ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Πολλά αγκάθια και μια ευκαιρία στρώνουν τον δρόμο προς την επίτευξη της οριστικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και δανειστών για το τριετές πρόγραμμα. Ενώ οι ελληνικές προτάσεις παρελήφθησαν εγκαίρως χθες το βράδυ και αξιολογούνται σήμερα από τους θεσμούς, όλα δείχνουν πως, πέρα από την αξιοπιστία των προτάσεων, η επίτευξη συμφωνίας θα εξαρτηθεί και από το αν θα ξεπεραστούν κάποια επιπλέον εμπόδια: πρώτον, το γεγονός ότι το μπλοκ των χωρών της Βαλτικής έχει μέχρι τώρα αναπτύξει μια σαφώς αρνητική αν όχι εχθρική στάση απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση και την παραμονή της στο ευρώ και, δεύτερον, τα σημάδια διχασμού που έχουν κάνει την επανεμφάνισή τους ανάμεσα στους θεσμούς. Από την ίδια αυτή κοίτη, όμως, πηγάζει και μια σημαντική ευκαιρία που αφορά την επίλυση του ζητήματος του ελληνικού δημόσιου χρέους.
Το ζήτημα τέθηκε χθες με σαφήνεια και αποφασιστικότητα από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος τόνισε την ανάγκη να γίνει μια συμφωνία με την οποία "θα είναι όλοι κερδισμένοι". Από το Λουξεμβούργο, ο Τουσκ δήλωσε ότι "μια ρεαλιστική πρόταση από την Ελλάδα θα πρέπει να συμβαδίζει με μια εξίσου ρεαλιστική πρόταση για τη βιωσιμότητα του χρέους από τους πιστωτές", επισημαίνοντας ότι, σε διαφορετική περίπτωση, "θα συνεχίσουμε τον ληθαργικό χορό των τελευταίων μηνών". "Είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι είναι αναγκαίο για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας της ζώνης του ευρώ", πρόσθεσε ο ίδιος, ενώ κατέληξε με ένα μήνυμα προς την Αθήνα για την οικονομική πολιτική που την παροτρύνει να ακολουθήσει, επικαλούμενος τη ρήση του Κικέρωνα "Magnum vectigal est parsimonia", δηλαδή "η εξοικονόμηση προσφέρει μεγάλη ανταμοιβή".
Παράλληλα, το ζήτημα της διευθέτησης του ελληνικού χρέους επανέρχεται και πάλι στο προσκήνιο ως διαφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Οι τρεις θεσμοί, Κομισιόν, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ΔΝΤ, αφού έλαβαν την επίσημη εντολή από τον ESM την Τετάρτη να αξιολογήσουν το ελληνικό αίτημα για δάνειο βάσει της συνθήκης του ESM, εργάζονται πάνω σε μια ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους, η οποία, σύμφωνα με πηγές, θα πρέπει να είναι έτοιμη εγκαίρως για το Euro Working Group που θα γίνει στις 11 το πρωί του Σαββάτου, λίγες ώρες πριν την κρίσιμη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης.
Κοινοτικές πηγές σημείωναν χθες ότι η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους αποτελεί "αγκάθι" στις διαβουλεύσεις μεταξύ των θεσμών, καθώς το ΔΝΤ επιμένει πως δεν είναι βιώσιμο και ζητάει τη διευθέτησή του, ενώ η Επιτροπή εμμένει στην άποψη που έχει εκφραστεί από τον ίδιο τον πρόεδρό της, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ότι προέχει η συμφωνία πάνω στις μεταρρυθμίσεις και στην αιρεσιμότητα που θα συνοδεύουν το νέο ελληνικό πρόγραμμα και ότι μια συζήτηση για το χρέος μπορεί να ξεκινήσει τον Οκτώβριο. Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις, από την πλευρά του, σε μια μάλλον πιο προχωρημένη, πλην προσεκτική δήλωση, τόνισε χθες πως «οι χώρες της Ευρωζώνης μπορεί να εξετάσουν αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους» σε περίπτωση συμφωνίας.
Πιέζει το ΔΝΤ για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις
Εκτός από τη διαφωνία στο ζήτημα του χρέους, έχει αναζωπυρωθεί και η αντιπαράθεση για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Σε αυτό το ζήτημα η Ελλάδα έχει σύμμαχο την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο οι πιέσεις από το ΔΝΤ είναι μεγάλες.
"Πολιτική δικλίδα ασφαλείας" τα 6 δισ. ώς τις 20 Ιουλίου
Επιπλέον, έχει ανακύψει ένα ακόμη πρόβλημα τεχνικής φύσεως, το οποίο αφορά την ενδιάμεση λύση που αναζητείται για την κάλυψη των πολύ άμεσων χρηματοδοτικών αναγκών της Ελλάδας για τον μήνα Ιούλιο. Συγκεκριμένα, προκύπτει πως το ΔΝΤ, ως προνομιακός δανειστής, πρέπει να εξοφληθεί πριν από την ΕΚΤ, με αποτέλεσμα να αυξάνεται το ποσό που χρειάζεται η Ελλάδα πριν τις 20 Ιουλίου σε περίπου 6 δισ. Εκτός από τη δόση ύψους 1,6 δισ. που εκκρεμεί προς το ΔΝΤ, τη Δευτέρα η Ελλάδα πρέπει να πληρώσει ακόμα μισό περίπου δισ. τα οποία προστίθενται στα 3,7 δισ. της ΕΚΤ. Αυτά τα χρήματα, υποστηρίζουν οι Βρυξέλλες πως ακόμα και σε περίπτωση συμφωνίας δεν μπορούν να αντληθούν από το υπό διαπραγμάτευση πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας καθώς οι διαδικασίες είναι αρκετά χρονοβόρες, ενώ τα κέρδη από τα ελληνικά ομόλογα που κρατούν οι κεντρικές τράπεζες της Ευρώπης, τα λεγόμενα SMPs, δεν είναι αρκετά για να καλύψουν το ποσό αυτό.
Οι Βρυξέλλες κάνουν όμως σαφές ότι εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση, το "εργαλείο" για να αντιμετωπιστεί μπορεί να βρεθεί. Σε αυτό το πλαίσιο, παρά την τεχνική του φύση, το εν λόγω εμπόδιο μπορεί να εκληφθεί ως η "πολιτική δικλίδα ασφαλείας" για τα κράτη - μέλη που δεν επιθυμούν να προχωρήσουν σε συμφωνία και ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ως το όπλο που θα εκπυρσοκροτήσει αναπάντεχα, προκαλώντας ένα ατύχημα τύπου "Greccident".
