ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΑΡΓΥΡΗ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟ
Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ χαροποίησε τον λαό της Πορτογαλίας τροφοδοτώντας την ελπίδα για αλλαγή πολιτικής και στη χώρα μας στις εκλογές του Οκτωβρίου τονίζει στην «Αυγή» ο Φερνάντο Ρόζας, το ιστορικό στέλεχος της πορτογαλικής Αριστεράς και ιδρυτικό στέλεχος του Μπλόκου.
Ο καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας είναι ικανοποιημένος που βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην Ελλάδα, για μια διάλεξη στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, καθώς έχει την ευκαιρία να συζητήσει για τις αλλαγές που συντελούνται με τη νέα κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και να ανταλλάξει απόψεις με συναδέλφους του που δραστηριοποιούνται στο Ινστιτούτο Πουλαντζάς.
* Πώς διαμορφώνεται η κατάσταση στην Πορτογαλία μετά τις ελληνικές εκλογές;
-Μετά τις ελληνικές εκλογές δημοσιεύτηκε στην Πορτογαλία μια ανοικτή επιστολή από τριάντα δύο προσωπικότητες της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της χώρας, από την Αριστερά έως τη Δεξιά, που ζητούν από την κυβέρνηση του Πάσος Κοέλιο να στηρίξει στην ουσία τις θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης για να οδηγηθούμε σε μια επίλυση του ζητήματος χρέους, που ταλανίζει τη Νότια Ευρώπη. Η αρνητική στάση του προέδρου της δημοκρατίας Καβάκο Σίλβα φανερώνει ότι αυτοί που κυβερνούν δεν έχουν καμία διάθεση για αλλαγή στρατηγικής και πολιτικής.
Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδότησε κλίμα αισιοδοξίας στην Αριστερά, γιατί απέδειξε ότι όταν έχουμε όραμα, πρόγραμμα και αγωνιστική διάθεση μπορούμε να πετύχουμε πάρα πολλά πράγματα.
Στην Πορτογαλία προσπαθούν να μας πείσουν ότι η κρίση τελειώνει και ότι επιστρέφουμε στην ανάπτυξη και την ομαλότητα, ενώ είναι εμφανές ότι όχι μόνο η κρίση δεν πέρασε αλλά και ότι οι αρνητικές συνέπειες δεν έχουν φανεί ακόμη στο σύνολό τους. Για τον λόγο αυτό η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ είναι πολύ σημαντική, γιατί σηματοδοτεί την αλλαγή ενός ολόκληρου κύκλου. Μια αλλαγή που θα πρέπει να οικοδομηθεί πολύπλευρα στην Ευρώπη.
Με τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ ήρθε στην επιφάνεια και ο μεγάλος διαχωρισμός ανάμεσα στην Αριστερά και τη σοσιαλδημοκρατία. Οι σοσιαλιστές στην Ελλάδα και την Πορτογαλία ήταν αυτοί που έφεραν τα Μνημόνια. Στην Ισπανία ξεκίνησαν να εφαρμόζουν τη λιτότητα. Σε πολλές χώρες συγκυβέρνησαν ή συγκυβερνούν με τη Δεξιά για να εφαρμόσουν τη λιτότητα, όπως συνέβη στην Πορτογαλία, την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ιρλανδία και συμβαίνει σήμερα στη Γερμανία.
Η μεγάλη πρόκληση του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι αποτελεί μια εναλλακτική δύναμη στην κυβέρνηση της χώρας που επλήγη πρώτη από την κρίση και αποτέλεσε το πειραματόζωο της λιτότητας.
* Πώς αντέδρασε ο απλός κόσμος στην Πορτογαλία στη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ;
Η αλλαγή στην Ελλάδα τροφοδότησε την ελπίδα μετά από χρόνια αμηχανίας και αδυναμίας. Η Ελλάδα κέρδισε τη συμπάθεια του πορτογαλικού λαού. Η αντιπαράθεση της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ με τις αρχές των Βρυξελλών κέρδισε τη στήριξη του λαού μας. Η εχθρότητα του πρωθυπουργού και του προέδρου της δημοκρατίας απέναντι στη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ και την απόφασή του να διώξει την τρόικα αντιμετωπίζεται αρνητικά από τον κόσμο. Πολλοί κατάλαβαν ότι η λιτότητα δεν είναι μονόδρομος και ότι μπορεί να καταπολεμηθεί με τους μαζικούς αγώνες και την ψήφο. Το γεγονός ότι διοργανώνονται πολλές εκδηλώσεις στήριξης του ελληνικού λαού και της ελληνικής κυβέρνησης είναι πολύ θετικό. Ο κόσμος παρακολουθεί τις εξελίξεις και περιμένει κατανοώντας ότι αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα τον αφορούν άμεσα. Σε αυτό το σημείο τίθεται και το θέμα της πολιτικής στη χώρα μας.
* Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται το σκηνικό ενόψει των βουλευτικών εκλογών του Οκτωβρίου; Υπάρχει η προοπτική μιας αριστερής διακυβέρνησης και στην Πορτογαλία;
Η κυβέρνηση θα χάσει τις εκλογές. Περιμένουμε να απολύσουμε τον Πάσος Κοέλιο, όπως απολύσατε τον Σαμαρά και το Βενιζέλο. Η κατάσταση που θα διαμορφωθεί στην Ελλάδα θα έχει εξαιρετική σημασία στις εκλογές του Οκτωβρίου. Εάν η ελληνική κυβέρνηση ανατρέψει τη λιτότητα, καταλαβαίνουμε όλοι τη σημασία που θα έχει ένα τέτοιο γεγονός.
Το πιο πιθανό είναι να κερδίσουν τις εκλογές οι σοσιαλιστές, με την πιθανότητα να οδηγηθούμε ξανά σε μια συνεργασία τους με τη Δεξιά. Απλοποιώντας λίγο την κατάσταση, θα έλεγα ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι ένα είδος ΠΑΣΟΚ, ίσως λίγο πιο αριστερό. Οι σοσιαλιστές χρησιμοποιούν μια ρητορική εναντίον της Δεξιάς, αλλά δεν δεσμεύονται για την ουσιαστική ανατροπή της πολιτικής της λιτότητας και της αντιμετώπισης του χρέους. Προσπαθούν να δημιουργήσουν την ψευδαίσθηση ότι η Ευρώπη του Γιούνκερ και του Ντράγκι θα τα καταφέρει να βγει από την κρίση, ενώ ορισμένοι βλέπουν με εχθρότητα τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Την ίδια στιγμή υπάρχει μια ισχυρή Αριστερά που μπορεί να διευρύνει τη συναίνεση που έχει και να διεκδικήσει την είσοδό της στην κυβέρνηση. Το Μπλόκο έχει κάνει επανειλημμένα προτάσεις στο ΚΚ της Πορτογαλίας για μια ευρεία συνεργασία η οποία θα συγκεντρώσει ό,τι κινείται στα αριστερά ώστε να διεκδικήσουμε ένα ισχυρό εκλογικό αποτέλεσμα και να ανατρέψουμε την κεντρώα πολιτική των σοσιαλιστών. Υπάρχουν ακόμη και δυνάμεις αριστερών σοσιαλιστών που βλέπουν αυτή την προοπτική. Δυστυχώς όμως το ΚΚ της Πορτογαλίας αρνείται τη δημιουργία ενός ισχυρού μετώπου με στόχο μια αριστερή διακυβέρνηση της χώρας. Ακολουθεί μια κλειστή και ορθόδοξη πολιτική, παρά το γεγονός ότι με την κρίση έχει κάνει κάποια μικρά ανοίγματα συνεργασίας με το Μπλόκο κυρίως στη Βουλή.
Αντιμετωπίζει με μεγάλη ψυχρότητα τις προτάσεις μας για εκλογική συνεργασία. Το Μπλόκο προτείνει μια ευρεία πλατφόρμα εναντίον της λιτότητας που να μπορεί να απευθυνθεί σε όλη τη δημοκρατική και προοδευτική Πορτογαλία για να κερδίσουμε μια ευρεία συναίνεση, όπως έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ, και να μην επιτρέψουμε στους σοσιαλιστές που έφεραν τη λιτότητα να αποτελέσουν την εναλλακτική.
Ποιος είναι ο Φερνάντο Ρόζας
Ο Φερνάντο Ρόζας αποτελεί μια από τις ιστορικές μορφές της κινηματικής Αριστεράς και του πορτογαλικού '68, και έχει πληρώσει με τη στέρηση της ελευθερίας του τη συνδικαλιστική του δράση και τη συμμετοχή στην πρώτη διαδήλωση εναντίον της πολέμου στο Βιετνάμ την εποχή της δικτατορίας του Σαλαζάρ. Κατά τη δεύτερη σύλληψή του υπέστη βασανιστήρια, για να περάσει αργότερα στην παρανομία μέχρι την Επανάσταση των Γαρυφάλλων.
Μέλος του ΚΚ της Πορτογαλίας από το 1960, εκδιώχθηκε το 1968, ενώ δύο χρόνια αργότερα πρωτοστάτησε στη δημιουργία του μαοϊκού MRPP και αργότερα του PSR. Το 1982 ανέλαβε την επιμέλεια των ιστορικών σελίδων, ενθεμάτων και εκδόσεων της καθημερινής εφημερίδας "Diario de Noticias" και από το 1992 του "Publico".
Σήμερα διευθύνει το Ιστορικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου της Λισσαβώνας, είναι σύμβουλος του Ιδρύματος "Μάριο Σοάρες" και ένας από τους καλύτερους ιστορικούς και ερευνητές του φασιστικού Νέου Κράτους της Πορτογαλίας.
Ο Ρόζας υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του Μπλόκου της Αριστεράς και εκλέχθηκε δύο φορές βουλευτής, το 1999 και το 2005, ενώ το 2001 ήταν ο υποψήφιος του Μπλόκου για την προεδρία της δημοκρατίας.
