Πλήρη ή ενισχυμένη κάλυψη στο 60% των δανειοληπτών που αδυνατούν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προς τις τράπεζες προσφέρει η συμφωνία κυβέρνησης - δανειστών για τα κόκκινα δάνεια, που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο το οποίο κατατέθηκε χθες στη Βουλή. Με τη ρύθμιση απομακρύνεται ο κίνδυνος πλειστηριασμού για οικογενειακά εισοδήματα έως 35.000 και αντικειμενικής αξίας σπιτιού έως 230.000 ευρώ.
Ρεπορτάζ: ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
Δανειολήπτες τριών ταχυτήτων προβλέπει η συμφωνία της κυβέρνησης με τους δανειστές αναφορικά με τα κόκκινα δάνεια, ενώ για το δεύτερο κρισιμότερο από τα οκτώ επίμαχα προαπαιτούμενα, που κλείνουν προκειμένου να μετουσιωθούν σε νόμο του κράτους -ώστε να αποδεσμευθούν από τον ESM τα 2+10 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα- εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο επιβολής ειδικού φόρου κατανάλωσης 0,30 σεντς ανά φιάλη οίνου από το οικονομικό επιτελείο ως ένα από τα προτεινόμενα ισοδύναμα μέτρα για την αποφυγή επιβολής ΦΠΑ στην εκπαίδευση.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η συμφωνία στην οποία κατέληξε η κυβέρνηση με τους εκπροσώπους των θεσμών για την πρώτη κατοικία διασφαλίζει προστασία μεγαλύτερη για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα σε σχέση με όλες τις προηγούμενες ρυθμίσεις του παρελθόντος.
Όπως ειδικότερα επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, η διαπραγμάτευση για το ζήτημα της προστασίας της πρώτης κατοικίας ξεκίνησε με τους θεσμούς να απαιτούν να καλυφθεί μόλις το 16% των δανειοληπτών και σήμερα η συμφωνία κλείνει με πρόνοιες που θα προστατεύουν το 60%. Από το ποσοστό αυτό, το 25%, δηλαδή οι πλέον αδύναμοι δανειολήπτες, θα απολαμβάνουν προστασίας μεγαλύτερης του νόμου Κατσέλη, ενώ το υπόλοιπο 35% θα απολαμβάνει προστασία αντίστοιχη με εκείνη που παρείχαν οι διατάξεις του νόμου Κατσέλη. Οι προϋποθέσεις γι' αυτό είναι να μπει ο δανειολήπτης σε διαδικασία διακανονισμού του δανείου του με την τράπεζα. Με τη συμφωνία στην οποία κατέληξε η κυβέρνηση, ο διακανονισμός αυτός θα γίνεται με βάση τη σημερινή αγοραία τιμή του ακινήτου και με βάση τα τρέχοντα εισοδήματα του δανειολήπτη και έτσι θα καθορίζεται η δόση.
«Πρόκειται για σημαντική βελτίωση των όρων προστασίας της πρώτης κατοικίας, για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, σε σχέση με όλες τις ρυθμίσεις που έγιναν στο παρελθόν, και σε σχέση με τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει η κυβέρνηση Σαμαρά για πλήρη απελευθέρωση των πλειστηριασμών και εκχώρηση των κόκκινων δανείων σε distress funds» υπογραμμίζουν κυβερνητικές πηγές και υπενθυμίζουν ότι η σχετική αποκάλυψη είχε γίνει με έγγραφη απάντηση του επιτρόπου Κατάινεν σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρη Παπαδημούλη στο Ευρωκοινοβούλιο.
Οι δύο νέοι φόροι
Στο μεταξύ, την επιβολή φόρου στα κρασιά και τα τυχερά παιχνίδια ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, κατά την οποία παρουσιάστηκε η συμφωνία με τους δανειστές. "Αποφασίσαμε μια μικρή επιβάρυνση στην κατανάλωση οίνου. Η επιβάρυνση θα είναι 30-40 σεντς ανά φιάλη" ανέφερε ο Ευ. Τσακαλώτος.
Όσον αφορά τα τυχερά παιχνίδια, ο υπουργός εξήγησε ότι: ο φόρος θα είναι στη στήλη των παιχνιδιών και μπορεί να είναι και μεγαλύτερος επειδή δεν γνωρίζουμε όλα τα παιχνίδια.
Ωστόσο τα ισοδύναμα για τον ΦΠΑ στην εκπαίδευση είναι το μόνο προαπαιτούμενο που δεν έχει ολοκληρωθεί. Μπορεί να είναι στο νομοσχέδιο, αλλά μπορεί να πάει για αργότερα. Δεν θεωρείται μεγάλο ζήτημα. Η απόφαση για κατάργηση του ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση είναι ειλημμένη, οι δανειστές όμως αμφισβητούν αν το ειδικό τέλος στα τυχερά παιχνίδια είναι επαρκές μέτρο για να αντληθούν τα περίπου 300 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση που απαιτούνται, με αποτέλεσμα ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος να δηλώνει στη συνέντευξη Τύπου ότι υπάρχουν 2-3 επιπλέον προτάσεις (μέτρων) οι οποίες εξετάζονται, μεταξύ αυτών ο φόρος στο κρασί, όπου σήμερα δεν επιβάλλεται Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης.
Σημειώνεται εν προκειμένω ότι το πρωί το EuroWorking Group επικύρωσε πως υπήρξε συμφωνία με τους θεσμούς, όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, ο οποίος χαρακτήρισε θετικές τις δηλώσεις από την Κομισιόν και δύσκολη τη διαπραγμάτευση, με μοχλό πίεσης την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.
Καθώς ανέφερε, υπήρξε συμφωνία με τους εκπροσώπους των δανειστών και για τα κόκκινα δάνεια, ενώ διευκρίνισε υπήρξε συμφωνία για τη στρατηγική και δεν απαιτείται νομοθετικό έργο. «Θα τη δουλεύουμε εν καιρώ» ανέφερε.
Σύμφωνα με τον Ευ. Τσακαλώτο, αύριο το βράδυ θα ψηφιστεί το νομοσχέδιο με τα προαπαιτούμενα, ενώ την Παρασκευή θα συνεδριάσει εκ νέου το EuroWorking Group για επιβεβαίωση. Τα 2 δισ. μπορούν να απελευθερωθούν για τα ληξιπρόθεσμα χρέη του Δημοσίου, τόνισε, ενώ σημείωσε ότι οι θεσμοί θα είναι εδώ και την Παρασκευή. «Θα συζητήσουμε την παρακάτω πορεία» σημείωσε ο υπουργός Οικονομικών.
Είμαστε πολύ κοντά στην έναρξη της συζήτησης για το χρέος, ανέφερε επιπλέον ο υπουργός Οικονομικών.
Ο Ευ. Τσακαλώτος ανακοίνωσε ότι η θητεία του νέου γενικού γραμματέα Δημοσίων Εσόδων θα είναι δύο χρόνια και όχι πέντε που ήταν η προηγούμενη θητεία.
Γ. Σταθάκης: Δύσκολος συμβιβασμός
Επιτυχία χαρακτήρισε ο υπουργός Οικονομίας, Γιώργος Σταθάκης, το γεγονός ότι διατηρείται το ποσοστό προστασίας της πρώτης κατοικίας για τουλάχιστον το 60% των δανειοληπτών. Ωστόσο παραδέχθηκε ότι η κυβέρνηση κατέληξε σε έναν δύσκολο συμβιβασμό. Ο Γ. Σταθάκης ανέφερε ότι η συμφωνία με τους δανειστές προβλέπει αναπροσαρμογή της μηνιαίας δόσης στεγαστικών με την τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου και το εισόδημα. Και πρόσθεσε ότι, εάν δεν μπορεί ο δανειολήπτης να καλύψει το δάνειό του, αίρεται η προστασία, με την τράπεζα να καλείται να εφαρμόσει τον κώδικα.
Οι κατηγορίες δανειοληπτών
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Γ. Σταθάκη, ο δανειολήπτες χωρίζονται σε κατηγορίες.
* Η πρώτη κατηγορία δανειοληπτών, το 25%, έχει απόλυτη προστασία.
* Στη δεύτερη κατηγορία υπάρχει πολύ ισχυρή προστασία.
Το δάνειο αναπροσαρμόζεται και η δόση που πρέπει να αποπληρώνει ένα νοικοκυριό προσδιορίζεται από έναν νέο όρο, την τρέχουσα εμπορική αξία. Κατά κανόνα η τρέχουσα εμπορική αξία είναι χαμηλότερη σήμερα από ό,τι πριν από 5-6 χρόνια και κατ' επέκταση αυτό είναι το κόστος που θα αναλάβει η τράπεζα.
