Η ενίσχυση μεγαλοεπιχειρηματιών και η υποθήκευση της νέας προγραμματικής περιόδου από τα μεγάλα οδικά έργα, που "ψαλιδίζουν" νέες δράσεις υποδομών, αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου ΕΣΠΑ, 2014-2020, που παρουσίασε χθες ο υπουργός Ανάπτυξης, Κ. Χατζηδάκης.
Η πρόταση που κατέθεσε χθες η κυβέρνηση στην Κομισιόν για το νέο ΕΣΠΑ περιλαμβάνει τέσσερα εθνικά επιχειρησιακά προγράμματα, συνολικού προϋπολογισμού 9,6 δισ. ευρώ καθώς και περιφερειακά προγράμματα ύψους 5,4 δισ. (σύνολο 15 δισ.). Το 65% του νέου ΕΣΠΑ αφορά στα επιχειρησιακά προγράμματα, με τα δύο προαναφερθέντα να καλύπτουν το 49%, ενώ το υπόλοιπο 35% αφορά τα περιφερειακά (ΠΕΠ). Η μερίδα του λέοντος κατευθύνεται στα επιχειρησιακά "Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα" (3,8 δισ.) και "Περιβάλλον - Μεταφορές" (3,7 δισ.).
Αναφορικά με το τελευταίο, ο σχεδιασμός όχι μόνο υποθηκεύει τη νέα περίοδο αφού με την επανεκκίνηση των τεσσάρων αυτοκινητοδρόμων σχεδόν έχουν εξαντληθεί οι πόροι από έργα - "ουρές" της προηγούμενης περιόδου, ματαιώνοντας νέους σχεδιασμούς κι αναβάλλοντας επ' αόριστον άλλα έργα, αλλά προβλέπει και τον "στραγγαλισμό" του αυτόνομου μέχρι σήμερα επιχειρησιακού προγράμματος περιβάλλοντος.
Όπως αναφέρεται, στο πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνονται νέες υποδομές και ολοκλήρωση έργων του προηγούμενου ΕΣΠΑ σε σχέση με βασικές υποδομές και αναγκαία έργα για την προστασία του περιβάλλοντος προς εναρμόνιση με ευρωπαϊκούς κανονισμούς. Μεταξύ άλλων η ολοκλήρωση του διευρωπαϊκού οδικού-σιδηροδρομικού δικτύου, τα μετρό Αθήνας-Θεσσαλονίκης, λιμενικά έργα, έργα αεροδρομίων, διαχείριση αποβλήτων, φύση-βιοποικιλότητα.
Σε σχέση με την επιχειρηματικότητα, θα στηριχθούν επενδύσεις στην παραγωγή-εξοικονόμηση ενέργειας, στον τουρισμό, στον αγροδιατροφικό τομέα, στα logistics, στη φαρμακευτική βιομηχανία, στις τεχνολογίες πληροφορικής-επικοινωνιών, στις δημιουργικές βιομηχανίες, στην περιβαλλοντική βιομηχανία, με χρηματοδότηση κυρίως μεγάλων επιχειρήσεων με εξωστρεφή προσανατολισμό (εξαγωγικές επιχειρήσεις), ενώ και πάλι δεν υπάρχει πρόβλεψη για το εμπόριο.
Τα άλλα δύο επιχειρησιακά προγράμματα αφορούν:
- Μεταρρύθμιση του Δημοσίου (0,4 δισ.): Στόχος είναι η αντιμετώπιση προβλημάτων οργάνωσης, διαχείρισης και ελέγχου και ταυτόχρονα βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των υπουργείων (e-government, αξιολόγηση ανθρώπινου δυναμικού, εκσυγχρονισμός δικαιοσύνης, δράσεις διαχείρισης μετανάστευσης, αναδιοργάνωση υπηρεσιών Υγείας κ.ά.).
- Εκπαίδευση - Κατάρτιση - Απασχόληση (2 δισ.): Αναφέρεται σε δράσεις με έμφαση στην κοινωνική συνοχή, την καταπολέμηση της φτώχειας και την αντιμετώπιση της ανεργίας, την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, τη σύνδεση εκπαίδευσης - αγοράς εργασίας κ.ά. Προβλέπει δράσεις όπως ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, κουπόνια ανέργων, πρακτική άσκηση-μαθητεία, βρεφονηπιακούς σταθμούς κ.λπ.
Διαφορά με το τρέχον ΕΣΠΑ υπάρχει ως προς την αύξηση των κεφαλαίων που θα διαχειρίζονται πλέον οι περιφέρειες της χώρας (35% από 22%), με σύστημα που απλοποιείται για 13 πολυτομεακά και πολυταμειακά ΠΕΠ. Εξάλλου, εκτιμάται ότι τα περισσότερα κονδύλια θα αποσπάσει η Περιφέρεια Αττικής ακολουθούμενη από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας με 1,4 και 1 περίπου δισ. αντίστοιχα.
Αναμένεται ότι έως το τέλος Φεβρουαρίου 2014 η Κομισιόν θα εγκρίνει το νέο ΕΣΠΑ, έως τον Μάρτιο θα γίνει σταδιακή υποβολή από το υπουργείο Ανάπτυξης των επιχειρησιακών προγραμμάτων στην Κομισιόν, ενώ στο τέλος του πρώτου εξαμήνου προβλέπεται σταδιακή έγκριση.
Τέλος δημιουργείται μια επιτελική μονάδα ΕΣΠΑ σε κάθε υπουργείο και ενισχύεται η κεντρική ΜΟΔ.
