Το χρονοδιάγραμμα του νέου ασφαλιστικού, πώς διαμορφώνονται «νέες» και «παλιές» συντάξεις, για ποιους και από πότε ισχύει η "προσωπική διαφορά και η καθιέρωση για όλους της "εθνικής σύνταξης" είναι από τα βασικά σημεία που περιλαμβάνει η εγκύκλιος του υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων Τ. Πετρόπουλου, η οποία δημοσιοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή.
Η εγκύκλιος προβλέπει τη διαδικασία επανυπολογισμού και το σαφές χρονοδιάγραμμα προκειμένου μέσα στους επόμενους 12 μήνες να έχει ολοκληρωθεί η καταβολή και των παλιών συντάξεων με τον νέο τρόπο, όπως αυτός ορίζεται στον Νόμο Κατρούγκαλου.
Η διαφορά μεταξύ του ποσού που προκύπτει από τον παλιό τρόπο υπολογισμού και του καινούργιου ονομάζεται προσωπική διαφορά και στις περισσότερες περιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι θετική, δηλαδή οι ήδη συνταξιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν μεγαλύτερη σύνταξη από αυτή που θα λάβει ένας νέος συνταξιούχος, έχοντας ακριβώς τις ίδιες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Πώς θα γίνει ο επανυπολογισμός
Ο επανυπολογισμός αφορά τις ήδη καταβαλλόμενες κύριες συντάξεις ή αυτές που θα καταβληθούν και αφορούν αιτήσεις που υποβλήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του Νόμου Κατρούγκαλου, δηλαδή έως τις 12 Μαΐου 2016. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, έως 31.12.2018 οι κύριες συντάξεις συνεχίζουν να καταβάλλονται στο ύψος που είχαν διαμορφωθεί σύμφωνα με τις ισχύουσες κατά τις 12.5.2016 διατάξεις.
Στις περιπτώσεις που το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης είναι μεγαλύτερο του ποσού που θα προκύψει κατά το στάδιο της αναπροσαρμογής, δηλαδή η διαφορά είναι θετική, το επιπλέον ποσό εξακολουθεί να καταβάλλεται στον δικαιούχο ως προσωπική διαφορά και μετά την 1η.1.2019, συμψηφιζόμενο κατ’ έτος, και μέχρι την πλήρη εξάλειψή του, με την εκάστοτε αναπροσαρμογή των νέων συντάξεων.
Στις περιπτώσεις που το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης είναι μικρότερο του ποσού που θα προκύψει κατά το στάδιο της αναπροσαρμογής, δηλαδή η διαφορά είναι αρνητική, τότε το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης προσαυξάνεται κατά το ένα πέμπτο της διαφοράς, σταδιακά και ισόποσα, εντός πέντε ετών από την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής (από το 2019 και έως το 2023).
Ποιες συντάξεις επανυπολογίζονται
Η διαδικασία αναπροσαρμογής αφορά τις κύριες συντάξεις (γήρατος, αναπηρίας, θανάτου), φορέων αρμοδιότητας του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, οι οποίοι εντάσσονται στον ΕΦΚΑ από 1.1.2017, πλην ΟΓΑ. Από τη διαδικασία αναπροσαρμογής εξαιρούνται και οι συντάξεις που χορηγούνται από το Ταμείο Σύνταξης της Τράπεζας της Ελλάδος.
Συγκεκριμένα, αναπροσαρμόζονται οι ήδη καταβαλλόμενες ή καταβλητέες κατά τις 12.5.2016 συντάξεις. Συνεπώς, συντάξεις για τις οποίες η συνταξιοδοτική απόφαση εκδόθηκε μετά την 12.5.2016, όμως η έναρξη συνταξιοδότησης ανατρέχει σε προγενέστερη ημερομηνία και υπολογίζονται με βάση το προγενέστερο νομοθετικό πλαίσιο, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της συγκεκριμένης εγκυκλίου.
Η νέα σύνταξη
Με βάση τις προβλέψεις του Νόμου Κατρούγκαλου, η χορηγηθείσα σύνταξη αποτελεί το άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης. Συνεπώς, για κάθε συνταξιούχο (γήρατος, αναπηρίας, θανάτου) θα υπολογιστεί με βάση τον συνολικό χρόνο ασφάλισης η δικαιούμενη εθνική και ανταποδοτική σύνταξη.
