Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Στην ασυνήθιστη θέση του... θεατή έχει περιοριστεί την πρώτη εβδομάδα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το Βερολίνο, με την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ να στέλνει μέσω τρίτων τα μηνύματά της προς την Αθήνα μέσω του προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ, του Ιταλού πρωθυπουργού Ματέο Ρέντζι.
Από τις περιορισμένες... διαρροές από τις επαφές Μέρκελ με Ολάντ και Ρέντζι -ο Σουλτς ήταν λαλίστατος- φαίνεται ότι η Γερμανία περιμένει με ένα μείγμα ελπίδας και φόβου από τη Γαλλία και την Ιταλία να κάνουν τον... ενδιάμεσο με την Ελλάδα. Ελπίδα για το ότι θα μπορέσουν να... συνετίσουν τον νέο Έλληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα «να παίξει με τους κανόνες» και φόβο για το ότι μπορεί να συνταχθούν κομψά μαζί του σε ένα κοινό μέτωπο ενάντια στην πολιτική της λιτότητας.
Επισήμως, πάντως, η Μέρκελ δεν λέει πολλά. Η εκπρόσωπός της είπε χθες στην τακτική ενημέρωση των δημοσιογράφων ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός είναι ένας «καλοδεχούμενος συνομιλητής» κι ότι η γερμανική κυβέρνηση τον «προσμένει με χαρά» στο Βερολίνο. Η καγκελαρία δεν έχει συγκεκριμένα σχέδια γι' αυτή τη συνάντηση, πρόσθεσε, αλλά θεωρεί δεδομένο ότι θα υπάρχει μια κατ' ιδίαν συνομιλία μεταξύ Μέρκελ και Τσίπρα στις 12 Φεβρουαρίου στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες.
Άφησε δε να εννοηθεί ότι η καγκελάριος θα συζητήσει το θέμα της Ελλάδας και με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα στην επικείμενη επίσκεψή της στην Ουάσιγκτον. Να σημειωθεί ότι χθες τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης μιλούσαν για «αναπάντεχη» στήριξη του Ομπάμα στον Τσίπρα.
Θα διεξαχθούν «σκληρές συνομιλίες» με την Αθήνα
Δύο πράγματα ένιωσε την ανάγκη να διευκρινίσει η εκπρόσωπος της καγκελαρίας: Πρώτον, ότι η γερμανική κυβέρνηση επιμένει στον «δοκιμασμένο μηχανισμό» της τρόικας ως αξιολογητή των προγραμμάτων στήριξης των χωρών της ευρωκρίσης και δεύτερον, ότι επί της ουσίας θα διεξαχθούν «σκληρές συνομιλίες» με την ελληνική κυβέρνηση, από την οποία η γερμανική πλευρά περιμένει να ενημερωθεί για το πώς σκέφτεται να χειριστεί το θέμα του χρέους.
Επιμένει σε «έναν διεθνή έλεγχο»
Την -συνηθισμένη- επιφυλακτικότητα της Μέρκελ, που δεν βιάζεται ποτέ να πάρει αποφάσεις και να τις ανακοινώσει, δεν συμμερίζεται ο υπουργός της των Οικονομικών. Σε συνέντευξη που έδωσε χθες στο Reuters ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ξεκαθάρισε ότι η γερμανική κυβέρνηση επιμένει σε «έναν διεθνή έλεγχο» των μεταρρυθμιστικών βημάτων της Αθήνας.
Ο Σόιμπλε παραδέχτηκε ότι η τρόικα είναι για κάποιους ανθρώπους στην Ελλάδα ένα «αρνητικό σύμβολο», τόνισε όμως ότι η συμμετοχή των τριών οργανισμών Κομισιόν, ΕΚΤ και ΔΝΤ- στα προγράμματα βοήθειας των χωρών της Ευρωζώνης, όπως άλλωστε και η επιτήρηση της πορείας των μεταρρυθμίσεων που συμφωνούνται με τις κυβερνήσεις τους, είναι νομικά κατοχυρωμένα «κι αυτό δεν μπορεί να αλλάξει».
Σόιμπλε - Βαρουφάκης
Ο Σόιμπλε εμφανίστηκε έτοιμος για συνομιλίες με τη νέα ελληνική κυβέρνηση: θα χαρεί να υποδεχθεί τον ομόλογό του Γιάνη Βαρουφάκη στο Βερολίνο, είπε. Αλλά «δεν πρόκειται να αποδεχτούμε μονομερείς αλλαγές στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων» πρόσθεσε για να απειλήσει: «Εάν δεν υλοποιηθεί κανονικά το τρέχον πρόγραμμα, τότε δεν μπαίνει και ζήτημα παράτασής του». Σύμφωνα με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών η ευρωκρίση δεν πρόκειται να αναζωπυρωθεί εξαιτίας των αναταράξεων που πιθανώς θα προκαλέσει η Ελλάδα: «Δόξα τω θεώ, δεν υπάρχει καμία τέτοια ένδειξη εκ μέρους των αγορών» είπε στο Reuters.
Αλλά και οι σοσιαλδημοκράτες κυβερνητικοί εταίροι της Μέρκελ κάλεσαν την ελληνική κυβέρνηση να τηρήσει τις δεσμεύσεις της χώρας. «Δεν θα βοηθούσε πολύ εάν η Ελλάδα έθετε εν αμφιβόλω τα προγράμματα μεταρρυθμίσεων και την αποπληρωμή των δανείων» τόνισε η γραμματέας του SPD Γιασμίν Φαχίμι μετά τη συνεδρίαση του προεδρείου του κόμματος προσθέτοντας ότι σε αντάλλαγμα η Ελλάδα θα μπορούσε να στηριχθεί στην αλληλεγγύη της Ευρώπης.