Αν για κάποιον λόγο το εισόδημα δεν μπορεί να καλύψει τις δόσεις, το συγκεκριμένο δάνειο παραπέμπεται στον Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών και η τράπεζα αποφασίζει πώς θα αναδιαρθρώσει το δάνειο. Αίρεται όμως η προστασία, εάν δεν υπάρξει συμφωνία, και διατηρεί η τράπεζα το δικαίωμα για πιο σκληρά μέτρα.
Ο υπουργός σημείωσε ότι υπάρχουν πολύ χαμηλά όρια στις δόσεις, οι οποίες θα διαμορφώνονται στο 5%-10% των εισοδημάτων τους και το υπόλοιπο θα το συμπληρώνει το κράτος. Έτσι, σε ένα σύνολο 400.000 κόκκινων δανείων, το 40% (σ.σ.: η τρίτη κατηγορία) θα παραμένει τελείως ακάλυπτο, ένα 35% θα προστατεύεται μόνο υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορεί να πληρώνει δόση που θα καθορίζεται μέσα από μια εξωδικαστική διαδικασία, ενώ για το 25% των φτωχότερων δανειοληπτών θα προβλεφθεί και ένα στεγαστικό επίδομα -θα δαπανηθούν 100 εκατομμύρια ευρώ μέσα στο 2016- ώστε να μπορούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.
Όπως προανήγγειλαν οι δύο υπουργοί, από σήμερα και έως την Παρασκευή ξεκινά ένας νέος τριήμερος γύρος διαπραγματεύσεων με στόχο να καθοριστεί -μετά την έγκριση του τραπεζικού πακέτου και των 48 πρώτων προαπαιτούμενων από το σημερινό EWG- ποια θα είναι τα μέτρα του πακέτου των δεύτερων προαπαιτουμένων για το 1 δισ. ευρώ, αλλά και τα μέτρα που θα μεσολαβήσουν μετά και έως την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης.
Στη συνέντευξη τονίστηκε ακόμη ότι με τη συμφωνία γίνεται το πρώτο βήμα προκειμένου να επεκταθεί στη συνέχεια η κρατική στεγαστική πολιτική, αλλά και για να μπορέσουν οι τράπεζες να απαλλαγούν από το πρόβλημα των κόκκινων δανείων ώστε να μπορέσουν να ξαναδώσουν δάνεια σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Τα κόκκινα δάνεια σήμερα διαμορφώνονται στο 40% του συνόλου έναντι 5% - 7% στην ΕΕ.
Για τις 100 δόσεις
Οι δανειστές ζητούσαν όποιος χάσει μία δόση ή δεν πληρώσει κάποιον άλλο φόρο να τεθεί εκτός της ρύθμισης, υποστήριξε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος. «Εμείς τους εξηγήσαμε ότι αυτό δεν γίνεται διότι είμαστε στο κάτω μέρος της κρίσης». Έτσι η συμφωνία «κάθισε» στην κάλυψη περιόδου 30 ημερών.
Σε δόσεις και μη ληξιπρόθεσμα
H πάγια ρύθμιση χρεών των 12 δόσεων διευρύνεται και θα μπαίνουν και οφειλές πριν καν καταστούν ληξιπρόθεσμες. Αυτό βοηθά όσους βλέπουν ότι δεν μπορούν να πληρώσουν μαζεμένα τα χαράτσια της εφορίας. Και αν δεν έχουν ακόμη καταστεί ληξιπρόθεσμα, θα τα εντάσσουν στην πάγια ρύθμιση με τις 12 μηνιαίες δόσεις υποβάλλοντας ηλεκτρονικά αίτηση μέσω Τaxisnet και με μια υπεύθυνη δήλωση για το τρέχον ύψος του μηνιαίου εισοδήματος και των μηνιαίων δαπανών. Έτσι θα κρίνεται η αδυναμία του να πληρώσει στην ώρα τους τις επόμενες οφειλές του. Δηλαδή όποιος οφειλέτης είναι ενταγμένος στη ρύθμιση των 100 δόσεων και ταυτόχρονα έχει νέα οφειλή (π.χ. φόρο εισοδήματος ή ΕΝΦΙΑ) θα μπορεί να εντάξει το χρέος αυτό στην πάγια ρύθμιση των 12 δόσεων πριν καταστεί ληξιπρόθεσμη η πρώτη δόση. Η διαδικασία αυτή υπάρχει, εν μέρει και σήμερα, αλλά χρειάζεται να γίνει στην ΔΟΥ και όχι από το σπίτι μέσω Ίντερνετ.