Επισημαίνουμε ότι όσον αφορά την αναπροσαρμογή των ήδη καταβαλλόμενων συντάξεων λόγω θανάτου αναπροσαρμόζεται το ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου σύμφωνα με την παρακάτω διαδικασία, όμως το νέο ποσό της σύνταξης λόγω θανάτου που προκύπτει μετά την αναπροσαρμογή και η προσωπική διαφορά επιμερίζονται μεταξύ των δικαιοδόχων σύμφωνα με τα ποσοστά που προβλέπονται από το προγενέστερο νομοθετικό πλαίσιο.
Η εθνική σύνταξη
Η εθνική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τα έτη ασφάλισης και συνεπώς κυμαίνεται από 345,60 ευρώ (για χρόνο ασφάλισης μέχρι 15 έτη) έως 384 ευρώ (για χρόνο ασφάλισης 20 και πλέον έτη).
Για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος η εθνική σύνταξη δεν μειώνεται με βάση τα έτη διαμονής στην Ελλάδα, συνεπώς θεωρείται ότι σε όλες τις περιπτώσεις αποδεικνύεται διαμονή 40 ετών στην Ελλάδα από το 15ο έτος της ηλικίας έως την ηλικία συνταξιοδότησης.
Για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος με μειωμένη σύνταξη η εθνική σύνταξη καταβάλλεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 7 του Ν. 4387/2016.
Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας που έχουν συνταξιοδοτηθεί από φορείς κύριας ασφάλισης που προβλέπουν την καταβολή μειωμένης σύνταξης ανάλογα με τον βαθμό αναπηρίας (για παράδειγμα το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ), η εθνική σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη ανάλογα με τον βαθμό αναπηρίας σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 4 του άρθρου 7 του Ν. 4387/2016. Σε περίπτωση όμως που η σύνταξη καταβάλλεται από φορέα κύριας ασφάλισης που δεν προβλέπει την καταβολή μειωμένης σύνταξης ανάλογα με τον βαθμό αναπηρίας (για παράδειγμα ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ για τους παλιούς ασφαλισμένους) η εθνική σύνταξη καταβάλλεται χωρίς μείωση, θεωρώντας ότι ο συνταξιούχος έχει αναπηρία άνω του 80%.
Για τους συνταξιούχους λόγω γήρατος με τις ειδικές διατάξεις του Ν. 612/1977 καταβάλλεται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης (384 ευρώ), ανεξαρτήτως του χρόνου ασφάλισης, χωρίς καμία μείωση λόγω διαμονής ή ανάλογα με τον βαθμό αναπηρίας, όπως άλλωστε προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 7 και 27 του Ν. 4387/2016.
Τα ανωτέρω εφαρμόζονται αντίστοιχα και για τον υπολογισμό εθνικής σύνταξης σε συνταξιούχους λόγω θανάτου, ανάλογα με το εάν ο θανών ήταν συνταξιούχος λόγω γήρατος ή αναπηρίας ή γήρατος με τις ειδικές διατάξεις του ν.612/1977.
Σημειώνουμε ότι εάν ο χρόνος ασφάλισης, όπως αποτυπώνεται στο ηλεκτρονικό αρχείο, δεν είναι σε ακέραια έτη, αλλά υπάρχει και πλεονάζον χρόνος, για τον επιπλέον αυτό χρόνο οι συνταξιούχοι λαμβάνουν αναλογία της εθνικής σύνταξης (σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί για τον υπολογισμό της εθνικής σύνταξης).
Το χρονοδιάγραμμα του νέου ασφαλιστικού
*Μέχρι 31.12.2016 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός του 40% των συντάξεων και η αναπροσαρμογή να έχει ολοκληρωθεί μέχρι 31.3.2017
*Μέχρι 31.3.2017 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός του 70% των συντάξεων και η αναπροσαρμογή να έχει ολοκληρωθεί μέχρι 30.6.2017
*Μέχρι 30.6.2017 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός του 100% των συντάξεων και η αναπροσαρμογή να έχει ολοκληρωθεί μέχρι 30.9.2017.
