Της Θεανώς Φωτίου*
Ένας χρόνος στην κυβέρνηση, μια καθημερινή μάχη με τον χρόνο, με τις τεράστιες ανάγκες, με την έλλειψη πόρων. Μεγάλες αγωνίες και μοναδικές συγκινήσεις. Έτσι έζησα εγώ αυτόν τον χρόνο. Είχα την τιμή να καταθέσω στη Βουλή το πρώτο νομοσχέδιο της κυβέρνησής μας για την καταπολέμηση της ανθρωπιστικής κρίσης. Έναν εμβληματικό νόμο, που διέκοψε την επίσημη σιωπή για την κοινωνική καταστροφή. Έναν νόμο ανάσα.
Η κάρτα αλληλεγγύης, το δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα, η επιδότηση ενοικίου είχαν μεγάλη λαϊκή απήχηση. Ενεργοποίησαν ένα ντόμινο κοινωνικής ευαισθητοποίησης και συμμετοχής. Η ΕΥΔΑΠ παρέχει δωρεάν νερό, το υπουργείο Πολιτισμού καθιστά την κάρτα αλληλεγγύης εισιτήριο για μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, οι τράπεζες και οι εταιρείες τηλεφωνίας διαγράφουν χρέη των κατόχων της, η ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ και η Εθνική Τράπεζα προσφέρουν μεγάλα ποσά για σχολικά γεύματα. Ελληνικές εταιρείες μικρογευμάτων χορηγούν κάθε μέρα ένα δεκατιανό σε 11.000 μαθητές των δημοτικών σχολείων της Αθήνας.
Τα σχολικά γεύματα για εμάς είναι ένα μεγάλο στοίχημα. Σκοπός είναι βέβαια η καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας, την οποία η πολιτική του παλιού καθεστώτος ανέβασε στο ένα τρίτο των παιδιών. Αλλά όχι μόνο αυτό. Αφορά τη δημιουργία μιας νέας σχολικής κουλτούρας, που περιέχει τη συλλογικότητα ως κεντρικό της στοιχείο. Θέλουμε με την έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς χιλιάδες παιδιά του Δημοτικού σε όλη τη χώρα να έχουν ένα ζεστό γεύμα, να μαθαίνουν να τρώνε μαζί τα ωραία ελληνικά φαγητά που επιμελείται δωρεάν το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Εγώ δεν επιμένω στα γεμιστά!
Σε αυτή την προσπάθεια, που αλλάζει τη ζωή του σχολείου, χιλιάδες δάσκαλοι και γονείς συμμετέχουν με πάθος, ενώ ωριμάζει η ιδέα να παρέχονται τα γεύματα από πιστοποιημένα κοινωνικά συνεταιριστικά εγχειρήματα που θα δώσουν δουλειά μέσα από την κοινωνική οικονομία σε νέους ανέργους.
Τη χρονιά που πέρασε ενεργοποιήσαμε τα 135 εκατομμύρια του ΤΕΒΑ (Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας για του Απόρους) για το 2015-2016 δημιουργώντας 57 κοινωνικές συμπράξεις στους 57 παλιούς νομούς της χώρας για να προμηθεύονται και να δίνουν φρέσκα τρόφιμα και τυποποιημένα προϊόντα με διαφάνεια και τη συμμετοχή όλων (δήμοι, περιφέρειες, Εκκλησία, ΜΚΟ, άτυπα δίκτυα αλληλεγγύης). Για πρώτη φορά οι προμήθειες με κοινά τεύχη δημοπράτησης από το υπουργείο γίνονται τοπικά για να τονωθούν οι τοπικές αγορές και οι ωφελούμενοι επιλέγονται επίσης για πρώτη φορά με ηλεκτρονικό τρόπο και με κοινά κριτήρια σε όλη την Ελλάδα. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο ενέκρινε το επίμονο αίτημά μας μέρος των χρημάτων του να διατίθεται για τα σχολικά γεύματα. Στις κοινωνικές συμπράξεις θέλουμε να κατευθύνουμε τα τρόφιμα και προϊόντα που περισσεύουν και που καταστρέφονται. Τίποτα δεν πρέπει να πετιέται στην Ελλάδα της κρίσης. Σύντομα θα παρουσιάσουμε την κάρτα αλληλεγγύης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως εναλλακτική της «σακούλας» ή των κουπονιών για τρόφιμα.
Βέβαια, το μεγάλο μας σχέδιο, το οποίο καταστρώνεται μεθοδικά, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή του μετά το καλοκαίρι, είναι η συνολική αναμόρφωση του κοινωνικού κράτους, ένα Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Αλληλεγγύης, που θα αντικαταστήσει το πολυδαίδαλο και αναποτελεσματικό προνοιακό σύστημα, όπως αυτό οικοδομήθηκε, δίχως σχέδιο, με πολυνομία και κακονομία, από την εποχή της Φρειδερίκης.
Μέσα σε αυτόν τον πολύ δύσκολο χρόνο σχεδιάσαμε μαζί με το υπουργείο Οικονομίας τα ΕΣΠΑ 2014-2020 για την κοινωνική προστασία (δομές φτώχειας, κέντρα κοινότητας, δομές για ΑμΕΑ, ηλικιωμένους και παιδιά). Και είναι η πρώτη φορά που το ΕΣΠΑ σχεδιάζεται ολοκληρωμένα σε συντονισμό με όλες τις Περιφέρειες και με διαύγεια. Γιατί η λογική τόσα χρόνια ήταν οι αιφνιδιαστικές προσκλήσεις για συμμετοχή έτσι ώστε μόνο όσοι «ήξεραν» να προλαβαίνουν να τα παίρνουν. Γι' αυτό και δεν άφησαν τίποτα πίσω τους, γι' αυτό και δεν μπορούσαν να απορροφηθούν εγκαίρως οι ευρωπαϊκοί πόροι.
Αυτή τη δύσκολη χρονιά πολλές οργανώσεις και κόμματα μας επισκέφτηκαν από το εξωτερικό για να μάθουν τι κάνει η Αριστερά σε αυτό τον ευαίσθητο, κρίσιμο τομέα.
Στις συζητήσεις που ακολουθούσαν -ιδιαίτερα μετά το τρίτο Μνημόνιο- με τους συντρόφους των αριστερών κομμάτων απ' όλη την Ευρώπη για το τι μπορεί να κάνει η Αριστερά μέσα σε αυτό το ασφυκτικό νεοφιλελεύθερο πλαίσιο κι αν έχει περιθώρια αριστερής πολιτικής, σημείωνα με επιμονή ότι στους σχεδιασμούς μας έχουμε πάντα ένα τρίπτυχο για να τους ελέγχουμε:
* Τη μεροληψία υπέρ των αδύναμων τάξεων
* Τη συμμετοχή και έγερση της κοινωνίας
* Την αλλαγή του νεοφιλελεύθερου ιδεολογικού προτύπου ιδιώτευση - ανταγωνισμός- εξατομίκευση με το τρίπτυχο συμμετοχή - κοινωνική αλληλεγγύη - συλλογικότητα.
Με αυτή την ίδια επιμονή θα συνεχίσουμε κάθε μέρα με μικρές νίκες ή και απογοητεύσεις. Σήμερα, έπειτα από έναν χρόνο, και γνωρίζουμε, και μπορούμε.
* Η Θεανώ Φωτίου είναι αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης
