Ιδιαιτέρως αισιόδοξη για την επίτευξη μιας ισχυρής ανάπτυξης για την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια είναι η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος με τίτλο «Επισκόπηση του Ελληνικού Χρηματοπιστωτικού Συστήματος: Ιούλιος 2016», που δημοσιοποιήθηκε χθες. Σύμφωνα με αυτήν, για το σύνολο του 2016 προβλέπεται περιορισμός της ύφεσης στο 0,3% καθώς αναμένεται θετικός ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ το β' εξάμηνο του έτους. Επιπλέον, η ανάκαμψη της δραστηριότητας που ξεκινά από το β' εξάμηνο του 2016, αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα δύο έτη, οδηγώντας σε ανάπτυξη 2,5% και 3% για το 2017 και το 2018, αντίστοιχα.
Στην έκθεση αναφέρεται ότι η συμβολή των επενδύσεων αναμένεται ελαφρώς θετική, λόγω της αναμενόμενης αύξησης των επιχειρηματικών επενδύσεων.
Η ανάπτυξη της επόμενης διετίας
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΤτΕ, η ανάπτυξη το 2017 και το 2018 θα βασιστεί κυρίως στην ανάκαμψη των βασικών συνιστωσών της εγχώριας ζήτησης -της κατανάλωσης και των επενδύσεων- ως αποτέλεσμα της αύξησης της απασχόλησης και του εισοδήματος, της βελτίωσης των πιστωτικών συνθηκών και της σταδιακής αποκατάστασης της εμπιστοσύνης.
Η ανάκαμψη των επενδύσεων μετά το 2016 θα στηριχθεί στην ανάκαμψη των επιχειρηματικών επενδύσεων εκτός κατοικιών, ενώ θετικό αντίκτυπο στον εγχώριο τραπεζικό δανεισμό εκτιμάται ότι θα έχουν η επεκτατική πολιτική της ΕΚΤ και τα μη συμβατικά μέτρα με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
Η εξέλιξη των εξαγωγών για το 2017 - 2018 εκτιμάται ότι θα ακολουθήσει την πορεία της περιόδου 2012 - 2014. Οι εξαγωγές αγαθών αναμένεται να υπερκεράσουν οριακά την αύξηση της εξωτερικής ζήτησης για ελληνικά αγαθά, όπως παρατηρείται από το 2014 ως αποτέλεσμα της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας. Τέλος, τα έσοδα από τον τουρισμό επίσης θα κινηθούν ανοδικά, ενώ οι εισαγωγές αναμένεται να ακολουθήσουν την πορεία της εγχώριας ζήτησης και των εξαγωγών.
"Καμπανάκι" για τα κόκκινα δάνεια
Τη σημασία της αποτελεσματικής αντιμετώπισης του τεράστιου όγκου των κόκκινων δανείων τονίζει η Τράπεζα της Ελλάδος. Τα προβληματικά δάνεια έχουν διογκωθεί και, όπως σημειώνεται, το α' τρίμηνο του 2016 ο λόγος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων προς το σύνολο των ανοιγμάτων σε ατομική βάση αυξήθηκε και διαμορφώθηκε στο 45,1%.
Αναφορικά με την εξέλιξη του λόγου ανά κατηγορία ανοιγμάτων, ο δείκτης για το καταναλωτικό χαρτοφυλάκιο διαμορφώθηκε στο 55,2%, για το επιχειρηματικό χαρτοφυλάκιο στο 44,6%, ενώ για το στεγαστικό στο 42%.
Η Τράπεζα της Ελλάδος τονίζει ότι στον βαθμό που το απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων δεν αντιμετωπιστεί με αποφασιστικό τρόπο, μέσω του θεσμικού πλαισίου της αφερεγγυότητας καθώς και περαιτέρω μέτρων εξυγίανσης, η δυνατότητα των τραπεζών να συντηρούν ή και να επεκτείνουν μελλοντικά τις πιστώσεις προς την πραγματική οικονομία «θα επηρεαστεί σοβαρά, επιδεινώνοντας τις προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη σε μακροπρόθεσμη βάση».
Διατυπώνει, μάλιστα, την εκτίμηση ότι το πιστοδοτικό κενό (credit gap) για την ελληνική οικονομία ξεπερνά τα 34,5 δισ. ευρώ.
Οι κίνδυνοι για τις τράπεζες
Ακόμη, διαπιστώνει κινδύνους στις τράπεζες. Σε ό,τι αφορά την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, τονίζεται η σημαντική βελτίωση μετά την τελευταία ανακεφαλαιοποίηση αλλά σημειώνεται ότι ο πιστωτικός κίνδυνος δεν αναμένεται να υποχωρήσει σύντομα υπό τις εξής προϋποθέσεις:
α) Οι μακροοικονομικές συνθήκες είναι λιγότερο ευνοϊκές από τις αναμενόμενες, οπότε στην περίπτωση αυτήν οι τράπεζες θα χρειαστεί να προσαρμόσουν περαιτέρω τα επιχειρηματικά τους μοντέλα για να αντιμετωπίσουν τις συνεχιζόμενες υποτονικές οικονομικές συνθήκες καθώς και το περιβάλλον των ιστορικά χαμηλών επιτοκίων.
β) Η μεταρρύθμιση του θεσμικού πλαισίου της αφερεγγυότητας δεν αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότερη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, οπότε θα επηρεαστεί η ικανότητα των τραπεζών να επεκτείνουν τις πιστώσεις τους προς την πραγματική οικονομία.
γ) Η πιστοληπτική ικανότητα των δανειοληπτών επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο από το αναμενόμενο, οπότε τα μέτρα εξυγίανσης δεν θα μπορέσουν να αντισταθμίσουν την περαιτέρω αύξηση του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ως αποτέλεσμα, το χαρτοφυλάκιο χορηγήσεων των τραπεζών θα επηρεαστεί δυσμενώς, ενώ θα περιοριστεί και η ικανότητα των τραπεζών να καλύπτουν επαρκώς τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα από τις προβλέψεις.
δ) Μια ενδεχόμενη παράταση της ύφεσης στην ελληνική οικονομία επηρεάζει πτωτικά και τις αγορές ακινήτων. Έτσι, σε περίπτωση απώλειας του σταθερού του εισοδήματος, δεν θα είναι πλέον σε θέση να εξυπηρετήσουν το χρέος τους όσον αφορά τα ενυπόθηκα δάνεια που έχουν λάβει ακόμη και με την πώληση του ακινήτου τους, ενώ από την άλλη πλευρά, θα επηρεαστεί σημαντικά και η δυνατότητα των τραπεζών να ανακτήσουν τα οφειλόμενα ποσά μέσω ρευστοποίησης των ενυπόθηκων εξασφαλίσεών τους.
