Τη Ν.Δ., τον διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα αλλά και τον επικεφαλής του ESM Κλάους Ρέγκλινγκ σπεύδει να διαψεύσει η κυβέρνηση, σχετικά με το αν και πόσο κόστισε στην ελληνική οικονομία η περυσινή διαπραγμάτευση. «Δεν προέκυψε αύξηση του χρέους από τη διαπραγμάτευση, όπως προκύπτει και από τα στοιχεία για το δημόσιο χρέος» αναφέρουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών. «Για όσους υποστηρίζουν ότι επλήγη η πραγματική οικονομία από τη διαπραγμάτευση, τους παροτρύνουμε να κοιτάξουν τα στοιχεία για την ανεργία η οποία από το πρώτο τρίμηνο του 2016 είναι στο 24,9% από 27,3% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014» σημειώνουν, μεταξύ άλλων, οι ίδιες πηγές.
Σύμφωνα με τις πηγές του υπουργείου Οικονομικών "όσοι καταλογίζουν στην κυβέρνηση, αυτό το κόστος των 86 δισ. ευρώ, εννοούν το συνολικό ποσό του δανείου, που υπεγράφη τον Αύγουστο του 2015. Υιοθετούν, δηλαδή, την άποψη ότι ολόκληρο το ποσό της δανειακής σύμβασης αποτελεί νέο χρέος".
Είναι τα 86 δισ. ευρώ νέο χρέος;
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως τα 86 δισ. ευρώ του νέου δανείου κατανέμονται ως εξής:
* 54 δισ. ευρώ θα πάνε στην αναχρηματοδότηση του παλαιού χρέους. Είναι προφανές ότι αυτό το ποσό δεν αποτελεί νέο χρέος.
* 25 δισ. ευρώ είχαν υπολογιστεί για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Εξ αυτών μόνο τα 5 δισ. ευρώ χρειάστηκαν. Οπότε τα υπόλοιπα 20 δισ. δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να θεωρηθούν ως κόστος της διαπραγμάτευσης, εφόσον δεν θα χρησιμοποιηθούν! Αυτό το αναγνωρίζει και ο Γ. Στουρνάρας [Βουλή, 11.07.2016].
* 7 δισ. ευρώ θα πάνε στις ληξιπρόθεσμες οφειλές του Ελληνικού Δημοσίου. Σε ένα, δηλαδή, προϋπάρχον διαφορετικό χρέος. Πρόκειται ουσιαστικά για την ανταλλαγή ενός χρέους προς τους ιδιώτες με ένα άλλο χρέος προς τους δανειστές. Από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, τα περίπου 4,5 δισ. ευρώ υπήρχαν από το 2014, ενώ είναι σημαντικό να τονιστεί ότι αυτά είναι χρήματα που θα πέσουν στην πραγματική οικονομία, προκαλώντας αύξηση του ΑΕΠ, μειώνοντας, συνεπακόλουθα, τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ - εφόσον αυξάνεται ο παρονομαστής ενός κλάσματος, το ίδιο το κλάσμα μειώνεται.
Μείωση χρέους 40 δισ.
Το σύνολο αυτών των επιμέρους ποσών είναι 86 δισ. ευρώ. Χρήσιμο είναι να γνωρίζουμε, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές, ότι υπάρχουν και αναλύσεις, όπως αυτή του Hugo Dixon, οι οποίες αναφέρουν ότι λόγω των ευνοϊκών όρων της δανειακής σύμβασης των 86 δισ. ευρώ πρόκειται ουσιαστικά για απομείωση χρέους και, μάλιστα, της τάξης των 40 δισ. ευρώ.
Στην ανάλυση του Hugo Dixon υποστηρίζεται ότι λόγω των πολύ ευνοϊκών επιτοκίων της σύμβασης, που ξεκινάνε από 1%, ενώ, για παράδειγμα, στα δάνεια του ΔΝΤ [του πρώτου και δευτέρου Μνημονίου] το επιτόκιο ήταν τετραπλάσιο και των μεγάλων περιόδων ωρίμανσης [η μέση περίοδος ωρίμανσης είναι τα 32,5 χρόνια, ενώ, για παράδειγμα, στο πρώτο Μνημόνιο ήταν 17 χρόνια] προκύπτει ότι σε όρους καθαράς παρούσας αξίας [NPV] η χώρα εξοικονομεί περίπου 40 δισ. ευρώ σε σχέση με το κόστος αναχρηματοδότησης του χρέους από άλλα, λιγότερο ευνοϊκά, δάνεια.
Το ψέμα των 20 δισ. ανάπτυξης
Μια άλλη προσέγγιση αναφέρει ότι εκτός από το δάνειο πρέπει να συνυπολογιστούν και τα... διαφυγόντα κέρδη της Ελλάδας από τη μη επιστροφή στην ανάπτυξη! Θα είχαμε, όμως, 20 δισ. ευρώ ανάπτυξη το 2015 και το 2016, όπως ισχυρίζονται; Ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, σε πρόσφατη συνέντευξή του, δήλωσε ότι το κόστος της διαπραγμάτευσης ανέρχεται σε 100 δισ. ευρώ, παρότι, όπως είπε, δεν υπάρχει επιστημονικός τρόπος να γίνει αυτή η μέτρηση. Ανέφερε, μάλιστα, ότι η Τράπεζα της Ελλάδας το έχει υπολογίσει στα 80 δισ. ευρώ και προσέθεσε άλλα 20 δισ. ευρώ που θα ήταν η ανάπτυξη το 2015 και το 2016.
Πώς προέκυψαν αυτά τα 20 δισ.; Ο κ. Ρέγκλινγκ ανέφερε ότι θα είχαμε 2,5% ανάπτυξη το 2015 και 3,5% το 2016, τα οποία αθροίζουν σε 6% του ΑΕΠ. Αρχικά να σημειώσουμε, αναφέρουν οι κύκλοι του ΥΠΟΙΚ, ότι το 6% του ΑΕΠ είναι 10 δισ. ευρώ και όχι 20 δισ. - για να του "βγουν", δηλαδή, τα νούμερα διπλασίασε το ΑΕΠ της Ελλάδας!... Είναι, βέβαια, προφανές ότι το οικονομικό έτος 2016 δεν έχει κλείσει ακόμα και άρα κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει το αποτέλεσμα. Το πιο σημαντικό, όμως, σφάλμα του κ. Ρέγκλινγκ είναι ότι συγκρίνει την πραγματικότητα με τις προβλέψεις, για να δείξει πόσο έξω έπεσε η πραγματικότητα. "Αν κάναμε και εμείς το ίδιο, θα μπορούσαμε να πούμε, χρησιμοποιώντας ακριβώς την ίδια μεθοδολογία, ότι τα έτη 2011, 2012 και 2013 χάσαμε 33 δισ. ευρώ!" αναφέρουν πηγές του ΥΠΟΙΚ.
Η λανθασμένη ανάλυση Στουρνάρα
Τέλος, μία τρίτη ανάλυση, την οποία παρουσίασε ο Γ. Στουρνάρας στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής [Δευτέρα, 11.07.2016], αναφέρει ότι "εάν πάρετε την ανάλυση βιωσιμότητας που έκανε το ΔΝΤ το τέλος του 2014 και τη συγκρίνετε με την ανάλυση βιωσιμότητας που έκανε τον Ιούλιο του 2015, θα δείτε ότι οι δύο καμπύλες απέχουν 30% του ΑΕΠ". Προσπαθεί, δηλαδή, να υποστηρίξει ότι η διαπραγμάτευση κόστισε 30% του ΑΕΠ, περίπου 54 δισ. ευρώ. Στη συνέχεια προσθέτει και ποσά από τη δανειακή σύμβαση προκειμένου να φτάσει τα 86 δισ. ευρώ!
