Ρεπορτάζ: Νίκος Λιονάκης
Με την έκβαση των συνομιλιών με τους δανειστές να είναι στον "αέρα", ο Αντ. Σαμαράς, ο Στ. Θεοδωράκης και ο Ευ. Βενιζέλος έτρεξαν να εισάγουν στον δημόσιο διάλογο σενάρια περί αλλαγής κυβέρνησης χωρίς εκλογές, από την παρούσα Βουλή, επιβεβαιώνοντας ότι οι προσκλήσεις που απηύθυναν τόσον καιρό περί "εθνικής συνεννόησης" ήταν εικονικές και εξυπηρετούσαν μόνο εσωκομματικές σκοπιμότητες.
Οι ραγδαίες και απρόβλεπτες εξελίξεις των τελευταίων ημερών γύρω από τη διαπραγμάτευση για μια αμοιβαία επωφελή λύση προσέφεραν το έδαφος για να αναδειχθούν ευθέως οι στοχεύσεις της Ν.Δ., του Ποταμιού και μερίδας του ΠΑΣΟΚ, αλλά και για να αποτυπωθεί η εικόνα ενός κατακερματισμένου σκηνικού στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης. Οι τρεις πρόεδροι βρίσκονται σε άτυπη σύγκρουση μεταξύ τους, καθώς είναι αντικρουόμενες οι στρατηγικές και οι επιδιώξεις τους τόσο για τον ρόλο των κομμάτων τους στην "επόμενη μέρα" -που οι ίδιοι βλέπουν- για το κυβερνητικό σχήμα, όσο και για τον χώρο του πολιτικού φάσματος πάνω από τον οποίο ερίζουν.
Ωστόσο, με εξαίρεση τη Φ. Γεννηματά, που κράτησε ηπιότερη και πιο ψύχραιμη στάση, οι Αντ. Σαμαράς και Στ. Θεοδωράκης από τις Βρυξέλλες δεν βρήκαν μια κουβέντα να πουν για τη στάση των εταίρων, ενώ εξάντλησαν την κριτική τους στην ελληνική πρόταση.
Ο απομονωμένος Παπαδήμος ονειρεύεται...
Ο Αντ. Σαμαράς -με μόνο άτυπο σύμμαχό του τον πρώην κυβερνητικό εταίρο του και τέως πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Ευ. Βενιζέλο- βλέπει λύσεις τύπου Παπαδήμου, με κυβέρνηση χωρίς τον Αλ. Τσίπρα, εφόσον μια συμφωνία δεν συγκεντρώσει την κυβερνητική πλειοψηφία. Την ώρα που κορυφωνόταν η διαπραγμάτευση του πρωθυπουργού στις Βρυξέλλες, ο πρόεδρος της Ν.Δ. κατέθετε την πρότασή του για σχηματισμό μεταβατικής κυβέρνησης εθνικής συνεννόησης χωρίς τον σημερινό πρωθυπουργό, εφόσον η συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. έχει απώλειες κατά την έγκριση της συμφωνίας.
Δεδομένων των εσωκομματικών ισορροπιών στη Ν.Δ., που τον καθιστούν πρόεδρο σε αποδρομή, ευελπιστεί να υπάρξουν ραγδαίες εξελίξεις στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό προκειμένου να έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει να αναζητεί προσωπικό πολιτικό ρόλο. Μια θετική έκβαση ως προς τη συμφωνία, χωρίς προβλήματα για την κυβερνητική πλειοψηφία, θα καθιστούσε αυτόματα κενή περιεχομένου τη "γραμμή" της Ν.Δ.
Άλλωστε, το προσκλητήριο που απηύθυνε προ μιας εβδομάδας για μέτωπο εθνικής συνεννόησης "φιλοευρωπαϊκών" πολιτικών δυνάμεων απέναντι στην κυβέρνηση δεν βρήκε ανταπόκριση από κανένα κόμμα. Αυτό διότι, παρ' ότι το Ποτάμι υιοθέτησε παρόμοιας έντασης κινδυνολογική ρητορική, δεν δέχεται να μπει στο ίδιο κάδρο με τον πρώην πρωθυπουργό, πόσο μάλλον με εκείνον στον ρόλο του "ηγέτη" της αντιπολίτευσης. Το εγχείρημά του να βγει από το εσωκομματικό αδιέξοδο, να απαντήσει στην εσωτερική αντιπολίτευση που ζητεί μια διαλλακτικότερη Ν.Δ., αλλά και να απευθυνθεί σε ευρύτερο ακροατήριο, αποτυπώθηκε τόσο με το προαναφερθέν προσκλητήριο όσο και με την προσπάθεια να προσεταιριστεί τις εκδηλώσεις "Μένουμε Ευρώπη".
Μια φορά εταίροι, πάντα εταίροι...
Την αγωνία του Αντ. Σαμαρά για "δικαίωση" των πολιτικών και των "προβλέψεών" του για αποτυχία της σημερινής κυβέρνησης συμμερίζεται για τον εαυτό του ο Ευ. Βενιζέλος, ο οποίος, παρ' ότι αποχώρησε από την προεδρία του ΠΑΣΟΚ και ενώ διατηρεί ερείσματα στην Κ.Ο., προσπαθεί να επιβάλει τη "γραμμή" του σε κομβικές αποφάσεις που θα κληθεί να λάβει το κόμμα.
Μοιράζεται όμως και τις (προ)βλέψεις του για κυβερνήσεις ειδικού σκοπού ή εθνικής ενότητας. Ο τέως πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δήλωσε ότι σε περίπτωση που δεν υπάρξει κυβερνητική πλειοψηφία για την επιδιωκόμενη συμφωνία με τους δανειστές, "η Βουλή αυτή μπορεί να δώσει λύση". "Θα πας με εκλογική κυβέρνηση, η οποία είναι είτε οικουμενική είτε υπηρεσιακή. Δεν μπορείς να πας με την κυβέρνηση την υπάρχουσα, την πολιτική κυβέρνηση" είπε. Έδειξε παράλληλα ότι τάσσεται υπέρ της καταψήφισης οποιασδήποτε συμφωνίας φέρει η κυβέρνηση, επιχειρηματολογώντας ότι θα είναι "καταστροφική" και θα αποτελεί προάγγελο τρίτου Μνημονίου. Ωστόσο, η Φ. Γεννηματά έχει δηλώσει ότι η στάση του κόμματος θα κριθεί με βάση το εθνικό συμφέρον, χωρίς να προεξοφλεί την απόφαση της Κ.Ο.
Η "κυβερνησιμότητα" του Σταύρου
Ο επικεφαλής του Ποταμιού επιχειρεί να διαφοροποιείται με κάθε ευκαιρία από τον Αντ. Σαμαρά, θέλοντας να εμφανιστεί εκείνος ως η επόμενη εναλλακτική λύση για τη χώρα, ως εν δυνάμει αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Δεν παρέλειψε μάλιστα να αφήσει αιχμές εναντίον τού πρόεδρου της Ν.Δ. για την πρότασή του σχετικά με νέο κυβερνητικό σχήμα, κάνοντας λόγο για εκδικητικό πνεύμα και επισημαίνοντας ότι ο Αλ. Τσίπρας έχει νωπή λαϊκή εντολή. Εισέπραξε την απάντηση από τον εκπρόσωπο Τύπου της Ν.Δ. ότι "προφανώς δεν κατάλαβε την πρόταση, γιατί ίσως είναι απασχολημένος για το πώς θα μπει ο ίδιος στην κυβέρνηση Τσίπρα". Ο επικεφαλής του Ποταμιού έσπευσε από τις Βρυξέλλες, και μέσω "Financial Times" να αξιώσει αλλαγή του ΣΥΡΙΖΑ και κυβερνητικό ανασχηματισμό, εντός του οποίου επιδιώκει να συμμετάσχει εν είδει διεύρυνσης του κυβερνητικού σχήματος σε "προοδευτική" κατεύθυνση", χωρίς φυσικά τους ΑΝ.ΕΛΛ.
Λίγες μέρες νωρίτερα κατηγόρησε τον Αντ. Σαμαρά ότι συμπεριφέρεται όπως κάθε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενώ την ίδια ημέρα εξέδωσε ανακοίνωση για να "επισημάνει" ότι δεκάδες στελέχη του Ποταμιού συμμετείχαν στο "Μένουμε Ευρώπη". Προκύπτει μια σαφής προσπάθεια εκ μέρους του να επικρατήσει στον χώρο μιας απολιτίκ ή και συνειδητοποιημένης "μεταρρυθμιστικής" "Κεντροαριστεράς", της οποία θέλει να ηγηθεί πλήρως για να υπερκεράσει σε δύναμη τη Ν.Δ. Ίσως δεν είναι τυχαία η ομιλία του Π. Βούλγαρη (εκ των πρωταγωνιστών της πρωτοβουλίας των "58") από την κομματική εκδήλωση του Ποταμιού, που ζήτησε από τον Στ. Θεοδωράκη το Ποτάμι να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαδικασία για έναν "προοδευτικό πόλο μεσαίου τουλάχιστον μεγέθους".
