Λίγα εικοσιτετράωρα πριν από τα Χριστούγεννα και αν ακόμη δεν έχετε αποφασίσει τι δώρο θα κάνετε στους δικούς σας για να καλύψετε τον Άι-Βασίλη, ο οποίος λόγω φόρτου εργασίας μπορεί να μην προλάβει, μην άγχεστε. Αυτό που θέλει σήμερα το μέσο ελληνικό νοικοκυριό, το οποίο δεν βρίσκεται και στα καλύτερά του, είναι πράγματα τα οποία είχαμε υποτιμήσει την περίοδο της ευμάρειας. Φαγητό / ποτό, ρούχα / παπούτσια, βιβλία, καλλυντικά και σοκολάτες. Αυτά είναι τα πέντε πιο δημοφιλή δώρα στη λίστα των Ελλήνων καταναλωτών (πηγή: έρευνα της Deloitte) για τα φετινά Χριστούγεννα.
Όχι, φέτος τα tablets, τα gadgets, ακόμη και τα χρήματα δεν βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα. Ίσως γιατί όλοι έχουμε συνειδητοποιήσει ότι τα χρήματα, όσα υπάρχουν, φτάνουν για να καλύψουν τα βασικά, και για κάποιους ούτε αυτά, και ίσως γιατί αυτό που μετράει πλέον είναι να περάσουμε καλά, χωρίς να βρεθούμε ούτε εμείς ούτε οι άλλοι σε δύσκολη θέση.
Σίγουρα κάποιοι, και είναι πολλοί, να δυσκολευτούν να στρώσουν το χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Οπότε το να συζητάμε για δώρα μπορεί να είναι πολυτέλεια. Βέβαια, αυτό δεν ισχύει για όλους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας της Deloitte, οι Έλληνες σκοπεύουν να ξοδέψουν τα φετινά Χριστούγεννα 438 ευρώ, σε αντίθεση με τα 457 ευρώ που δήλωσαν οι ίδιοι ότι ξόδεψαν το 2015. Ποσό το οποίο μπορεί να υπολείπεται από τα 517 ευρώ που δήλωσαν ότι θα δαπανήσουν οι Ευρωπαίοι που συμμετείχαν στην έρευνα, είναι αρκετό όμως αν αναλογιστεί κανείς ότι 125.000 εργαζόμενοι παίρνουν μισθό 100 ευρώ (πηγή: στοιχεία έρευνας που παρουσίασε από το Βερολίνο η υπουργός Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου) και το 44,8% των συνταξιούχων λαμβάνει μηναία σύνταξη κάτω από 665 ευρώ (πηγή: Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων).
Όσοι πάντως δεν βρίσκονται στα όρια της φτώχειας θα κατευθύνουν το μεγαλύτερο μέρος του χριστουγεννιάτικου προϋπολογισμού τους σε είδη διατροφής (156 ευρώ), σε δώρα (128 ευρώ), σε διασκέδαση (69 ευρώ) και σε ταξίδια (86 ευρώ).
Για όσους αντιμετωπίζουν πρόβλημα, η «κουρεμένη» σύνταξη των γονιών ή των παπούδων τους σίγουρα θα είναι ένα στήριγμα. Σήμερα το 52% των νοικοκυριών -λόγω της υψηλής ανεργίας και της φτώχειας- ζουν από τις συντάξεις των ηλικιωμένων μελών τους (πηγή: Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων). Οπότε, για αυτή την κατηγορία, και ειδικότερα για 1,6 εκατ. συνταξιούχους όλων των ασφαλιστικών ταμείων, των οποίων το άθροισμα κύριων και επικουρικών συντάξεων δεν υπερβαίνει το ποσό των 850 ευρώ, η καταβολή του επιδόματος των 300 έως 600 ευρώ αποτελεί μια ανάσα. Και σίγουρα αυτή η ανάσα δεν αφορά μόνο τους άμεσα ενδιαφερόμενους, τους συνταξιούχους και τις οικογένειές τους, αλλά και την αγορά και εξ αντανακλάσεως το ίδιο το κράτος. Τα χρήματα αυτά σε κάποιες άλλες εποχές ίσως να κατευθύνονταν στο... στρώμα, σήμερα όμως αναμένεται να καλύψουν χρέη σε Δημόσιο, τράπεζες, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και καθημερινές ανάγκες. Οπότε, από αυτή την άποψη θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ποτήρι είναι μισογεμάτο. Σίγουρα δεν είναι όμως η μεγάλη εικόνα. Πρόκειται για μια εφάπαξ καταβολή, σίγουρα καλοδεχούμενη από τους συνταξιούχους, η οποία όμως δεν δίνεται και σε χαμηλόμισθους, και η οποία, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, "δεν λύνει το πρόβλημα". Αντιθέτως, όπως σημειώνουν οι ίδιοι παράγοντες, δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα. Αναφέρονται στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) να παγώσει προσωρινά την εφαρμογή των μέτρων για το χρέος μέχρι να αξιολογηθούν οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού, αλλά αναφέρονται και στο εσωτερικό της χώρας, όπου ο ΣΕΒ και όχι μόνο την χαρακτήρισαν κίνηση "υψηλού πολιτικού ρίσκου, που υπονομεύει την εμπιστοσύνη αγορών και εταίρων την ώρα που η οικονομική δραστηριότητα έχει αρχίσει να αποκτά βηματισμό". Βέβαια, δεν έλειψαν και εκείνοι, όπως ο Πιέρ Μοσκοβισί, ο οποίος σε άρθρο του με τίτλο «Η Ελλάδα δεν μπορεί να καταδικαστεί σε λιτότητα για πάντα» υποστηρίζει πως μπορεί σύντομα να υπάρξει συμφωνία «αν όλοι οι εταίροι συμμετέχουν εποικοδομητικά» και στηρίζει την κυβέρνηση, μη βλέποντας αλλαγή στους όρους της συμφωνίας στο Eurogroup.