Στην ανάλυση βιωσιμότητας χρέους [DSA] του 2015 αναφέρεται ότι στην προηγούμενη έκθεση το ελληνικό χρέος ήταν μεν βιώσιμο αλλά ασταθές. Οι όποιες διαφορές μεταξύ των δύο εκθέσεων μπορούν να εξηγηθούν, σε μεγάλο βαθμό, με βάση τις σημαντικές διαφορές στις παραδοχές τους και κυρίως σ' αυτές για τα πρωτογενή πλεονάσματα και τις ιδιωτικοποιήσεις. Οι κύκλοι του ΥΠΟΙΚ αναφέρουν, ενδεικτικά, ότι στην έκθεση του 2014 [σελ. 9 και 66] η υπόθεση για τα μακροχρόνια σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα ήταν πάνω από 4% φτάνοντας το 4,5%. Για πάντα!
Ακόμη και αν ο Γ. Στουρνάρας εννοεί την έκθεση του 2016, στην οποία φαίνεται μεγάλη διαφορά στο DSA, αξίζει να σημειώσουμε, αναφέρουν οι πηγές του ΥΠΟΙΚ, ότι η ανάλυση σ' αυτή έχει γίνει με βάση μακροπρόθεσμες προβλέψεις για πρωτογενή πλεονάσματα στο 1,5%! Με άλλα λόγια, το περίφημο κόστος της διαπραγμάτευσης του ΣΥΡΙΖΑ, με βάση την ανάλυση του 2016, δεν υπάρχει! Δεν πρόκειται, δηλαδή, για τίποτα άλλο παρά μόνο για μείωση των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα και τις ιδιωτικοποιήσεις, θέματα για τα οποία διαπραγματεύτηκε ο ΣΥΡΙΖΑ και άλλαξε τις συμφωνίες που είχε υπογράψει η κυβέρνηση της ΝΔ - ΠΑΣΟΚ.
Μικρότερο το χρέος του 2015 από εκείνο του 2014
Το ότι δεν προέκυψε αύξηση του χρέους από τη διαπραγμάτευση προκύπτει και από τα στοιχεία για το δημόσιο χρέος. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το δημόσιο χρέος στις 31.12.2014 ήταν 324 δισ., ενώ στις 31.12.2015 ήταν 321 δισ.
Τέλος, για όσους υποστηρίζουν ότι επλήγη η πραγματική οικονομία από τη διαπραγμάτευση, τους παροτρύνουμε να κοιτάξουν τα στοιχεία για την ανεργία, η οποία από το πρώτο τρίμηνο του 2016 είναι στο 24,9% από 27,3% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2014. Προφανώς δεν είναι για να πανηγυρίζουμε, αλλά η μείωση της ανεργίας δεν συνηγορεί σε καμία περίπτωση με καταστροφή της πραγματικής οικονομίας.
Η απάντηση Τσακαλώτου
Υπάρχει απάντηση του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου ["Εφημερίδα Συντακτών", 23.07.2016] στους ισχυρισμούς των Ρέγκλινγκ, Στουρνάρα και Σταϊκούρα περί κόστους 100 ή 86 δισ. ευρώ της πρώτης περιόδου διαπραγμάτευσης, όπως την κατέγραψε η "Εφημερίδα των Συντακτών".
"Και οι τρεις", τονίζει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, "είναι οικονομολόγοι και θα έπρεπε να ήξεραν καλύτερα! Να ήξεραν ότι ένα μέρος του χρέους απλώς ανακυκλώνει το παλιό [και με καλύτερους όρους], ότι το χρέος για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών είναι κατά 20 δισ. ευρώ λιγότερο από το προβλεπόμενο, και ότι θα το είχαμε αποφύγει, αν οι προηγούμενες κυβερνήσεις είχαν αξιωθεί να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των 'κόκκινων δανείων', και άλλα πολλά".
