Δάνεια με εκβιαστικούς όρους, τους οποίους οι κυβερνήσεις διαπραγματεύονται κυριολεκτικά με το «πιστόλι στον κρόταφο», είναι αυτά που χορηγεί το ΔΝΤ στις απειλούμενες με χρεοκοπία χώρες, όπως καταγγέλλουν 48 Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις από 19 ευρωπαϊκές χώρες σε έκθεσή τους που δημοσιοποιήθηκε χθες.
Ο αριθμός των όρων που θέτει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για τη χορήγηση δανείων έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια κι αυτό παρά τις υποσχέσεις των ανθρώπων του ότι θα περιορίσουν τα εκβιαστικά "προαπαιτούμενα", αυτά που χαρακτηρίζονται ως "επαχθείς όροι" στις συμφωνίες δανειοδότησης.
Σύμφωνα με σχετική μελέτη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Χρέους και Ανάπτυξης (Eurodad) ενός δικτύου 48 Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων από 19 ευρωπαϊκά κράτη, οι χώρες που αναζητούν απεγνωσμένα ρευστότητα βρίσκονται σε δυσμενή θέση στις διαπραγματεύσεις τους με το ΔΝΤ, οι οποίες παραπέμπουν σε ωμό εκβιασμό.
"Είναι σαν να σου βάζουν το πιστόλι στον κρόταφο. Οι αποφάσεις για τα δάνεια είναι πολιτικές και πρέπει να λαμβάνονται με την ετυμηγορία των λαών, όχι μέσω διαπραγματεύσεων με το ΔΝΤ", υπογραμμίζει ο διευθυντής του Eurodad Τζέσε Γκρίφιθς.
Περισσότεροι όροι
Τα τελευταία δύο χρόνια το ΔΝΤ έθεσε περίπου 20 όρους κατά μέσο όρο σε καθένα από τα δάνεια που ενέκρινε. Ο αριθμός αυτός είναι μεγαλύτερος από εκείνους που είχε υπολογίσει το Eurodad σε δύο προηγούμενες εκθέσεις του. Πολλοί απ' τους όρους επικεντρώνονται σε ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα, όπως είναι οι περικοπές στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων ή οι «μεταρρυθμίσεις» στον ιδιωτικό τομέα.
Σε μια έκθεσή του το 2011, το ΔΝΤ είχε υποσχεθεί ότι θα είναι "φειδωλό" στους όρους των δανείων του και ότι θα επικεντρωθεί περισσότερο σε κρίσιμα μακροοικονομικά ζητήματα.
Ωστόσο, το Eurodad επισημαίνει ότι το «ταμείο» κάνει βήματα πίσω, «αυξάνοντας τον αριθμό των όρων που επιτάσσουν αλλαγές πολιτικής και μάλιστα σε ιδιαίτερα ευαίσθητους τομείς». Ειδικότερα, τα δάνεια της τελευταίας διετίας προς την Κύπρο, την Ελλάδα και την Τζαμάικα συνοδεύτηκαν το καθένα από 35 όρους κατά μέσο όρο.
Πριν από έξι χρόνια, η εσωτερική επιτροπή ελέγχου του ΔΝΤ είχε καλέσει το Ταμείο να περιορίσει δραστικά τους όρους για τη χορήγηση δανείων, με το επιχείρημα ότι οι περικοπές που ζητά δεν είναι πάντα αποτελεσματικές.