Ρεπορτάζ: ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
"Επί δικαίους και αδίκους", ήτοι χωρίς διάκριση ανάμεσα σε μεγαλοεισοδηματίες και σε χαμηλόμισθους, θα επιβληθεί από 1.1.2014 ο διάδοχος φόρος του χαρατσιού των ακινήτων μέσω λογαριασμών της ΔΕΗ και μέσω ΦΑΠ που ισχύουν σήμερα. Mάλιστα, ο νέος Ενιαίος Φόρος Ακινήτων (ΕΝΦΑ, όπως ήδη ονομάσθηκε) θα ισχύει από το πρώτο τετραγωνικό και από το πρώτο ευρώ, χωρίς δηλαδή να προβλέπεται αφορολόγητο όριο! Δεδομένου ότι το χαράτσι της ΔΕΗ δεν ήταν ένας "κανονικός" μόνιμος φόρος, αλλά "έκτακτος" για λόγους αμιγώς δημοσιονομικούς και όχι φορολογικής δικαιοσύνης, το πλαίσιο της φορολόγησης ακινήτων στην Ελλάδα περνάει από τη "φιλοσοφία" της συνεισφοράς των "κατεχόντων" σε εκείνην της επιβάρυνσης όλων ανεξαιρέτως των εχόντων, είτε αυτοί πένονται είτε διάγουν πολυτελή βίο κ.λπ., θα επιβάλλεται δηλαδή μέχρι και σε μαντριά!
Ειδικότερα, δόθηκε χθες για διαβούλευση (προτού δηλαδή κατατεθεί για ψήφιση στη βουλή) το νομοσχέδιο για τον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων (ΕΝΦΑ), όπου προβλέπεται ότι τα κτίσματα θα βαρύνονται με φόρο που θα υπολογίζεται με συντελεστή 2,3 ευρώ έως 17 ευρώ ανά τετραγωνικό, ανάλογα με την τιμή ζώνης στην οποία βρίσκεται το κτίσμα, και ο φόρος αυτός θα προσαυξάνεται ανάλογα με την παλαιότητα κάθε κτίσματος έως και 25%, ενώ υπάρχουν και ειδικοί συντελεστές αυξομείωσης ανάλογα με τον όροφο.
Όσον αφορά στα οικόπεδα (εντός σχεδίου και οικισμού εκτάσεις), αυτά θα φορολογούνται με φόρο 0,02 ευρώ ανά τετραγωνικό έως 30 ευρώ ανά τετραγωνικό ανάλογα με τη μοναδιαία αξία του οικοπέδου, δηλαδή την αντικειμενική τιμή ανά τετραγωνικό. Στις εκτός σχεδίου εκτάσεις ο Ενιαίος Φόρος Ακινήτων υπολογίζεται με αρχική τιμή 1,5 ευρώ ανά στρέμμα, το οποίο αυξομειώνεται ανάλογα με τη θέση και με τη χρήση, την απόσταση από τη θάλασσα και την πρόσοψη ή όχι σε επαρχιακή ή εθνική οδό.
Ουσιαστικά, μετά την καταλήστευση μισθών και συντάξεων σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα στην εποχή των μνημονίων, τις καταργήσεις δώρων και επιδομάτων αδείας, την περικοπή φοροαπαλλαγών και τα πάσης φύσεως χαράτσια, τώρα η κυβέρνηση φορολογεί σπίτια 3 και 4 δεκαετιών που κληρονομήθηκαν και επιβάλλουν φόρο και στα οικόπεδα με τιμές οι οποίες πλέον είναι πλασματικές σε σχέση με τις αντικειμενικές.
Πώς θα φορολογηθούν τα κτήρια
Ο νέος φόρος θα επιβληθεί σε όλα τα κτίσματα, με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο ιδιοκτήτης, και θα υπολογίζεται επί της επιφάνειας του κτίσματος και ανά τετραγωνικό μέτρο.
