του Πάνου Τριγάζη*
Όχι, δεν το 'κανα από μάνητα σφαγής
Μόνο και μόνο επειδή 'μουν δούλος
Και με διατάξανε
Ξεκίνησα για να σκοτώσω και να κάψω
Μπέρτολ Μπρεχτ
«Στους Γερμανούς στρατιώτες του Ανατολικού Μετώπου»
Η επέτειος του «ΟΧΙ» που τιμούμε δεν αφορά μόνο το παρελθόν αλλά το παρόν και το μέλλον. Συμπυκνώνει μια μεγάλη πορεία αγώνων του ελληνικού λαού κόντρα στην ξένη εξάρτηση, τον φασισμό, τον μιλιταρισμό, τον πόλεμο, τη θεωρία της «ψωροκώσταινας». Συνοδεύεται, όμως, και από ισχυρά μηνύματα εγρήγορσης μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις και σύγχρονες απειλές.
Αξίζουν κάθε σεβασμού και τιμής όλοι εκείνοι που έγραψαν το έπος της Αλβανίας, καθώς και η μεγαλειώδης Εθνική Αντίσταση που ακολούθησε κατά της γερμανικής και ιταλικής κατοχής. Τότε που «όλα τα 'σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά» του φασισμού στην Ευρώπη, ο ελληνικός λαός έκλεισε τα αυτιά του στις σειρήνες της υποταγής και δημιούργησε ένα από τα μαζικότερα και ηρωικότερα κινήματα αντίστασης, που διακήρυσσε ότι «θέλουμε ελεύθερη εμείς πατρίδα και πανανθρώπινη τη λευτεριά».
Δεν πήγαν χαμένοι εκείνοι οι αγώνες, όσα δεινά κι αν ακολούθησαν για τον τόπο μας. Όπλισαν τον ελληνικό λαό με μια κουλτούρα αντίστασης (το «αντιστασιακό πνεύμα», όπως έλεγε ο αείμνηστος Γιάννης Ιμβριώτης), που εμπλουτίστηκε απ' όλους τους μεταπολεμικούς αγώνες για τη δημοκρατία, την εθνική ανεξαρτησία, την ειρήνη και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Χρειαζόμαστε αυτή την κουλτούρα και σήμερα ως κοινωνική και προσωπική ασπίδα, για να αποκρούσουμε πρωτόγνωρα προβλήματα που πηγάζουν από μια πολυδιάστατη κρίση, που δεν είναι συγκυριακή και δεν αντιμετωπίζεται με τη λογική των μονόδρομων που πλασάρουν τα κυρίαρχα ΜΜΕ, η άρχουσα τάξη της χώρας μας και οι συνοδοιπόροι τους. Απαιτεί την οργάνωση των κοινωνικών αντιστάσεων, στο εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και την προβολή εναλλακτικών προτάσεων από τις δυνάμεις της Αριστεράς και των κοινωνικών κινημάτων, συνοδευόμενων από ένα κίνημα αξιών, με πρώτες την ειρήνη, την κοινωνική και τη διεθνή αλληλεγγύη.
Τα σημερινά μεγάλα "ΟΧΙ" που καλείται να πει ο ελληνικός λαός αφορούν πολλά μέτωπα: Πολιτικά, κοινωνικά, ηθικά και περιβαλλοντικά. Το «ΟΧΙ» στις μνημονιακές πολιτικές είναι το πιο επείγον, που απαιτεί την ευρύτερη δυνατή συγκέντρωση δυνάμεων και πρέπει να βγει νικηφόρο το συντομότερο δυνατό. Με το «ΟΧΙ» αυτό συνδέεται η διεκδίκηση στοιχειωδών δικαιωμάτων - δουλειά, ασφάλιση, υγεία, παιδεία, αξιοπρεπής ζωή που συρρικνώνονται ή καταργούνται από την νεοφιλελεύθερη επιδρομή.
Διαχρονική ισχύ έχει το «ΟΧΙ» στον φασισμό, στον πόλεμο και στον μιλιταρισμό. Ένα «ΟΧΙ» που πρέπει να συνοδεύεται από τη διεκδίκηση μιας νέας πολυδιάστατης ενεργητικά φιλειρηνικής εξωτερικής πολιτικής της χώρας μας, ιδιαίτερα στην ταραγμένη περιοχή μας.
Διαρκής πρέπει να είναι ο αγώνας κατά των επικίνδυνων φαινομένων του νεοφασισμού και του ρατσισμού, τα οποία σημειώνουν έξαρση στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη, τροφοδοτούμενα από τον ακραίο εθνικισμό και τις ακροδεξιές αντιλήψεις που αποδίδουν στους μετανάστες την καταστροφική όξυνση προβλημάτων -όπως της ανεργίας και της εγκληματικότητας- και όχι στην κρίση του συστήματος, που από τη φύση του παράγει κοινωνικές πληγές και μεγάλες ανισότητες, ιδιαίτερα σε περιόδους βαθειάς κρίσης.
Εννοείται ότι απαιτούνται και τεκμηριωμένες και σύγχρονες καταφάσεις ελπίδας και προοπτικής για την κοινωνία, την Ελλάδα και την Ευρώπη. Καθήκον στο οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ προσπαθεί να ανταποκριθεί αξιόπιστα και δημιουργικά, με σημαία του την κοινή δράση και συνεργασία των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων στην ευρύτερη δυνατή βάση σε Ελλάδα και Ευρώπη. Ενωμένες οι δυνάμεις αυτές καλούνται να ανοίξουν εναλλακτικούς δρόμους.
Από την επέτειο του «ΟΧΙ» αναδύεται και σήμερα ισχυρό μήνυμα αισιοδοξίας ότι ο ελληνικός λαός μπορεί και ότι η χώρα μας δικαιούται και μπορεί να κατακτήσει μια νέα θέση και έναν νέο ρόλο στην ευρύτερη περιοχή μας και στην Ευρώπη. Η μοιρολατρία και η υποταγή δεν ταιριάζουν στον ελληνικό λαό, που δεν βολεύτηκε με λιγότερο ουρανό κάτω και από τις πιο δύσκολες συνθήκες.
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Θεμάτων Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ
