Της ΚΑΚΗΣ ΜΠΑΛΗ
Στις δημοκρατίες, τα κομματικά συνέδρια σπάνια είναι περίπατος για όσους κυβερνούν. Ειδικά όταν κυβερνούν με εταίρους - άρα με πολλαπλούς συμβιβασμούς. Οι σύνεδροι βρίσκουν την ευκαιρία να διατυπώσουν τις ενστάσεις τους στα κατά κανόνα δυσκονλοθώρητα κυβερνητικά στελέχη τους για τις επιλογές που κάνουν, να μεταφέρουν τις αγωνίες και τις διαφωνίες της βάσης. Κι όταν υπάρχει ένα θέμα που "καίει", οι ενστάσεις είναι ακόμη εντονότερες, το συνέδριο ακόμη μεγαλύτερη δοκιμασία για την ηγεσία.
Στον αστερισμό ενός τέτοιου "καυτού" ζητήματος, του προσφυγικού και μεταναστευτικού, έγινε τις προηγούμενες μέρες στην Καρλσρούη το τακτικό συνέδριο του γερμανικού χριστιανοδημοκρατικού κόμματος (CDU), της Άνγκελα Μέρκελ, και όλοι περίμεναν να δουν πώς η διάχυτη δυσαρέσκεια της βάσης για την επιμονή της καγκελαρίου να αρνείται να θέσει "ανώτατο όριο" στον αριθμό των προσφύγων που θα δεχθεί η Γερμανία θα εκφραζόταν και στο συνέδριο. Μάλιστα, καθώς είχε μόλις τελειώσει το συνέδριο των -κυβερνητικών εταίρων- Σοσιαλδημοκρατών, με τους συνέδρους να τιμωρούν τον πρόεδρό τους και αντικαγκελάριο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ με ένα από τα χειρότερα εκλογικά αποτελέσματα στην ιστορία του SPD, οι περισσότεροι πολιτικοί αναλυτές περίμεναν και η Μέρκελ να φύγει με ψαλιδισμένα τα φτερά της από την Καρλσρούη.
Κι όμως, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Η "μαμά" Μέρκελ... τα πήρε όλα κι έφυγε. Σχεδόν επί δέκα λεπτά τη χειροκροτούσαν όρθιοι οι σύνεδροι -τα τρία θεωρούνται αποτυχία, τα πέντε φυσιολογικά και κάθε λεπτό πάνω από το πέμπτο χτίζει θρίαμβο-, παρά το γεγονός ότι επί της ουσίας δεν έκανε πίσω στην πολιτική της για το προσφυγικό, δεν πήρε πίσω το περιβόητο "θα τα βγάλουμε πέρα" -με τις προσφυγικές ροές-, το οποίο αμφισβητούν τόσο τα μισά της στελέχη, όσο κι ένα πολύ μεγάλο μέρος της χριστιανοδημοκρατικής βάσης.
Για παράδειγμα, δεν πέρασε από το συνέδριο η επίμαχη τροπολογία στο σχέδιο απόφασης ότι "πρέπει να στέλνονται πίσω όσοι πρόσφυγες φτάνουν παράνομα στα σύνορα μέσω μιας τρίτης ασφαλούς χώρας". Αυτό λέει πρακτικά το Δουβλίνο ΙΙ κι αν η CDU -και στη συνέχεια η γερμανική κυβέρνηση- το υιοθετούσε, θα σήμαινε ότι οι εκατοντάδες χιλιάδες των προσφύγων και μεταναστών που πάτησαν φέτος το πόδι τους σε ευρωπαϊκό έδαφος στη Λέσβο ή τη Λαμπεντούζα και στη συνέχεια έφτασαν με κάποιον τρόπο στα γερμανικά σύνορα θα έπρεπε να απελαθούν στις "ασφαλείς" Ελλάδα και Ιταλία.
Πώς τα κατάφερε η Μέρκελ να ανατρέψει το κλίμα και να φύγει από το συνέδριο ενισχυμένη, έστω προσωρινά; Δύο είναι οι εξηγήσεις. Η πρώτη έχει να κάνει με τη συνεκτική δύναμη της εξουσίας. Οι Χριστιανοδημοκράτες δεν έχουν αυτή τη στιγμή εναλλακτική στη Μέρκελ - και δεν έχουν κανέναν λόγο να αποδυναμώσουν τη γυναίκα που έχει αποδείξει ότι ξέρει να κερδίζει εκλογές. Η δεύτερη έχει να κάνει με την ομιλία της Μέρκελ στο συνέδριο, που έπιασε τον σφυγμό του ακροατηρίου: Η Χριστιανοδημοκρατία του Άντενάουερ, του Έρχαρντ και του Κολ, είπε το κατά το "Time" "πρόσωπο της χρονιάς" -συνδέοντας για πρώτη φορά τον εαυτό της με τους "μεγάλους"-, αγωνίστηκε και "τα έβγαλε πέρα" με τις μεγάλες προκλήσεις: την ανασυγκρότηση από τις στάχτες του πολέμου, το γερμανικό οικονομικό θαύμα, την ενοποίηση. Η δική της Χριστιανοδημοκρατία θα τα βγάλει πέρα με το προσφυγικό.
