Του Γιάννη Κουτσοκώστα
Όταν η γλώσσα προτρέχει της διανοίας, συνήθως προκύπτουν "τέρατα". Έτσι γίνεται τις τελευταίες ημέρες με την επικείμενη(;), πολυαναμενόμενη και πολυσυζητημένη συμφωνία της χώρας με τους δανειστές. Για την ακρίβεια, όχι η συμφωνία αλλά ακόμα και η προσδοκία συμφωνίας ήταν αυτή που έβγαλε... τέρατα στον αφρό. Αυτή ήταν που ενεργοποίησε τα πιο αλλόκοτα και αντιφατικά ανακλαστικά. Εντός αλλά και εκτός του ΣΥΡΙΖΑ και της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Και καλά οι Συριζαίοι. Είναι απολύτως συμβατό με την αριστερή τους ψυχοσύνθεση, είναι στο DNA τους, να δυσπιστούν. Να μην μπορούν -και να μην θέλουν- να δεχθούν... ροζ αποχρώσεις στις... κόκκινες γραμμές τους. Είναι απολύτως υγιές να μην συμβιβάζονται με την ιδέα του... συμβιβασμού, όσο έντιμος, χρήσιμος και προωθητικός και αν είναι. Και είναι απολύτως ηθικό και νόμιμο να αμφιβάλλουν, να αμφισβητούν και να μη βάζουν την "υπογραφή" τους και μάλιστα ασυζητητί σε ό,τι παρουσιάζεται ως έντιμη συμφωνία. Λογικά και θεμιτά όλα αυτά για την Αριστερά και τον κόσμο της.
Αυτό που δεν είναι λογικό και δεν μοιάζει θεμιτό και αναμενόμενο είναι η στάση των άλλων, αυτών που συγκροτούν το λεγόμενο πολιτικό και μιντιακό κατεστημένο των Μνημονίων. Εδώ η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά. Ο τρόπος με τον οποίο υποδέχονται, όχι τη συμφωνία αλλά το ενδεχόμενο να υπάρξει συμφωνία με τους δανειστές, εμπίπτει περισσότερο στη σφαίρα της ψυχιατρικής και όχι της πολιτικής ανάλυσης και κριτικής. Αυτοί, που Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή κατακεραύνωναν την κυβέρνηση ότι ρίχνει τη χώρα στα βράχια και Τρίτη, Πέμπτη, Σάββατο την κατηγορούσαν ότι ετοιμάζεται να υπογράψει μνημόνια, τώρα τρέχουν και δεν φθάνουν. Ν.Δ. ΠΑΣΟΚ και από κοντά το Ποτάμι, όλος αυτός ο γαλαζοπράσινος "σκληρός πυρήνας" του κατεστημένου μαζί με τα media και τους μιντιάρχες της διαπλοκής, δείχνουν να χάνουν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους.
Σε πολιτικό και στρατηγικό αδιέξοδο
Αδυνατούν να διαχειριστούν ψύχραιμα, σοβαρά και υπεύθυνα ακόμα και το ενδεχόμενο να αρθεί το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές και να υπογραφεί μια δύσκολη αλλά έντιμη συμφωνία - ανάσα για τη χώρα και την οικονομία. Γιατί το σενάριο της καταστροφής δεν επιβεβαιώνεται και η προσδοκία της πλήρους υποταγής απέχει από την πραγματικότητα. Γιατί βλέπουν ότι η κυβέρνηση όχι μόνο δηλώνει αλλά και δείχνει αποφασισμένη να μην υπογράψει όπως - όπως ό,τι απαιτούν οι δανειστές και ό,τι σερβίρουν ο Σόιμπλε, ο Ντάισελμπλουμ και η Λαγκάρντ.
Τα χάνουν. Και σαν έτοιμοι από καιρό επιχειρούν να αλλάξουν τροπάριο, παίζοντας όμως την ίδια μουσική και κατηγορώντας την κυβέρνηση για τα πάντα. Την κατηγορούν, για παράδειγμα, και γιατί δεν διαπραγματευόταν με τους δανειστές αλλά και γιατί καθυστέρησε τις διαπραγματεύσεις. Την επικρίνουν γιατί άργησε να συμφωνήσει αλλά και γιατί οδεύει σε συμφωνία. Σκίζουν τα ιμάτιά τους γιατί η κυβέρνηση βάζει «κόκκινες γραμμές» αλλά και γιατί τις «παραβιάζει». Κλαίνε και οδύρονται γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ οδηγεί τη χώρα στη χρεωκοπία αλλά και γιατί προσπαθεί να αποτρέψει τη χρεοκοπία, υπογράφοντας -όπως λένε- Μνημόνιο, χειρότερο από το δικό τους. Όλα αυτά παράλληλα και ταυτόχρονα.