Ο Ευ. Τσακαλώτος ανέφερε ότι οι διαπραγματεύσεις με τους εκπροσώπους των εταίρων συνεχίζονται μέχρι την Παρασκευή και τότε θα γίνει νέο EuroWorking Group για να εξεταστεί το κείμενο που θα έχει ψηφιστεί από τη Βουλή την Πέμπτη, ώστε να προχωρήσει και η εκταμίευση των πρώτων 2 δισ. ευρώ.
Η συμφωνία για τα 12 δισ. ευρώ
Ο υπουργός Οικονομικών επανέλαβε ότι η "έκλεισε η συμφωνία με το κουαρτέτο", που "καλύπτει και τα 48 προαπαιτούμενα αλλά και κάποια πράγματα που ήταν στο δεύτερο πακέτο, αλλά είχαν χρηματοπιστωτική χροιά και τα κράτη - μέλη τα ήθελαν στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησης".
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ανέφερε ότι το EWG επιβεβαίωσε πως έγινε η συμφωνία και ότι μαζί με τις πολύ θετικές δηλώσεις από αξιωματούχους της Ε.Ε. οι κινήσεις "θα βοηθήσουν την διαδικασία αυξήσεων κεφαλαίων"
Όπως είπε, το νομοσχέδιο "θα ψηφιστεί την Πέμπτη το βράδυ" και επιχειρείται, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών, να κατατεθεί σήμερα το βράδυ στη Βουλή, αν και ακόμη αυτό δεν έχει διασφαλιστεί λόγω του μεγάλου όγκου, ειδικά στις διατάξεις των πλειστηριασμών.
Ο υπουργός Οικονομικών είπε ότι θα γίνει νέο EWG την Παρασκευή "που θα επιβεβαιώσει ότι το νομοσχέδιο αντιστοιχεί σε αυτά που έχουμε συμφωνήσει". "Μετά θα κλείσουν τα βιβλία προσφορών, θα γίνουν οι ενέργειες από την Τράπεζα της Ελλάδας και, όταν είναι γνωστό το ποσό που θα χρειαστεί που να έχει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, θα γίνει η μεταβίβαση του ποσού που χρειάζεται από τον ESM" ανέφερε για τα 10 δισ. ευρώ.
Για τα 2 δισ. ευρώ ο κ. Τσακαλώτος είπε ότι μπορούν να απελευθερωθούν πιο νωρίς και αφορούν την πληρωμή ληξιπρόθεσμων χρεών του ευρύτερου Ελληνικού Δημοσίου.
Ευ. Τσακαλώτος: Διαπραγμάτευση για το δεύτερο πακέτο
Οι θεσμοί θα είναι εδώ μέχρι την Παρασκευή, ανέφερε ο Ευ. Τσακαλώτος και, όπως είπε, θα συζητήσουν το δεύτερο πακέτο και την περαιτέρω πορεία. Προανήγγειλε τρία ραντεβού από την Τετάρτη έως και την Παρασκευή, οπότε αναχωρούν οι θεσμοί από την Αθήνα. Θα τεθούν επί τάπητος οι εκκρεμότητες στα χρηματοπιστωτικά θέματα και στον νόμο για τα κόκκινα δάνεια που θα πάει για τον Δεκέμβριο.
Στην ατζέντα, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, θα τεθούν και η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων και η ανεξαρτησία της, ενώ προανήγγειλε ότι στο νομοσχέδιο θα ορίζεται πως ο νέος γ.γ. θα έχει θητεία για δύο χρόνια και όχι για πέντε χρόνια που ισχύει σήμερα.
Ο Ευ. Τσακαλώτος κατέστησε σαφές ότι η βασική συζήτηση είναι ποια θα είναι τα δεύτερα προαπαιτούμενα. Έκανε λόγο όμως και για "μία γκρίζα ζώνη", που είναι "ανάμεσα στα δεύτερα προαπαιτούμενα για το 1 δισ. ευρώ και στο κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης".
Επιπλέον είπε ότι "το ασφαλιστικό μπορεί να είναι (σε αυτό το πακέτο) και να κοπεί σε ένα κομμάτι και το άλλο να πάει για μετά" την αξιολόγηση. Σε ερώτημα αν αυτό θα καταστεί εφικτό ανέφερε ότι "δεν είμαι σίγουρος αυτή τη στιγμή, θα το συζητήσουμε τις επόμενες ημέρες αν θα είναι ανάμεσα στα προαπαιτούμενα ή όχι". Είπε ότι θα έχει εικόνα την άλλη εβδομάδα επ' αυτού.
