Τέσσερις μήνες έχουν περάσει από τη μέρα που το "Πηνελόπη Α" έδεσε στο λιμάνι της Ραφήνας με απόφαση της πλοιοκτήτριας εταιρίας "Αγούδημος Lines". Είχε προηγηθεί μια επίσχεση εργασίας μετά από έξι μήνες μη καταβολής δεδουλευμένων που ξεπερνούν τις 800.000 ευρώ, περισσότερες από μία υποσχέσεις από την εταιρία και τον πλοίαρχο για σταδιακή αποπληρωμή και συλλήψεις συνδικαλιστών του σωματείου των ναυτών.
Οι όποιες ελπίδες γεννήθηκαν με τις υποσχέσεις της εταιρείας καταρρίφθηκαν εν μια νυκτί. Στις 3 Σεπτεμβρίου οι κάβοι έδεσαν στη Ραφήνα βυθίζοντας στην απόγνωση 54 εργαζόμενους του πλοίου, όλων των ειδικοτήτων. Η εταιρεία και από δίπλα η κυβέρνηση εγκατέλειψαν στην τύχη τους (;) το πλοίο και το πλήρωμά του. Και βέβαια μαζί με αυτούς 54 οικογένειες προστέθηκαν στην κοινωνική καταστροφή της μνημονιακής εποχής. Άλλο ένα success story της κυβέρνησης Σαμαρά.
Νέα επίσχεση εργασίας τον Σεπτέμβριο, άλλη μια υπουργική υπόσχεση από τον Μ. Βαρβιτσιώτη για προστασία στους ναυτικούς και σταδιακή καταβολή αποδοχών τριών μηνών από το ΝΑΤ, μια εισαγγελική παρέμβαση και ένα παρολίγον ναυάγιο συνθέτουν την εικόνα μέχρι σήμερα. Και όλα αυτά με τους ναυτικούς να ζουν και να κοιμούνται στο εγκαταλελειμμένο πλοίο που η εταιρεία άφησε χωρίς ρεύμα και νερό.
"Το ξέρω πως η θέση μας είναι άσχημη πολύ.
Η θάλασσα τη γέφυρα με κύματα γεμίζει
κι εγώ λυπάμαι μοναχά που δεν μπορώ να πω
σε κάποιον, κάτι που πολύ φριχτά με βασανίζει"
έγραφε ο Νίκος Καββαδίας στο "Μαραμπού" το 1933.
Ο στίχος δεν φαντάζει και τόσο παράταιρος στο σήμερα. Φτάνοντας στο πλοίο, μας υποδέχτηκε στον καταπέλτη η πρωινή βάρδια. Ένα γκαζάκι για καφέ, στριφτά τσιγάρα και μια μικρή τηλεόραση, με ρεύμα που είχε παραχωρήσει το λιμάνι της Ραφήνας, αρχικά δωρεάν, στο γκαράζ, στη γωνία που αποτελεί το "σπίτι" των ναυτικών από τον Σεπτέμβρη. Στα βλέμματά τους κούραση και απογοήτευση, μα η στάση τους αναβλύζει πείσμα και αξιοπρέπεια.
Αρχές Ιουλίου το πλήρωμα αποφάσισε να προχωρήσει σε επίσχεση εργασίας με τη στήριξη του σωματείου ναυτών. Aκολούθησε η σύλληψη του προέδρου και του ταμία της ΠΕΝΕΝ, που βρέθηκαν στη Ραφήνα προς συμπαράσταση των ναυτικών, με εντολή πλοιάρχου, λιμεναρχείου και την παρέμβαση εισαγγελέα. "Συνεργάστηκαν όλοι μαζί κατά του σωματείου γιατί ενοχλήσαμε το κεφάλαιο" μας λένε. Η επίσχεση σε πρώτη φάση έσπασε στις 22 Ιουλίου μετά από δεσμεύσεις της εταιρείας για σταδιακή καταβολή των δεδουλευμένων έως τον Σεπτέμβριο."Ήρθε ο Αύγουστος και δεν πήραμε ούτε ευρώ. Από τον Σεπτέμβριο είμαστε εγκαταλελειμένοι. Ο τελευταίος μισθός που πήρα ήταν το δώρο Χριστουγένων το 2012, ενώ υπάρχουν αξιωματικοί απλήρωτοι από το 2011" επισημαίνει ο Στ. Φεγγαρής. Τον λόγο παίρνει ο Κώστας Αγάλου, που έχει να δει το σπίτι και τα παιδιά του στον Βόλο από τον περασμένο Μάρτιο. Δείχνει το σκισμένο και γεμάτο πίσσα τζάκετ, με το σήμα της εταιρείας να διακρίνεται μισοξηλωμένο.
Απόλυτη εγκατάλειψη, θέλουν να μας εξαθλιώσουν
«Απόλυτη εγκατάλειψη. Χωρίς φως, νερό και θέρμανση, μέσα στην απλυσιά. Κάνουμε μπάνιο στα διπλανά βαπόρια όποτε δένουν εδώ. Καμιά φορά κατεβαίνουμε στην Εστία Ναυτικών, αλλά δεν υπάρχει ούτε φράγκο για εισιτήρια και μετακινήσεις. Δεν έχουμε ούτε να πάρουμε σαπούνι να πλύνουμε τα σώβρακα και τις κάλτσες μας» τονίζει. «Το σπίτι μου δεν έχει ρεύμα. Τα παιδιά μου δεν μπορούν να διαβάσουν, δεν έχουν να φάνε και η μόνη έγνοια του κράτους είναι να μη χαλάσουν οι δουλειές των εφοπλιστών» μας λέει και είναι εμφανές πως η απογοήτευση στο βλέμμα μετατρέπεται σε οργή.
Ο Στ. Φεγγαρής βγάζει ένα τάπερ από το ψυγείο. «Ό,τι είχα στο σπίτι έφερα να φάνε και τα παιδιά. Σήμερα έχω εγώ, αύριο κάποιος άλλος». Ήδη από τον Ιούλιο η εταιρεία έχει κόψει ακόμα και τη σίτιση, η οποία καλύπτεται από την ΠΝΟ, από πολίτες της Ραφήνας και μερικές φορές από την Εκκλησία. Με πρωτοβουλία του δήμου παρέχονται κουτιά γάλα ανά κάποιες μέρες. «Έστω για ένα ποτήρι το πρωί».
«Αυτό που ζούμε δεν είναι δημοκρατία. Ελαστική δικτατορία είναι» λέει οργισμένος ο Κώστας, με τον Στάθη να απαντάει «θα έρθουν εκλογές, δεν θα το γλιτώσουν». «Το λιμεναρχείο και οι εφοπλιστές θέλουν να φύγει το πλοίο για λόγους ασφάλειας. Απειλούν να έρθουν με εισαγγελέα και με ρυμουλκά να το πάρουν χωρίς να μας πληρώσουν. Θέλουν να μας πετάξουν έξω με τον τσαμπουκά και απλήρωτους» σημειώνουν.
Με κίνδυνο της ζωής τους έσωσαν το πλοίο από τους ανέμους
Λίγες μέρες νωρίτερα, εξαιτίας των θυελλωδών νοτιοανατολικών ανέμων, λίγο έλειψε το πλοίο να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στο λιμάνι ενώ κινδύνεψε ακόμα και να βυθιστεί. Οι ισχυροί άνεμοι είχαν ως αποτέλεσμα να κοπούν ένας κάβος στην πρύμνη και ένας στην πλώρη. Οι ναυτικοί με κίνδυνο της ζωής τους κατάφεραν με τα χέρια τους να δέσουν τους κάβους με παλάγκο.
«Βιράραμε τους κάβους με το παλάγκο με τα χέρια μας, αφού χωρίς ρεύμα δεν λειτουργούν τα βίντσια. Αν κοβόταν ένας κάβος, θα μας έκοβε τα χέρια και τα κεφάλια. Αν σπάσει το παλάγκο λόγω της πίεσης, μπορεί να σκοτωθείς. Εμείς προστατέψαμε το βαπόρι μέσα στη θεομηνία» περιγράφουν. Ο Στ. Φεγγαρής προειδοποιεί πως, αν το θέμα δεν έχει τακτοποιηθεί άμεσα, μέχρι την επόμενη κακοκαιρία, το καράβι θα βουλιάξει.
«Δεν υπάρχουν πλέον άλλοι κάβοι. Αν σπάσει ξανά, τότε τέλος. Όσο κρατηθεί στις άγκυρες. Αν ξεσύρουν, θα το πάρει η θάλασσα» συμπληρώνει ο Κώστας Αγάλου. «Το λιμενικό μας έβγαλε από το πλοίο γιατί ήταν επικίνδυνα και μείναμε έξω στη βροχή. Ξαναμπήκαμε στο πλοίο, κι ας κινδύνευε να βουλιάξει» προσθέτει.
«Κουβέντες του αέρα τα όσα έταξε ο Βαρβιτσιώτης. Κόρακας κοράκου μάτι βγάζει; Αφού κυβέρνηση και εφοπλιστές πάνε μαζί» σχολίασε ο Στάθης σχετικά με την τήρηση των δεσμεύσεων για αποπληρωμή των οφειλομένων από το ΝΑΤ. «Ο εκπρόσωπος των εφοπλιστών δεν υπογράφει για να πάρουμε τα λεφτά μας. Ο Βαρβιτσιώτης κάνει πως δεν βλέπει. Και όλα αυτά για να τρομοκρατήσουν τους συναδέλφους στα άλλα πλοία που είναι απλήρωτοι. Ζητάμε να πάρουμε τα χρήματα από το ΝΑΤ, που είναι τα δικά μας λεφτά. Ο κόπος μας, όλη μας η δουλειά».
«Από τον ιδρώτα μας έγιναν οι εφοπλιστές και τώρα μας εγκαταλείπουν»
Όλες οι κυβερνήσεις έχουν ευθύνες για το κατάντημα των Ελλήνων ναυτικών. Είναι μια διαπίστωση που όλοι τους κάνουν. «Οι εφοπλιστές, που έγιναν αυτοί που έγιναν από τον ιδρώτα των ναυτικών, το παίζουν πατριώτες, με απλήρωτους ναυτικούς και δεν πληρώνουν ούτε φράγκο για φορολογία με τις ευχές του υπουργού και του Σαμαρά» σημειώνει ένας από τους εργαζόμενους που κάθονται στο τραπέζι, με τον Κώστα να προσθέτει: «Τον Αγούδημο, που χρωστάει σε εφορίες, στο ΝΑΤ, στους εργαζόμενους, ποιος θα τον πιάσει; Εγώ δεν έχω ρεύμα στο σπίτι μου και αυτός κάνει μπίζνες. Πεθαίνει κόσμος από μαγκάλια και κεριά και οι εφοπλιστές κάνουν πλουσιοπάροχη ζωή».
«Στο τέλος μιλάει ο φτωχός»
Το πλοίο είναι φάντασμα. Παγωμένη λαμαρίνα και σκουριά. Στο σαλόνι του καταστρώματος, μια κουβέρτα και μαξιλάρια. «Εδώ κάνει λίγο απάγκιο από το κρύο» εξηγεί ο Κώστας. Ωστόσο οι περισσότεροι κοιμούνται κάτω, στο γκαράζ, ώστε να κρατάνε και τη βάρδια. Μάλιστα, ενόψει χειμώνα, κατασκεύασαν ένα αυτοσχέδιο κατάλυμα ώστε να μπορούν να κρατηθούν ζεστοί. «Τα λεφτά της εταιρείας τα έχουμε χαμένα. Μόνο αυτά του ΝΑΤ ίσως πάρουμε. Μέχρι τότε εμείς θα μένουμε εδώ, μέχρι να βουλιάξει το πλοίο» λέει ο Στάθης τονίζοντας πως: «Πιο φτωχός από τώρα δεν γίνομαι. Δεν έχω να χάσω τίποτα». Μας αποχαιρέτησε με ένα μήνυμα αγωνιστικότητας και αισιοδοξίας, ίσως ο μόνος τρόπος να νικήσουν την απόγνωση: «Αυτός που μιλάει τελευταίος είναι ο φτωχός. Αλλά μιλάει σωστά. Θα έρθει η ώρα τους»
