του Πάνου Τριγάζη*
Η ανάληψη νέας κυβέρνησης της Ελλάδας με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ την Κυριακή θα σημάνει και μια νέα ελπιδοφόρα περίοδο και για την εξωτερική πολιτική της πατρίδας μας. Μια εξωτερική πολιτική πολυδιάστατη και σταθερά φιλειρηνική, διεκδικητική εντός της Ε.Ε. και ικανή να οδηγήσει στην ουσιαστική αναβάθμιση της διεθνούς θέσης και του ρόλου της πατρίδας μας προς όφελος των εθνικών μας θεμάτων, αλλά και της εσωτερικής οικονομικής και κοινωνικής της ανασυγκρότησης. Διότι στον σημερινό κόσμο της αυξανόμενης διεθνούς αλληλεξάρτησης η εξωτερική πολιτική και η εσωτερική κατάσταση μιας χώρας συνδέονται όλο και στενότερα. Θα έπρεπε, λοιπόν, από τις προεκλογικές συζητήσεις για το πώς θα επιλυθούν τα σημερινά πρωτοφανή οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα της χώρας μας να μην απουσιάζουν και οι προτάσεις για την εξωτερική πολιτική, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει σαφή προγραμματική υπεροχή έναντι των άλλων κομμάτων, ιδιαίτερα εκείνων που πρωταγωνίστησαν στην επιβολή και εφαρμογή των μνημονιακών πολιτικών.
Ως ΣΥΡΙΖΑ, έχουμε επεξεργαστεί ένα σύγχρονο και ρεαλιστικό πρόγραμμα για την εξωτερική πολιτική που θα ακολουθήσει η νέα κυβέρνηση, πρόγραμμα "με λογισμό και μ' όνειρο", όπως λέει και ο εθνικός μας ποιητής. Όταν λέμε σύγχρονο πρόγραμμα, εννοούμε πρόγραμμα για την Ελλάδα του 21ου αιώνα και στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και των διεθνών σχέσεων. Η εποχή μας έχει φέρει έντονα στο προσκήνιο τις ιδέες της συνανάπτυξης και της κοινής ασφάλειας, ιδέες που έχουν βρει αντίκρισμα και στις προγραμματικές μας θέσεις, τόσο για την περιοχή μας όσο και για την Ευρώπη.
Στον σημερινό πολυπολικό κόσμο, η αναβάθμιση της θέσης και του ρόλου των μικρότερων χωρών μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από την οικοδόμηση δομών ισότιμης περιφερειακής συνεργασίας. Δυστυχώς, η ανάπτυξη της Διαβαλκανικής Συνεργασίας απουσίασε τα τελευταία χρόνια από τις προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής των ελληνικών κυβερνήσεων. Οι ιδέες του ΣΥΡΙΖΑ για ένα «Σχέδιο Βαλκανικής Συνανάπτυξης» και έναν «βαλκανικό οικολογικό χάρτη» δεν βρήκαν «ευήκοα ώτα» στις μνημονιακές κυβερνήσεις. Οι κυβερνήσεις αυτές δεν είχαν ούτε μεσογειακή πολιτική, δεν θέλησαν να εκπονήσουν ένα μεσογειακό σχέδιο δράσης της χώρας μας, που είναι μια κατεξοχήν μεσογειακή χώρα, ίσως η πλέον μεσογειακή της Ευρώπης, δεδομένου του ρόλου της τόσο στον χώρο της ναυτιλίας όσο και του τουρισμού.
Ένας πρωταγωνιστικός ρόλος της Ελλάδας προς όφελος της ειρήνης και της συνεργασίας στα Βαλκάνια όπως και στη Μεσόγειο θα αναβαθμίσει και τη διαπραγματευτική της θέση και ρόλο εντός της Ε.Ε. και ευρύτερα στον ευρωπαϊκό χώρο. Εννοείται ότι με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ε.Ε. και την Ευρωζώνη θα συνοδεύεται από διεκδικητικό πνεύμα, στην κατεύθυνση επίτευξης μιας ισότιμης και αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας. Προφανώς, δεν επιλέγουμε τον εθνικό απομονωτισμό, όπως μας κατηγορεί η ηγεσία της Ν.Δ., αλλά ούτε είναι μονόδρομος η υποταγή στις επιλογές των ισχυρών της Ευρώπης, ειδικότερα της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών.
Παράλληλα, επειδή οι λαοί και τα κινήματα της Ευρώπης έχουν εναποθέσει πολλές ελπίδες στη νέα κυβέρνηση της Ελλάδας, θα απαιτηθεί η ουσιαστική συμβολή μας στην αμφισβήτηση τόσο των σημερινών κυρίαρχων ευρωπαϊκών πολιτικών όσο και του σημερινού μοντέλου οικοδόμησης και λειτουργίας της Ε.Ε., που είναι καταστροφικό για το ίδιο το μέλλον της ευρωπαϊκής ιδέας. Στην κατεύθυνση αυτή, θα δώσουμε προτεραιότητα στη συνεργασία των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου.
Τέλος, η νέα κυβέρνηση της Ελλάδας θα μετατρέψει τη χώρα μας σε βάση για την εκκίνηση φιλειρηνικών πρωτοβουλιών τόσο για την ευρύτερη ταραγμένη περιοχή μας, όσο και για την Ευρώπη (π.χ. Ουκρανικό). Έχουμε εμπιστοσύνη στις δυνατότητες της χώρας μας. Ακόμα και στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Ελλάδα συμμετείχε ενεργότατα σε διεθνείς φιλειρηνικές πρωτοβουλίες, διαφοροποιούμενη από την τότε πολιτική του ΝΑΤΟ σε θέματα όπως οι «ευρωπύραυλοι». Με πρωθυπουργό τότε τον Ανδρέα Παπανδρέου, η Ελλάδα συμμετείχε στην Πρωτοβουλία των Έξι, η οποία είχε χαρακτηριστεί και "Πρωτοβουλία των πέντε Ηπείρων ", λόγω της συμμετοχής σ' αυτήν και των ηγετών της Σουηδίας, της Ινδίας, του Μεξικού, της Αργεντινής και της Τανζανίας.
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Θεμάτων Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ
