Ρεπορτάζ: Αντιγόνη Ζούντα
Στη σκληρή φιλελεύθερη λογική της πλήρους απελευθέρωσης αγορών και επαγγελμάτων υπέρ των επιχειρηματιών, με το πρόσχημα της ενίσχυσης του ανταγωνισμού που δυνητικά επιφέρει και μείωση τιμών για τους καταναλωτές, κινείται η έκθεση του ΟΟΣΑ για την αξιολόγηση - εκτίμηση του ανταγωνισμού στην Ελλάδα σε συγκεκριμένους τομείς, την οποία η κυβέρνηση είναι έτοιμη να υιοθετήσει άμεσα, σχεδόν στο σύνολό της.
Σε αυτό το πλαίσιο περιλαμβάνονται συστάσεις για πλήρη απελευθέρωση της λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές, "άνοιγμα" στη λειτουργία των φαρμακείων, στις τιμές και στην πώληση σε σημεία λιανικής φαρμακευτικών σκευασμάτων (μη συνταγογραφούμενα, συμπληρώματα κ.ά.), επέκταση της διάρκειας ζωής του φρέσκου γάλακτος, κατάργηση της προ-αδειοδοτικής διαδικασίας για επιχειρήσεις, άρση περιορισμών σε χωροταξικές διατάξεις για τη δημιουργία ξενοδοχείων ακόμα και στην Αθήνα, κατάργηση φόρων υπέρ τρίτων στη διαφήμιση κ.λπ.
Παρουσιάζοντας την έκθεση, που κόστισε περίπου 900.000 ευρώ, ο υπουργός Ανάπτυξης Κ. Χατζηδάκης και ο γενικός γραμματέας του ΟΟΣΑ, A. Γκουρία, ανέφεραν ότι ο Οργανισμός έχει υπολογίσει σε τουλάχιστον 5,2 δισ. τη θετική επίδραση στην ελληνική οικονομία από την υιοθέτηση μόνο 66 παρεμβάσεων επί συνόλου 329 σε τέσσερις τομείς της οικονομίας (επεξεργασία τροφίμων, λιανεμπόριο, τουρισμός, δομικά υλικά) που καλύπτουν το 21% του ΑΕΠ. Ο υπουργός ανέφερε ότι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να υιοθετήσει τη συντριπτική πλειονότητα των προτάσεων, περίπου το 80% αυτών, με στόχο να νομοθετήσει στο επόμενο δίμηνο.
Εμφανίστηκε ως υπέρμαχος των καταναλωτών, κατά του λαϊκισμού, επαναλαμβάνοντας ότι "δεν μας ενδιαφέρουν οι συντεχνίες και τα συμφέροντά τους, μας ενδιαφέρει ν' αλλάξει η καθημερινότητα των Ελλήνων" και γι' αυτό περιόρισε τις αναφορές του στις συστάσεις της έκθεσης για το γάλα, το ψωμί που δεν ζυγίζεται, τη μεγαλύτερη έκπτωση στα νέα βιβλία, τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα κ.λπ. Σημείωσε δε με έμφαση ότι έχουν ληφθεί υπόψη προτάσεις των επιχειρηματικών φορέων και των καταναλωτικών οργανώσεων.
Ο A. Γκουρία μεταξύ άλλων ανέφερε "όσο πιο πολύς ανταγωνισμός τόσο καλύτερα" κάνοντας λόγο για περισσότερες επιλογές του καταναλωτή, ενώ τόνισε ότι οι αντιδράσεις είναι στα "προβλεπόμενα", λίγο έως πολύ ίδιες παντού, και πάντα όταν βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα. Δήλωσε μάλιστα ότι ήδη προτρέπονται επενδύσεις στην Ελλάδα, καθώς συνεχίζονται οι μεταρρυθμίσεις που αφορούν όχι μόνο το σταθερό, προβλέψιμο μακροπεριβάλλον της οικονομίας, αλλά και το περιβάλλον ανταγωνισμού.
Βασικές συστάσεις
Στην έκθεση οι συστάσεις - "κλειδιά", που πρέπει να εφαρμοστούν πλήρως και όχι με μερική άρση περιορισμών που θα επιφέρει μερικά αποτελέσματα, συνοψίζονται στα εξής:
* Πλήρης απελευθέρωση της κυριακάτικης λειτουργίας των καταστημάτων, περιλαμβανομένων των καταστημάτων άνω των 250 τ.μ., των malls και των εκπτωτικών outlets. Προτείνεται ωράριο 11 π.μ.-8 μ.μ. τις Κυριακές.
* Απομάκρυνση όλων των φόρων και αμοιβών υπέρ τρίτων. Αφορά τον φόρο στη διαφήμιση (20%) καθώς και στο αλεύρι (16 ευρώ / τόνο) και στο τσιμέντο (2% στην τιμή πώλησης).
* Άρση του περιορισμού των πέντε ημερών στη διάρκεια ζωής του φρέσκου παστεριωμένου γάλακτος που ισχύει σήμερα. Η διάρκεια ζωής του γάλακτος στο ράφι θα καθορίζεται από τις γαλακτοβιομηχανίες. Ο υπουργός ανέφερε ότι σήμερα το φρέσκο παστεριωμένο γάλα πωλείται στην Ελλάδα ακριβότερα κατά 34% από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κάτι το οποίο απέδωσε στον περιορισμένο χρόνο ζωής του. Η επιμήκυνση αυτή είναι βέβαιο ότι θα επιτρέψει αθρόες εισαγωγές γάλακτος.
* Απελευθέρωση στις τιμές των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων των συμπληρωμάτων διατροφής (π.χ. βιταμίνες). Αυτό πρέπει να γίνει σε συνδυασμό με πλήρη απελευθέρωση των καναλιών διανομής.
* Οι λιανέμποροι να μπορούν να αποφασίζουν ελεύθερα σε σχέση με τις προωθητικές ενέργειες και τις εκπτώσεις, περιλαμβανομένων και των περιόδων εποχικών εκπτώσεων.
* Κατάργηση όλων των φραγμών εισόδου που αναγνωρίστηκαν. Αυτό περιλαμβάνει τις αυστηρές αδειοδοτικές απαιτήσεις στον τομέα της ασφάλτου, τις ελάχιστες απαιτήσεις για την αποθήκευση ή τις ελάχιστες απαιτήσεις κεφαλαίου στον τομέα των δομικών υλικών, πολυάριθμα εμπόδια στις επενδύσεις στις τουριστικές δραστηριότητες, όπως οι γεωγραφικοί περιορισμοί ή οι ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας κ.ά.
* Κατάργηση οποιασδήποτε απαίτησης για την έγκριση τιμών ή της υποβολής τιμών στις αρχές ή στους εμπορικούς και βιομηχανικούς οργανισμούς για όλες τις τουριστικές δραστηριότητες.
* Ο κανονισμός στις κρουαζιέρες πρέπει να χαλαρώσει με άρση στα ταξίδια μετ' επιστροφής του περιορισμού που δεν επιτρέπει στους επιβάτες να επιβιβαστούν στην κρουαζιέρα σε ένα λιμάνι και να αποβιβαστούν σε άλλο λιμάνι.
* Ο περιορισμός των πέντε μιλίων στην αγκυροβόληση πρέπει να αρθεί, επιτρέποντας στους διαχειριστές των μαρινών να ανταγωνιστούν με τα κοντινά εμπορικά ή αλιευτικά λιμάνια στις τιμές.
Επιπλέον περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και τα εξής σημεία:
* Χαλάρωση των περιορισμών στα είδη προϊόντων που μπορούν να πωλούνται στις κεντρικές και υπαίθριες αγορές.
* Κατάργηση του σημερινού κανονισμού για τα βιβλία (νέα, επανεκδόσεις, ηλεκτρονικά κ.λπ.) σχετικά με τη λιανική τιμή.
* Άρση περιορισμών στη λιανική καυσίμων, στις πωλήσεις και στην αποθήκευση πετρελαίου θέρμανσης καθώς και στις ενώσεις ανεξάρτητων πρατηρίων.
* Διεύρυνση ορισμού του φούρνου ώστε να περιλαμβάνει και άλλα σημεία πώλησης.
* Άρση περιορισμών από χωροταξικές διατάξεις, που απαγορεύουν τη λειτουργία καινούργιων ξενοδοχείων, ιδίως στην ηπειρωτική Ελλάδα, όπως στην Αθήνα, λόγω "κορεσμού", ή αποτρέπουν την αλλαγή χρήσης κτηρίων σε ξενοδοχεία.
Έμφαση στην απελευθέρωση αγοράς στα φάρμακα
Στην έκθεση δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην πλήρη απελευθέρωση της αγοράς μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων - συμπληρωμάτων διατροφής σε όλα τα επίπεδα.
Συστήνεται αναθεώρηση του ωραρίου λειτουργίας των φαρμακείων, δηλαδή απελευθέρωσή του, καθώς και κατάργηση του αριθμού των αδειών φαρμακείου που μπορεί να έχει κάποιος, επιτρέποντας την ανάπτυξη αλυσίδων και εταιρειών - συνεταιρισμών φαρμακείων. Παράλληλα προτείνεται απελευθέρωση και στα κανάλια διανομής καθώς και στις τιμές των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων, αλλά και κατάργηση των κανονισμών των τιμών παραγωγής και των ανώτατων περιθωρίων κέρδους σε επίπεδο χονδρικής και λιανικής.
Ο Α. Γκουρία αναφέρθηκε στη σημασία να έχει ο καταναλωτής επιλογές στις τιμές, με πρακτικές ανταγωνισμού στον χώρο του φαρμάκου που συνίσταται στη διαφορά τιμών μεταξύ επώνυμων φαρμάκων, γενόσημων αλλά και φαρμάκων ιδιωτικής ετικέτας - private label- (κατά το πρότυπο τυποποιημένων προϊόντων παραγωγής των σούπερ μάρκετ), με τα τελευταία να είναι τα φθηνότερα...
Αγγελιόσημο
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση του ΟΟΣΑ, ένας σοβαρός αντι-ανταγωνιστικός περιορισμός που υπάρχει στην Ελλάδα είναι οι φόροι υπέρ τρίτων σε υλικά ή υπηρεσίες. Ιδιαίτερα αναφέρεται στον γενικό φόρο του 20% σε όλες τις διαφημίσεις στις εφημερίδες και στου 21,5% στις διαφημίσεις στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο που πληρώνονται από τον αγοραστή της διαφήμισης και συγκεντρώνονται από τη διαφημιστική υπηρεσία προκειμένου να χρηματοδοτήσουν το συνταξιοδοτικό κεφάλαιο του προσωπικού των ΜΜΕ.
Θεωρεί ότι τέτοιες επιβαρύνσεις πρέπει να αρθούν, οδηγώντας σε καθαρά οφέλη, μειώνοντας τα κόστη για τις επιχειρήσεις, οδηγώντας σε χαμηλότερες τιμές, χαμηλότερα εμπόδια εισόδου και ενισχύοντας τις διαφημιστικές εταιρείες, ενώ θα επιτρέψει περισσότερες πληροφορίες για τους καταναλωτές, τονώνοντας τις νέες επιχειρήσεις σε όλους τους τομείς και τελικά αυξάνοντας την απασχόληση. Σημειώνει μάλιστα ότι οι ιδιοκτήτες ΜΜΕ και οι εκδότες σήμερα δεν συνεισφέρουν στο συνταξιοδοτικό κεφάλαιο των εργαζομένων τους. Συστήνει κατάργηση του γνωστού ως "αγγελιοσήμου" επιτρέποντας μια μεταβατική περίοδο πέντε ετών για σταδιακή απάλειψή του.
