Ενώ οι Βρυξέλλες «πυρπολήθηκαν» από τους Ευρωπαίους αγρότες προκειμένου να αποφευχθεί η εισαγωγή φθηνών και αφορολόγητων προϊόντων από τη Λατινική Αμερική, στην Ελλάδα οι αιτίες της κλιμακούμενης παναγροτικής εξέγερσης έχουν άλλες αιτίες.
Η ωμή πραγματικότητα στον πρωτογενή τομέα, όπως καταγράφεται από τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Στατιστική Αρχή (Eurostat), δείχνει τη δραματική κατάσταση που βιώνουν οι Έλληνες αγρότες.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν η χαριστική βολή, καθώς το 50% του ετήσιου μεικτού αγροτικού εισοδήματος στην Ελλάδα προέρχεται από επιδοτήσεις. Όμως φέτος οι Έλληνες παραγωγοί δέχτηκαν αλλεπάλληλα χτυπήματα και στο μέτωπο των τιμών, με πλέον χαρακτηριστική περίπτωση τον περαιτέρω ευτελισμό της τιμής διάθεσης του γάλακτος από τους κτηνοτρόφους που έπεσε 3%, όταν στην Ευρώπη ανέβηκε κατά 10% κατά μέσο όρο, αλλά σε πολλές χώρες έφτασε μέχρι και το +21% (π.χ., Δανία). Όμως και οι συντελεστές παραγωγής (ενέργεια, λιπάσματα, σπόροι κ.λπ.) επιβάρυναν επιπλέον τους αγροτοκτηνοτρόφους.
Τα μυστήρια του γάλακτος
Και ενώ η τιμή παραγωγού γάλακτος στην Ελλάδα, σε αντίθεση με όλη την Ευρώπη (παρά την ευλογιά και τη θανάτωση ζώων, άρα και τη μείωση της προσφοράς), υποχώρησε κατά 3%, σημαντικές αυξήσεις τιμών έως και 20% καταγράφονται στα γαλακτοκομικά προϊόντα το 2025, με αιχμή τη φέτα, το αιγοπρόβειο γάλα και το γιαούρτι.
Δεδομένης της θανάτωσης περίπου του 10% του πληθυσμού των προβάτων λόγω της ευλογιάς και τη συνακόλουθη μείωση της προσφοράς, η καταγραφόμενη από την Eurostat μείωση της τιμής στην Ελλάδα αποτελεί μυστήριο.
Οι επιχειρηματίες στον χώρο της παραγωγής αγροτικών προϊόντων υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις στα τυροκομικά και στο γιαούρτι οφείλονται σε αύξηση τιμής της πρώτης ύλης, όταν οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες καταγράφουν το αντίθετο.
Ειδικότερα, κατά 9,5% αυξήθηκαν οι τιμές του γάλακτος σε όλη την Ε.Ε. το 2025 σε σχέση με το 2024.
Σημαντικές αυξήσεις τιμών καταγράφονται σε Δανία (+21%), Εσθονία (+20%), Λιθουανία και Τσεχία (και οι δύο +17%).
Η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα της Ε.Ε. όπου παρατηρήθηκε μείωση (-3%).
Οι επιχειρηματίες του κλάδου υποστηρίζουν ότι το αγελαδινό γάλα αυξήθηκε από 1,73€ (2024) σε 1,82€ (2025) με προοπτική περαιτέρω αύξησης και ότι αυτό δικαιολογεί τις υπέρογκες αυξήσεις στα γαλακτοκομικά στο ράφι. Αυτό ισχύει ίσως αν εισάγουν γάλα, δεδομένης της αύξησης στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πάντως, ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιούν εγχώριες πρώτες ύλες.
Παράλληλα, οι κτηνοτρόφοι υποστηρίζουν -όπως καταγράφεται στον ειδικό τύπο- ότι τα τιμολόγια Νοεμβρίου είχαν τιμές για πρόβειο γάλα κάτω από 1,60 ευρώ το κιλό!
Οι αιτίες
Σύμφωνα με έκθεση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου, η απόκλιση ανάμεσα στην τιμή παραγωγού και στην τελική τιμή καταναλωτή παραμένει μεγάλη εξαιτίας δυσλειτουργιών στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις συνακόλουθες στρεβλώσεις. Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μονομερή επιβολή όρων από ισχυρότερους παράγοντες της αγοράς, καθυστερημένες ή αβέβαιες πληρωμές και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, όπως πιέσεις για τιμές κάτω του κόστους, «ανοιχτές τιμές» χωρίς σαφές προσυμφωνημένο πλαίσιο και μετακύλιση κινδύνων αποκλειστικά στον παραγωγό. Παράλληλα, σοβαρό πλήγμα δημιουργούν οι παράνομες ελληνοποιήσεις και οι εισαγωγές χωρίς επαρκή σήμανση.
Τα στοιχεία για την Ευρωπαϊκή Ένωση
Πρώιμες εκτιμήσεις για το 2025 που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τη Eurostat δείχνουν ότι η μέση τιμή παραγωγού των αγροτικών αγαθών στην Ε.Ε. αυξήθηκε κατά 3% σε σχέση με το 2024.
Οι μεταβολές των τιμών το 2025 διέφεραν σημαντικά σε ποικίλα αγροτικά αγαθά. Οι πιο μεγάλες αυξήσεις σημειώθηκαν σε:
* Βοοειδή (+26% σε σχέση με το 2024).
* Αβγά (+23%).
* Φρούτα και γάλα (+10%).
* Πουλερικά (+10%).
Σημαντικές μειώσεις, αντιθέτως, καταγράφηκαν σε:
* Ελαιόλαδο (-37%).
* Πατάτες, συμπεριλαμβανομένων των σπόρων πατάτας (-22%).
* Χοιρινό κρέας (-5%).
Όσον αφορά τους συντελεστές παραγωγής, σημειώθηκαν μέτριες αυξήσεις τιμών σε:
* Λιπάσματα και βελτιωτικά εδάφους (+5%).
* Κτηνιατρικά έξοδα (+3%).
Και μικρές μειώσεις σε:
* Ενεργειακά λιπαντικά (-2%).
* Σπόρους, δενδρύλλια και φυτοπροστατευτικά προϊόντα (-1% το καθένα).