Η Γεννηματά απορρίπτει τα σενάρια, στέλνει μήνυμα στον Βενιζέλο
Απέναντι στα σενάρια και στις στοχεύσεις που απεργάζονται δημόσια οι Σαμαράς, Βενιζέλος και Στ. Θεοδωράκης, η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έσπευσε με δήλωσή της να στείλει μήνυμα -με σαφή αποδέκτη και τον Ευ. Βενιζέλο- ότι δεν συμμετέχει σε αυτά και ότι το ΠΑΣΟΚ έχει αυτόνομη πορεία. "Το ΠΑΣΟΚ έχει τη δική του διαδρομή και η Δημοκρατική Παράταξη τη δική της ιστορία" δήλωσε και σημείωσε πως "τα διάφορα σενάρια για 'Ιουνιανά και Ιουλιανά του 2015' δεν μας αφορούν". Είπε ακόμα ότι "το ΠΑΣΟΚ έχει αυτοδύναμο λόγο.
Από τη συνολική στάση της έως τώρα ως πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, είναι σαφής η πρόθεσή της να αλλάξει το στίγμα του κόμματος που κληρονόμησε από τον Ευ. Βενιζέλο. Αποστασιοποιείται πλήρως από τη "δεξιά" Ν.Δ. αλλά και από τον Στ. Θεοδωράκη, καθώς μια προσέγγιση με το Ποτάμι, που βρίσκεται σε ευνοϊκότερη θέση, θα ήταν εις βάρος του ΠΑΣΟΚ. Σε αντίθεση με τη Ν.Δ. και το Ποτάμι, διατηρεί σαφώς ηπιότερη και πιο ψύχραιμη στάση απέναντι στην κυβέρνηση, συνοδεύοντας πάντοτε την κριτική της με κριτική προς την άκαμπτη στάση των εταίρων. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι την Τετάρτη, την ημέρα που οι εταίροι επανήλθαν ξαφνικά στις πιο σκληρές προτάσεις τους, ήταν η μόνη αρχηγός κόμματος που πήρε θέση, ζητώντας "οι εταίροι να επιδείξουν αλληλεγγύη, να μην επιμείνουν σε ακραία μέτρα".
ΣΥΡΙΖΑ: Οι τρόικες εσωτερικού και εξωτερικού να ξεχάσουν τα σενάρια εκτροπής
Απέναντι στα σενάρια που ξεδίπλωναν αρχηγοί και στελέχη κομμάτων της αντιπολίτευσης, ενώ από την Τετάρτη οι δανειστές απαιτούσαν τα πιο σκληρά μέτρα, ο ΣΥΡΙΖΑ απαντούσε καταγγέλλοντας τις προσπάθειες από τις "τρόικες εσωτερικού και εξωτερικού".
Ο Αντ. Σαμαράς έλαβε άμεση απάντηση από το Γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, που τόνισε ότι Αντ. Σαμαράς "εκφράζει τους μύχιους πόθους του, ζητάει κυβέρνηση με δοτό πρωθυπουργό προκειμένου να υπογράψει και να εφαρμόσει ό,τι ζητούν οι δανειστές. Άραγε, αυτές τις σκέψεις τις κρατάει για τον εαυτό του ή τις μοιράζεται με Ευρωπαίους αξιωματούχους;". "Όσοι ονειρεύονται Κάννες ή Παπαδήμους ας ξεχάσουν αυτά τα σενάρια" υπογράμμισε ο γραμματέας της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ Τ. Κορωνάκης, υποστηρίζοντας ότι στόχος του Β. Σόιμπλε και των ομοϊδεατών του "δεν είναι απλώς μια αριστερή παρένθεση, αλλά να μπει σε παρένθεση ο ίδιος ο ελληνικός λαός", διότι "τρέμουν τη δημιουργία κομμάτων σαν το δικό μας στην υπόλοιπη Ευρώπη". Επίθεση κατά Σαμαρά και Θεοδωράκη εξαπέλυσε η εκπρόσωπος Τύπου Ρ. Σβίγκου, σημειώνοντας πως "είτε θέλουν μια ταπεινωτική συμφωνία για την ελληνική κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό, είτε θέλουν μια κυβέρνηση κάποιων άλλων προθύμων, σε μια ξεδιάντροπη συνεργασία με ντόπιους συνεργάτες".
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Ν. Φίλης μίλησε για τμήμα της πολιτικής ηγεσίας της Ευρώπης που αποσκοπούσε να φτάσει στα άκρα η κατάσταση, ώστε στις 30 Ιουνίου να εκβιάσει για λύση που δεν θα είναι αποδεκτή και να θέσουν θέμα πτώσης της κυβέρνησης. "Δεν είναι τυχαίο που βγαίνει ο κ. Σαμαράς και μιλά για νέα κυβέρνηση" επισήμανε και κατήγγειλε "το σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης από την τρόικα εσωτερικού και την τρόικα εξωτερικού" για να προσθέσει ότι "η κυβέρνηση δεν θέλει να εμπλακεί σε ιστορία... Ιουνιανών".