Με βάση το σχέδιο που δόθηκε για διαβούλευση, ο βασικός φόρος θα κυμαίνεται από 2,30 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο έως 17 ευρώ το τετραγωνικό και θα καθορίζεται από την τρέχουσα τιμή ζώνης του κτίσματος (ορίζονται κατ' αντιστοιχία 20 φορολογικές ζώνες). Ακολούθως, θα διαμορφώνεται αναλόγως των χαρακτηριστικών του κτίσματος (τέτοια είναι: η παλαιότητα του κτηρίου, σε ποιον όροφο βρίσκεται το γραφείο ή το διαμέρισμα, πόσες προσόψεις έχει, τυχόν βοηθητικοί χώροι που υπάρχουν, κ.λπ.).
Το υπουργείο Οικονομικών κάνει λόγο για ειδική (ευνοϊκή) αντιμετώπιση για τα κτήρια ειδικών χρήσεων, όπως είναι π.χ. τα βιομηχανικά κτήρια ή οι αγροτικές αποθήκες, καθώς και για ειδικές συνθήκες, όπως είναι τα ημιτελή κτίσματα.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών:
* Ακολουθήθηκε το μοντέλο ΕΕΤΑ (πρώην ΕΕΤΗΔΕ), Έχει όμως πολλές περισσότερες φορολογικές ζώνες (20) σε σχέση με το ΕΕΤΗΔΕ.
* Ο ΕΝΦΑ θα είναι κατά μέσον όρο 16% χαμηλότερος για τους ιδιοκτήτες απ' ό,τι ήταν το χαράτσι της ΔΕΗ (το ΕΕΤΗΔΕ) προσθέτοντας πως η διαφορά ξεκινά από τις 10 ποσοστιαίες και φθάνει στις 29 μονάδες χαμηλότερα από τον προηγούμενο φόρο.
* Στις 5 πρώτες ζώνες της κλίμακας βρίσκεται το 85% των κτηρίων.
* Ο φόρος αυξομειώνεται ανάλογα με συντελεστές παλαιότητας, ορόφου (αυξάνεται από τον 2ο όροφο και πάνω) και πρόσοψης.
* Οι μονοκατοικίες θα έχουν συντελεστή 1,03 και θα προσμετράται η ηλικία τους.
Στο υπουργείο Οικονομικών ισχυρίζονται πως μόλις το 0,6% των μονοκατοικιών θα πληρώσει μεγαλύτερο φόρο σε σχέση με τον προηγούμενο (χαράτσι ΔΕΗ). Σε πολλές περιπτώσεις, κυρίως όταν πρόκειται για οικοδομές της τελευταίας 10ετίας, επειδή η ΔΕΗ υπολόγιζε κύριους και βοηθητικούς χώρους ενιαία, και τώρα αυτό διαχωρίζεται, θα προκύπτει χαμηλότερος φόρος.
Γήπεδα εντός σχεδίου (αστικά οικόπεδα)
Ο φόρος επιβάλλεται επί της επιφανείας του γηπέδου ανά τετραγωνικό μέτρο, αναλόγως της μοναδιαίας αξίας του (ορίζονται κατ' αντιστοιχία 25 φορολογικές ζώνες) και κυμαίνεται από 0,02 ευρώ το τετραγωνικό έως 30 ευρώ. Η μοναδιαία αυτή αξία προκύπτει από τη συνολική αξία του που διαιρείται με τη συνολική επιφάνεια. Εφ' όσον στα οικόπεδα βρίσκεται κτίσμα, τότε φορολογείται η επιφάνεια που υπολείπεται από τη χρήση του συντελεστή αξιοποίησης του οικοπέδου. Στην περίπτωση αυτή, επίσης, στο μέρος του οικοπέδου που φορολογείται, ο φόρος μειώνεται κατά 25%. Ειδική μεταχείριση προβλέπεται για τα οικόπεδα που η χρήση τους είναι περιοριστικά καθορισμένη, όπως αεροδρόμια ή Βιομηχανικές Ζώνες, και αποτελούν πολύ ειδικές περιπτώσεις, όπως τα εδαφοτεμάχια έδρασης πυλώνων ή λωρίδες γης για σιδηροτροχιές.
Αναλυτικά και όπως υποστηρίζει το υπουργείο Οικονομικών:
* Καθορίζονται 25 φορολογικές ζώνες από 20 ευρώ ανά στρέμμα έως 30.000 ευρώ το στρέμμα.
