Στη «μάχη» της διήμερης Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με θέμα το προσφυγικό / μεταναστευτικό, πέφτει η κυβέρνηση από το πρωί από ενισχυμένες θέσεις, όπως αποδείχθηκε και προχθές στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων.
Το σχέδιο συγκεκριμένων κύκλων για παράδοση της εθνικής κυριαρχίας σε υπερεθνικούς οργανισμούς (εν προκειμένω τη Frontex ή τη μετεξέλιξή της, τη συνοριοφυλακή με αυξημένες αρμοδιότητες) φαίνεται πως εγκαταλείπεται κατ' αρχήν, αφού δύο ακόμη χώρες (Δανία και Κύπρος) προστέθηκαν στην ομάδα των χωρών που αρχικώς αντέδρασαν (Ισπανία, Ουγγαρία, Πολωνία και φυσικά Ελλάδα, διά του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών Νίκου Ξυδάκη).
Για την Αθήνα αυτό που έχει σημασία, όπως τόνιζε αρμόδια κυβερνητική πηγή, είναι να προχωρήσει η συζήτηση και η αναβάθμιση εν τέλει της Frontex, με ταυτόχρονη δέσμευση ότι είναι αδιαπραγμάτευτος ο σεβασμός των Συνθηκών που παραπέμπουν στην εθνική κυριαρχία. Με άλλα λόγια, η ελληνική θέση συνίσταται στο δίπτυχο "και ενισχυμένη Frontex και τα κράτη να είναι αυτά που αποφασίζουν για την επικράτειά τους".
Όπως διευκρίνιζε εξάλλου άλλη κυβερνητική πηγή, η δημιουργία της συνοριοφυλακής μπορεί να πάρει ακόμη και ένα χρόνο για να γίνει, άρα έως τότε η υπάρχουσα δομή της Frontex επιβάλλεται να λειτουργεί, ιδίως φυσικά στην ευαίσθητη αυτή συγκυρία.
Διαχρονικά, άλλωστε, για προφανείς εθνικούς λόγους, η Αθήνα τάσσεται υπέρ της κοινής ευρωπαϊκής δράσης, οπτική που ενισχύεται από το τωρινό πρόβλημα των ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών ροών. Όμως τούτο δεν σημαίνει ότι ένα κυρίαρχο κράτος θα εκχωρούσε το αποκλειστικό δικαίωμά του σε μια υπερεθνική δύναμη και στη δράση της χωρίς την άδεια του κράτους, ακόμη και σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης.
Το γεγονός ότι βρέθηκαν και άλλα κράτη, κυρίως με εξωτερικά σύνορα, να συνταχθούν με τις ελληνικές θέσεις δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος αποσοβήθηκε οριστικά, καθώς, εκτός του παραπάνω «προβληματικού» σημείου, υπάρχει και ένα άλλο, που... ενοχλεί την Αθήνα: η πρόβλεψη, όπως παρατίθεται στο σχέδιο απόφασης που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για κοινές επιχειρήσεις με τρίτα (μη ευρωπαϊκά) κράτη. Στο θέμα αυτό η κυβέρνηση αντιπροτείνει συντονισμό και τεχνική (όχι επιχειρησιακή) συνεργασία με τα τρία αυτά κράτη.
Ξεχωριστό θέμα σε τούτη τη σύνοδο αποτελεί, άλλωστε, η ευρωτουρκική συνεργασία, κυρίως για το θέμα του προσφυγικού. Για τον σκοπό αυτόν θα συγκληθεί σήμερα «μίνι» σύνοδος κορυφής με τη συμμετοχή της Τουρκίας, επίσης της Ελλάδας, της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ολλανδίας, του Βελγίου, της Σουηδίας, της Φινλανδίας, του Λουξεμβούργου, καθώς και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.
Σε αυτήν ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα προσέλθει με τη θέση ότι καλώς να ανοίξει η κοινοτική «κάνουλα» προς την Τουρκία, με βάση και τις πρόσφατες ευρωπαϊκές αποφάσεις, πλην όμως πρέπει και η Άγκυρα να ανταποκριθεί στην υποχρέωσή της για μείωση των μεταναστευτικών ροών.
Πριν από τη «μίνι» σύνοδο, ο Έλληνας πρωθυπουργός είναι προγραμματισμένο να συναντηθεί με τον Τούρκο ομόλογό του Αχμέτ Νταβούτογλου, εκεί όπου αναμένεται να του θέσει, σύμφωνα με πληροφορίες, το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αύξηση έλευσης μεταναστών από τη βορειοδυτική Αφρική, μέσω Τουρκίας. (Η άλλη κατ' ιδίαν συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα θα είναι με τον Ντέιβιντ Κάμερον, καθώς κατά το διήμερο αναμένεται να απασχολήσει και το ενδεχόμενο του Brexit).
Η Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει το απόγευμα, για να συνεχιστεί την Παρασκευή το πρωί.
Ν. ΠΑΠ.
