Στη Βουλή φέρνει το ζήτημα των τραπεζικών χρεώσεων και της διάθεσης προϊόντων dual χωρίς ρητή συναίνεση των πολιτών ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία Βασίλης Κόκκαλης, καταθέτοντας επίκαιρη ερώτηση προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη. Ο κ. Κόκκαλης επισημαίνει ότι προκαλεί έντονη ανησυχία η πρακτική ορισμένων ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων να αντικαθιστούν μονομερώς υφιστάμενες χρεωστικές κάρτες με νέες κάρτες τύπου dual, οι οποίες συνδυάζουν χρεωστική και πιστωτική λειτουργία και συνοδεύονται από ετήσια συνδρομή.
Σύμφωνα με καταγγελίες που επικαλείται, η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται χωρίς προηγούμενη αίτηση ή εξατομικευμένη ενημέρωση των πελατών και χωρίς ρητή, ειδική και αποδεικτέα συναίνεση για την απόκτηση προϊόντος πιστωτικής φύσης. Όπως σημειώνεται, η ενημέρωση παρέχεται εκ των υστέρων, αφού έχει ήδη εκδοθεί και αποσταλεί η κάρτα, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να βρίσκονται προ τετελεσμένων και να αναγκάζονται να κινηθούν οι ίδιοι για την ακύρωσή της.
Αναφέρει επίσης ότι η πρακτική αυτή συνοδεύεται από επιβολή ετήσιας συνδρομής, ενώ παράλληλα έχουν καταγραφεί χρεώσεις διατήρησης τραπεζικών λογαριασμών από συστημικά ιδρύματα, χωρίς ενεργή συμβατική επιλογή των πελατών. Κατά τον ίδιο, τα φαινόμενα αυτά εγείρουν σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με τις αρχές του δικαίου προστασίας καταναλωτή, όπως η διαφάνεια, η προηγούμενη ενημέρωση και η ρητή συναίνεση (opt-in), όπως προβλέπονται από το εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο.
Στην ερώτησή του τονίζει ότι η παροχή τραπεζικών προϊόντων με οικονομική επιβάρυνση προϋποθέτει σαφή και τεκμηριωμένη συναίνεση του καταναλωτή και δεν μπορεί να υποκαθίσταται από σιωπηρή αποδοχή ή εκ των υστέρων ενημέρωση. Υπογραμμίζει επίσης ότι η μονομερής ενεργοποίηση τέτοιων προϊόντων ενδέχεται να συνιστά καταχρηστική πρακτική και να αναδεικνύει ελλείψεις στο εποπτικό πλαίσιο.
Ο κ. Κόκκαλης ζητά από τον αρμόδιο υπουργό να τοποθετηθεί ως προς τη νομιμότητα των πρακτικών αυτών και να διευκρινίσει αν η κυβέρνηση προτίθεται να αναλάβει νομοθετικές ή εποπτικές πρωτοβουλίες, σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε να θεσπιστεί ρητά η υποχρέωση προηγούμενης ενεργής συναίνεσης για κάθε τραπεζικό προϊόν με οικονομική επιβάρυνση και να ενισχυθεί ο έλεγχος των τραπεζών ως προς ενδεχόμενες καταχρηστικές πρακτικές.
Αναλυτικά η Ερώτηση
ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Θέμα: «Τραπεζικές χρεώσεις και προϊόντα dual χωρίς ρητή συναίνεση πολιτών – ζητήματα νομιμότητας και εποπτείας»
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πρακτική συγκεκριμένων ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων, αναφορικά με τη μονομερή αντικατάσταση υφιστάμενων χρεωστικών καρτών με νέες κάρτες τύπου Dual, οι οποίες συνδυάζουν χρεωστική και πιστωτική λειτουργικότητα και συνοδεύονται από ετήσια συνδρομή.
Σύμφωνα με πληθώρα καταγγελιών, η αντικατάσταση αυτή πραγματοποιείται χωρίς προηγούμενη ρητή αίτηση, χωρίς εξατομικευμένη ενημέρωση και χωρίς ρητή, ειδική και αποδεικτέα συναίνεση των καταναλωτών για την παροχή προϊόντος πιστωτικής φύσης και την αντίστοιχη οικονομική επιβάρυνση. Η σχετική ενημέρωση παρέχεται εκ των υστέρων, αφού έχει ήδη συντελεστεί η έκδοση και αποστολή της κάρτας, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να τίθενται προ τετελεσμένων και να καλούνται να προβούν οι ίδιοι σε διαδικασίες ακύρωσης.
Παράλληλα, η πρακτική αυτή συνοδεύεται από επιβολή ετήσιας συνδρομής, ενώ έχουν καταγραφεί και χρεώσεις διατήρησης τραπεζικών λογαριασμών από συστημικά πιστωτικά ιδρύματα, οι οποίες επιβαρύνουν συστηματικά τους καταναλωτές χωρίς αντίστοιχη ενεργή συμβατική επιλογή τους.
Η ανωτέρω πρακτική εγείρει ζητήματα συμβατότητας με θεμελιώδεις αρχές του δικαίου προστασίας καταναλωτή, και ιδίως τις αρχές της διαφάνειας, της προηγούμενης ενημέρωσης και της ρητής συναίνεσης (opt-in) για την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών με οικονομική επιβάρυνση, όπως αυτές απορρέουν από το εθνικό και ενωσιακό κανονιστικό πλαίσιο. Περαιτέρω, τίθεται ζήτημα ενδεχόμενης καταχρηστικής πρακτικής κατά την έννοια της προστασίας του ασθενέστερου συμβαλλόμενου μέρους, καθώς και ζήτημα επάρκειας εποπτείας από τις αρμόδιες αρχές.
Επειδή η παροχή τραπεζικών προϊόντων με οικονομική επιβάρυνση προϋποθέτει προηγούμενη ρητή, ειδική και αποδεικτέα συναίνεση του καταναλωτή και δεν δύναται να υποκαθίσταται από εκ των υστέρων ενημέρωση ή σιωπηρή αποδοχή,
Επειδή η μονομερής έκδοση και ενεργοποίηση τραπεζικών προϊόντων με οικονομικές χρεώσεις χωρίς ενεργό επιλογή του καταναλωτή προσκρούει στις αρχές διαφάνειας, καλής πίστης και προστασίας του καταναλωτή, ενώ αναδεικνύει ζήτημα αποτελεσματικότητας του εποπτικού πλαισίου,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός
1. Πώς αξιολογεί, υπό το ισχύον εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο προστασίας καταναλωτή, τη νομιμότητα της μονομερούς έκδοσης και αποστολής τραπεζικών προϊόντων με πιστωτικό ή μεικτό χαρακτήρα και οικονομική επιβάρυνση, χωρίς προηγούμενη ρητή και αποδεικτέα συναίνεση του καταναλωτή;
2. Προτίθεται να αναλάβει νομοθετικές ή εποπτικές πρωτοβουλίες σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, ώστε να θεσπιστεί ρητά υποχρέωση προηγούμενου ενεργού opt-in για κάθε τραπεζικό προϊόν με οικονομική επιβάρυνση και να ενισχυθεί ο έλεγχος καταχρηστικών ή μονομερών εμπορικών πρακτικών των πιστωτικών ιδρυμάτων;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Κόκκαλης Βασίλειος
