Ρεπορτάζ: ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
Σε νέες αξιώσεις και σκλήρυνση στάσης έναντι της ελληνικής πλευράς συμπυκνώνεται η διαπραγματευτική πρακτική των δανειστών παραμονές του αυριανού Eurogroup. Αν και η τακτική τους αυτή ήταν προβλέψιμη, αφού την ακολουθούν με συνέπεια πριν κάθε κρίσιμη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, η ένταση των εκβιαστικών πιέσεων και η αδιαφορία για την τήρηση των προσχημάτων στο να επιβάλλουν "στο παρά πέντε" τις θέσεις τους σε όσο το δυνατόν περισσότερα επιπλέον ζητήματα εκείνων που τίθενται στο τραπέζι του διαλόγου υπερβαίνει αυτή τη φορά κάθε προηγούμενο. Μάλιστα, αυτή η πρακτική έρχεται έπειτα από μια πολυήμερη συνεδρίαση του Brussels Group (στην οποία προστέθηκε εμβόλιμα προχθές και ένα διάρκειας 2,5 ωρών EuroWorking Group), στην οποία καταγράφηκε πρόοδος η οποία μένει να πιστοποιηθεί αύριο και στο Eurogroup, παρ' ότι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης ανέφεραν πως δεν θα υπάρξει συμφωνία σε αυτό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα του κάθε άλλο παρά καλόπιστου διαλόγου εκ μέρους των εκπροσώπων των δανειστών, όπως φάνηκε σε όλη την πορεία των συναντήσεων του Brussels Group, αποτελεί το ζητούμενο πρωτογενές πλεόνασμα. Το ότι είναι ξεπερασμένο -από τα υφιστάμενα στοιχεία και κυρίως από τη δυναμική που αυτά προκαλούν- το ζητούμενο για 3% του ΑΕΠ φέτος αποτελεί κοινό τόπο για τις δύο πλευρές. Ωστόσο ακόμη και το 2% του ΑΕΠ που ζητούν οι δανειστές έναντι 1,2% του ΑΕΠ, συνιστά "βρόχο" για την οικονομία, τις ελληνικές επιχειρήσεις και τους πολίτες της χώρας, αφού για να επιτευχθεί, απαιτείται μια δημοσιονομική προσαρμογή περί το 1,5 δισ. ευρώ. Για να αξιολογηθεί ως μέτρο σύγκρισης η σπουδαιότητα αυτού του "καπέλου" που ζητάνε επίμονα οι δανειστές στο πρωτογενές πλεόνασμα, πρόκειται για ποσό τριπλάσιο που θα απέδιδε η κατάργηση του μειωμένου κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ των νησιών που ζητούν Ευρωπαίοι εταίροι και ΔΝΤ (περί τα 550 εκατ. ευρώ) ή ανερχόμενο στα 2/3 των εσόδων του ΕΝΦΙΑ (2,65 δισ. ευρώ). Ενώ λοιπόν στις ελληνικές προτάσεις που κατατίθεντο τις προηγούμενες εβδομάδες για το πρωτογενές πλεόνασμα (1,2% του ΑΕΠ) οι δανειστές αρκούνταν στο να επιφυλάσσονται να απαντήσουν, 72 ώρες πριν το κρίσιμο αυριανό Eurogroup αποφάσισαν να απαιτήσουν πρόβλεψη για 2% του ΑΕΠ.
Αιφνίδια σκλήρυνση
Εκτός των "φλεγόντων" ζητημάτων του εργασιακού και του ασφαλιστικού, όπου η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών είναι τέτοια που δεν καλύπτεται εύκολα, ακόμη και για ζητήματα επί των οποίων διαφαινόταν προσέγγιση εκτιμήσεων, η "αιφνίδια" σκλήρυνση της στάσης των πιστωτών της χώρας ήταν κάτι παραπάνω από εμφανής. Ενδεικτική είναι η απαίτησή τους να επιβαρυνθούν οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί μέσω αύξησης των συντελεστών ΦΠΑ σε βασικά είδη. Για παράδειγμα, ζητούν στα είδη τα οποία σήμερα υπάγονται σε χαμηλό συντελεστή 6,5% (φάρμακα, εφημερίδες, εισιτήρια θεάτρων, περιοδικά, βιβλία, περιοδικά) να θεσπιστεί για κάποια συντελεστής 8% με 9% και για κάποια μετάταξη στον υψηλό συντελεστή, με τον τελευταίο να προτείνεται να κυμανθεί στο 18% (αντί 15% με 16% που, σύμφωνα με πληροφορίες, είναι το ανώτατο ποσοστό που μπορεί να δεχθεί η ελληνική πλευρά) και στον οποίο να υπάγεται η συντριπτική πλειονότητα των προϊόντων και υπηρεσιών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι θα υπαχθούν σε ανώτερο συντελεστή και ως εκ τούτου θα ανατιμηθούν προϊόντα που σήμερα υπάγονται στο 13%, όπως είναι μη αλκοολούχα ποτά, εστιατόρια, καφενεία, εισιτήρια μέσων μεταφοράς, διαγνωστικά κέντρα, κόμιστρα ταξί. Στον αντίποδα, θα μειωθούν προϊόντα που σήμερα υπάγονται στο 23% (αλκοολούχα ποτά, ένδυση - υπόδηση, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, κ.λπ.).
Είναι δε τέτοια η εμμονή τους για περαιτέρω απίσχναση των εισοδημάτων των ελληνικών νοικοκυριών μέσω της αύξησης των συντελεστών ΦΠΑ, που παραβλέπουν σειρά παρενεργειών, από τον υφεσιογόνο χαρακτήρα του μέτρου μέχρι το αντικίνητρο για φορολογική συμμόρφωση σε μια χώρα με τεράστιο πρόβλημα φοροδιαφυγής.
Άμεσα εξαρτώμενο από τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα είναι και το μέλλον του ΕΝΦΙΑ. "Η μάχη δεν έχει χαθεί" τονίζεται, καθώς ένας όχι ευκαταφρόνητος αριθμός ιδιοκτητών ακινήτων θα μπορεί να τύχει ελάφρυνσης αφενός μέσω της μείωσης περίπου κατά 20% των αντικειμενικών αξιών το καλοκαίρι, αφού επί αυτών υπολογίζεται ο φόρος, και αφετέρου μέσω της αναπλήρωσης των διαφυγόντων εσόδων από τυχόν μειωμένους συντελεστές από τους κατέχοντες τεράστια περιουσία.
Το νέο συμβόλαιο
Εκτός αυτών των επίμαχων ζητημάτων, ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης περιέγραψε, σε συνέδριο στις Βρυξέλλες, τα βασικά σημεία ενός νέου συμβολαίου μεταξύ Ελλάδας και εταίρων με πακέτο μεταρρυθμιστικών μέτρων που θα μπορεί να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
* Συμφωνία για τα δημοσιονομικά 2015-2020.
* Αυτοδιοίκητη, ανεξάρτητη υπηρεσία τελών και φόρων.
* Περιορισμό των πρόωρων συντάξεων και ενοποίηση ταμείων.
* Αναπτυξιακό συμβόλαιο της Ελλάδας μετά τον Ιούνιο που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
- Ίδρυση αναπτυξιακής τράπεζας με εχέγγυα τις μετοχές που θα κρατήσει το κράτος από τις αποκρατικοποιήσεις.
- Ανταλλαγή των ομολόγων SMP της ΕΚΤ, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση.
- Αναδιάρθρωση αρχικού διακρατικού δανείου.
- Ευρεία, διαχρονική χρηματοδότηση του προγράμματος καταπολέμησης της ανθρωπιστικής κρίσης.
Εξάλλου, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει σύμφωνα με πληροφορίες το ενδεχόμενο ρύθμισης οικειοθελούς συμμόρφωσης των φορολογούμενων με αδήλωτο εισόδημα την τελευταία 15ετία, αύξηση του φόρου πολυτελούς διαβίωσης, ενώ παραμένει σε εκκρεμότητα το αν θα αποφασισθεί εντέλει ή όχι ειδικός φόρος για τους 500 πλουσιότερους Έλληνες.