Σενάρια επί σεναρίων
Την ώρα που η γερμανική κυβέρνηση ουσιαστικά τηρεί στάση αναμονής και αφήνει (;) τους Γάλλους να κάνουν τους ενδιάμεσους - αργά χθες αναμενόταν στο Βερολίνο ο επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί για να μιλήσει με τον Σόιμπλε, μια μέρα μετά τις συνομιλίες του με τον Βαρουφάκη στο Παρίσι-, τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης βρίθουν σεναρίων για το αν θα έρθει η μεγάλη «σύγκρουση» μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου και, αν ναι, πού θα βγάλει.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμη και οι εφημερίδες που συνηθίζουν να δημοσιεύουν βιτριολικά σχόλια για την Ελλάδα -κι ακόμη περισσότερο για τη νέα της κυβέρνηση- προσπαθούν κυρίως να μαντέψουν ποιος θα είναι ο συμβιβασμός που θα επιτευχθεί με τον Αλέξη Τσίπρα, θεωρώντας περίπου δεδομένο ότι θα επιτευχθεί. Και στρέφουν πρωτίστως τα βλέμματά τους στις Βρυξέλλες και στον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος, σύμφωνα με τις πληροφορίες τους, αφενός είναι έτοιμος να καταργήσει την τρόικα «πρέπει πολύ σύντομα να βρούμε μια εναλλακτική στην τριμερή» δηλώνουν κύκλοι της Κομισιόν στην εφημερίδα Handelsblatt-, αφετέρου προσπαθεί να εξασφαλίσει χρόνο στη νέα κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τη Frankfurter Allgemeine, έχει πέσει η ιδέα να «αναπροσαρμοστούν» τα κονδύλια του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας -το περιβόητο «μαξιλαράκι» των τραπεζών- ώστε να μπορέσει η Αθήνα να «αντέξει» μέχρι το καλοκαίρι και να διαπραγματευτεί με μια κάποια άνεση χρόνου το τι θα γίνει από εδώ και πέρα. Σύμφωνα με τη Welt, αναζητούνται από την Κομισιόν τρόποι να... εκπέσει για την Ελλάδα η εθνική συμμετοχή στα νυν και επόμενα κοινοτικά αναπτυξιακά προγράμματα, ώστε να μπορεί η χώρα να δημιουργήσει θέσεις εργασίας.
Οι Γερμανοί δεν θέλουν Grexit
Ένας ακόμη -ενδογερμανικός- λόγος που μειοψηφούν τα σενάρια περί «μοιραίας σύγκρουσης» είναι το αναπάντεχο αποτέλεσμα της τελευταίας δημοσκόπησης που έγινε στη Γερμανία για το Grexit, και δη για λογαριασμό της εφημερίδας Bild, που δεν φημίζεται για την... αγάπη της στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση το 62% των Γερμανών τάσσεται υπέρ της παραμονής της Ελλάδας στην Ευρωζώνη -το μεγαλύτερο ποσοστό από την έναρξη της κρίσης. Και συνήθως η Μέρκελ παίρνει πολύ σοβαρά υπόψη τις δημοσκοπήσεις- ή τουλάχιστον γι' αυτό την κατηγορεί ή ενίοτε την επαινεί ο γερμανικός Τύπος.
Ισπανία - Πορτογαλία δεν θέλουν παραχωρήσεις
Πάντως, φιλικό δεν το λες το κλίμα στο Βερολίνο για την Ελλάδα, όχι μόνο λόγω της μονότονης επανάληψης των «κόκκινων γραμμών» διά στόματος Σόιμπλε. Σχεδόν κάθε Γερμανός δημοσιογράφος έχει αυτές τις μέρες να πει ή να γράψει μια... ιστορία για το πώς έγινε έξαλλος ο Σόιμπλε με την εσπευσμένη επίσκεψη του προέδρου του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ στην Αθήνα - αντί να καλέσει τον Βαρουφάκη στις Βρυξέλλες.
Επιπλέον πολλοί, συνήθως καλά ενημερωμένοι, πολιτικοί συντάκτες επιμένουν ότι οι πρωθυπουργοί της Ισπανίας και της Πορτογαλίας πιέζουν τη Μέρκελ να μην κάνει παραχωρήσεις στη νέα ελληνική κυβέρνηση -«μείνετε σκληρή» της λένε- κυρίως διότι φοβούνται ότι μια έστω μικρή επιτυχία του Τσίπρα στο ευρωπαϊκό επίπεδο θα σημάνει τη δική τους εκλογική αποτυχία το προσεχές φθινόπωρο, οπότε και οι δύο χώρες έχουν εκλογές.
Τέλος, όλοι και περισσότεροι Γερμανοί αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο πολιτικής «απομόνωσης» του Βερολίνου στην Ευρώπη με αφορμή την Ελλάδα και αιτία την πολιτική της λιτότητας. Και θεωρούν ότι η πιο σημαντική συνάντηση σ' αυτούς «τους ταραγμένους καιρούς» για την Ευρώπη θα είναι η αυριανή συνομιλία Ολάντ - Τσίπρα στο Παρίσι.