Γίνονται οι ίδιοι παρένθεση
Αν όλα αυτά δεν είναι σημάδια σύγχυσης, τότε σίγουρα δείχνουν πολιτικό αδιέξοδο και στρατηγική ανυπαρξία. Λογικό και αναμενόμενο. «Γαλάζιοι», «πράσινοι» και... σιγανά Ποτάμια, είχαν επενδύσει πολλά στο σενάριο της αριστερής παρένθεσης. Πόνταραν σχεδόν τα πάντα στην προοπτική της γρήγορης κατάρρευσης του ΣΥΡΙΖΑ υπό το βάρος των αδιεξόδων, που οι ίδιοι προκάλεσαν στη χώρα και στην κοινωνία. Και πανικοβάλλονται καθώς "πέφτουν στον... κουβά". Το σενάριο της αριστερής παρένθεσης παραμένει σενάριο και οι θιασώτες της αριστερής παρένθεσης, πέφτουν στην παγίδα, που έστησαν για τον ΣΥΡΙΖΑ. Γίνονται οι ίδιοι... παρένθεση. Ο ένας, ο Αν. Σαμαράς, βάλλεται και αμφισβητείται ανοιχτά πλέον μέσα στη Ν.Δ. Του καταλογίζουν ότι έριξε ένα μεγάλο, αστικό, συντηρητικό κόμμα σε μια μικρή "φαιο-γάλαζη λιμνούλα", η οποία μάλιστα στερεύει από νερό και ιδέες και αποξηραίνεται. Ο άλλος, ο Βενιζέλος, "κατάφερε" να μετατρέψει το μεγάλο «πράσινο ποτάμι» του ΠΑΣΟΚ σε ταπεινό ρυάκι και αποχωρεί. Και ο τρίτος, με το «σιγανό Ποτάμι» του -δημιούργημα του μιντιακού σωλήνα της διαπλοκής - δείχνει να νοιάζεται περισσότερο για το πώς θα γίνει... Καμμένος στη θέση του Καμμένου και όχι πώς θα προσφέρει κάτι νέο στην πολιτική μας ζωή. Και όσοι κάποια στιγμή φαντάστηκαν ότι οι «τρεις καμπαλέρος» των Μνημονίων θα μπορούσαν να ενωθούν εις σάρκαν μίαν για να αντιμετωπίσουν όλοι μαζί τον ΣΥΡΙΖΑ, γρήγορα συνειδητοποίησαν ότι κάτι τέτοιο ήταν απλώς σενάριο επιστημονικής φαντασίας και προσγειώθηκαν στην πραγματικότητα. Θα επανέλθουν; Πιθανόν. Και αυτό θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες.
Η Αριστερά και η γοητεία της εξουσίας
Σε πρώτη φάση θα εξαρτηθεί κυρίως από το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα διατηρήσει τα χαρακτηριστικά και τον αριστερό ριζοσπαστισμό του και δεν θα διολισθήσει στα ολισθηρά και αδιέξοδα μονοπάτια του μνημονιακού πραγματισμού. Αν θα καταφέρει τελικά να οδηγήσει τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές σε μια έντιμη συμφωνία, που θα ανοίγει προοπτικές εξόδου της χώρας από το τέλμα, θα δίνει βαθιά ανάσα στην οικονομία, θα σέβεται τις «κόκκινες γραμμές» και τις ανάγκες της κοινωνίας και θα ανοίγει παράθυρο ελπίδας για το μέλλον.
Και σε δεύτερη φάση θα εξαρτηθεί από το αν η κυβέρνηση και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ θα «αντέξουν» τον "γλυκό" εναγκαλισμό με τη γοητεία της εξουσίας, αν θα αποφύγουν την πεπατημένη όλων των προηγούμενων και αν θα καταφέρουν να ξεδιπλώσουν και να εφαρμόσουν ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης, με διαφάνεια, αξιοκρατία και κοινωνική ευαισθησία.
Ναι. Στις 100 ημέρες της αριστερής διακυβέρνησης έγιναν λάθη και αστοχίες. Χάθηκε χρόνος και η προετοιμασία αποδείχθηκε εκ των πραγμάτων ελλιπής. Ωστόσο στη δεδομένη πολιτική συγκυρία ουδείς μπορεί να αμφισβητήσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι, εξακολουθεί να είναι δύναμη πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής σταθερότητας και αλλαγής. Παραμένει η κυρίαρχη πολιτική δύναμη στην Ελλάδα του 2015 και αυτό το συνειδητοποιεί ολοένα και περισσότερο και το εγχώριο αλλά και το ευρωπαϊκό κατεστημένο. Το οποίο θα συνεχίσει το στενό μαρκάρισμα και την ανοιχτή υπονόμευση. Ο στόχος, προφανής. Να κοντύνουν την επιρροή του, να τον φέρουν στα μέτρα τους, να ακυρώσουν πολιτικά, ιδεολογικά και ηθικά ό,τι συμβολίζει για την Ελλάδα και την Ευρώπη. Θα τα καταφέρουν; Δύσκολο. Και θα γίνεται δυσκολότερο όσο ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταφέρνει να κάνει ό,τι μπορεί για τη σωτηρία της κοινωνίας και δεν θα αφήνει τους άλλους να κάνουν ό, τι θέλουν.