* Το 75% των οικοπέδων βρίσκονται σε ζώνες που πληρώνουν έως 250 ευρώ ανά στρέμμα.
* Η όποια φορολογία απομένει για αστικό οικόπεδο στο οποίο υπάρχει κτίσμα είναι -25%.
* Για τα νομικά πρόσωπα ο φόρος πλέον εκπίπτει ως δαπάνη και άρα αυτό που καταβάλλεται είναι μειωμένο κατά 26%.
Σε αγροτεμάχια που έχουν μέσα κτήριο, μπορεί να χαρακτηριστεί ως βοηθητικό κτήριο και να πληρώνει 10%
Γήπεδα εκτός σχεδίου (αγροτεμάχια)
Για τα αγροτεμάχια ο βασικός φόρος είναι 0,15 ευρώ το τετραγωνικό ή 1,5 ευρώ το στρέμμα και στη συνέχεια θα διαμορφώνεται αναλόγως της Αρχικής Βασικής Αξίας του (η οποία περικλείει τα βασικά χαρακτηριστικά της γεωγραφικής θέσης του γηπέδου), καθώς και μία σειρά άλλων παραγόντων, όπως το είδος χρήσης του γηπέδου, η απόστασή του από τη θάλασσα και η πρόσοψη στο οδικό δίκτυο. Όπως διευκρινίζει το υπουργείο Οικονομικών, η ύπαρξη κατοικίας εντός του γηπέδου, η οποία δεν είναι μοναδική για την οικογένεια, υποδηλώνει διαφορετική χρήση του γηπέδου και ως εκ τούτου η φορολογική επιβάρυνση του γηπέδου αυξάνεται.
Σύμφωνα με το υπουργείο, έχει ληφθεί ειδική πρόνοια για τη μη υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση των μεγάλων αγροτικών καλλιεργειών πάνω από τα 130 στρέμματα. Επίσης, ειδική μεταχείριση προβλέπεται για τα οικόπεδα που η χρήση τους είναι περιοριστικά καθορισμένη, όπως αεροδρόμια ή Βιομηχανικές Ζώνες, και αποτελούν πολύ ειδικές περιπτώσεις, όπως τα εδαφοτεμάχια έδρασης πυλώνων ή λωρίδες γης για σιδηροτροχιές, ενώ διευκρινίζεται και ότι:
* Το 90% των μη αστικών οικοπέδων βρίσκεται μέσα στις 3 πρώτες ζώνες, όπου η τιμή διαμορφώνεται στα 1,5 έως 2,25 ευρώ ανά στρέμμα.
* Θα υπάρχουν 10 ζώνες.
* Θα προσμετράται και ο συντελεστής τοποθεσίας, αλλά και ο συντελεστής χρήσης ( μονοετής καλλιέργεια 1, ελαιώνας 2, πολυετής καλλιέργεια: 2,5).
* Βοηθητικός χώρος σε αγροτεμάχιο : φόρος 10%.
* Τα μαντριά θα πληρώνουν κανονικό φόρο.
Με το νομοσχέδιο θα φορολογηθούν για πρώτη φορά κόμματα, συνδικαλιστικές οργανώσεις, κτήρια νοσοκομείων που αξιοποιούνται εμπορικά, ακίνητα και εκτάσεις επιταγμένες από τον στρατό, Τράπεζα της Ελλάδος, Ανώνυμες Εταιρείες του Δημοσίου, ενώ απαλλάσσονται ευπαθείς ομάδες ως εξής:
* Θα δοθεί 50% έκπτωση στον φόρο για νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα (7.000 ευρώ + 1.000 ευρώ για κάθε παιδί).
* Θα δοθεί 100% απαλλαγή για νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα και τρία ή περισσότερα παιδιά (δηλαδή: έως 11.000).
Για τα νομικά πρόσωπα θα δίνεται διπλή αναβολή. Αφενός της πληρωμής του φόρου αν έχει χαμηλό τζίρο (δηλαδή όταν ο τζίρος δεν υπερβαίνει το δεκαπλάσιο του φόρου), αφετέρου αν έχει υποστεί 30% μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
