδρομικής γραμμής που θα συνδέει την Ηγουμενίτσα με την Κωνσταντινούπολη, ανακοινώθηκε -από τον Αλ. Τσίπρα- και η έναρξη αεροπορικής σύνδεσης Αθήνας - Άγκυρας. Ακόμη ανακοινώθηκε η κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων στο Έβρο και η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στους Κήπους.
Η ενέργεια παραμένει προτεραιότητα, με τον Αχ. Νταβούτογλου να αποδέχεται την πρόταση του Αλ. Τσίπρα να παρευρεθεί τον Μάιο στα εγκαίνια του αγωγού ΤΑΡ στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο. Είναι γνωστό πως η τουρκική πλευρά θεωρεί τους αγωγούς TAP και TAΝΑP τις ρεαλιστικότερες των ενεργειακών φιλοδοξιών των δύο πλευρών.
Τέλος υπογράφτηκε συμφωνία τουριστικής συνεργασίας από την αναπληρώτρια υπουργό Τουρισμού Έλενα Κουντουρά και τον υπουργό Τουριστικής Συνεργασίας Μαχίρ Ινά και συμφωνία συνεργασίας του ΑΠΕ-ΜΠΕ με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολού και της ΕΡΤ με την Τουρκική Ραδιοφωνία και Τηλεόραση που υπογράφτηκε από τον γ.γ. Ενημέρωσης και Επικοινωνίας Λευτέρη Κρέτσο.
Τον υπουργό συνόδευσε δεκαμελές υπουργικό κλιμάκιο: Γιώργος Σταθάκης, Νίκος Κοτζιάς, Παναγιώτης Σκουρλέτης, Θοδωρής Δρίτσας, Νίκος Τόσκας, Γιάννης Μουζάλας, Έλενα Κουντουρά, Όλγα Γεροβασίλη, Γιάννης Αμανατίδης και Δημήτρης Μάρδας.
Τελετή ανακήρυξης του Αλ. Τσίπρα ως επίτιμου διδάκτορα από το Πανεπιστήμιο της Σμύρνης
Χθες το απόγευμα ο πρωθυπουργός βρέθηκε στο Ελληνοτουρκικό Επιχειρηματικό Φόρουμ, όπου τόνισε πως η σφυρηλάτηση των σχέσεων εμπιστοσύνης και καλής γειτονίας είναι εφαλτήριο για σημαντική περαιτέρω ώθηση των ελληνοτουρκικών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων. Αναγνώρισε ότι προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλλει σε κορυφαίο επίπεδο το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας.
Επισημαίνεται πως την αποστολή συνόδευσαν 40 και πλέον ελληνικές επιχειρήσεις και φορείς από τους κλάδους δομικών υλικών, τροφίμων, μεταποίησης, τουρισμού, ενέργειας, logistics, μεταφορών, υψηλής τεχνολογίας και τηλεπικοινωνιών, οι οποίες είχαν τη δυνατότηα να πραγματοποιήσουν περισσότερες από 350 συναντήσεις με αντίστοιχες τουρκικές επιχειρήσεις χθες. Στην υλοποίηση του Φόρουμ και στην κατεύθυνση της περαιτέρω προώθησης και ενίσχυσης των επιχειρηματικών ελληνοτουρκικών σχέσεων συνέβαλε και το Enterprise Greece, που είναι ο αρμόδιος φορέας εξωστρέφειας.
Αργότερα, ο πρωθυπουργός πραγματοποίησε ομιλία στην τελετή ανακήρυξής του ως επίτιμου διδάκτορα από το Πανεπιστήμιο της Σμύρνης.
Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με δείπνο από το Εμπορικό Επιμελητήριο της Σμύρνης και την Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey.
