Του ΘΑΝΟΥ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
Από χθες το πρωί ξεκίνησε η διαδικασία περάσματος από την εποχή των Μνημονίων σε μια καινούργια περίοδο όπου τα ζητούμενα είναι οι μεταρρυθμίσεις και η ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό άρχισε να καταρτίζεται στο υπουργείο Οικονομικών ο κατάλογος των μεταρρυθμίσεων (διοικητική μεταρρύθμιση, αντιμετώπιση φοροδιαφυγής, φοροαποφυγής και διαφθοράς, αποκατάσταση διαφάνειας κ.λπ. ζητήματα μείζονος σημασίας, με τα οποία όμως δεν "τόλμησαν" να ασχοληθούν οι προηγούμενες κυβερνήσεις ) τον οποίο καλείται να υποβάλει αύριο στους εταίρους της η Ελλάδα, στο πλαίσιο της συμφωνίας για την 4μηνη παράταση του ελληνικού προγράμματος. Αυτού δηλαδή που επιτεύχθηκε στο Eurogroup της περασμένης Παρασκευής υπό τον τίτλο "Κύρια Σύμβαση Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης» (Master Financial Facility Agreement).
Οι θεσμικοί δανειστές θα προχωρήσουν είτε αύριο είτε μεθαύριο σε μια πρώτη εκτίμηση για το αν η λίστα της Αθήνας θα είναι επαρκής, έτσι ώστε να αποτελέσει αφετηρία επιτυχούς ολοκλήρωσης της αξιολόγησης, ενώ αυτή θα τύχει περαιτέρω επεξεργασίας ώστε να συμφωνηθεί από κοινού ώς το τέλος του Απριλίου.
Από τη συμφωνία που επετεύχθη, η οικονομία της χώρας και εκατομμύρια πολίτες της βγαίνουν τετραπλώς κερδισμένοι, καθώς απαλλάσσονται από την υποχρέωση για εξωπραγματικά πρωτογενή πλεονάσματα, από την ασφυξία ρευστότητας που κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια και από τα υφεσιακά και εν πολλοίς κοινωνικά ανάλγητα μέτρα που είχαν συμφωνήσει τρόικα και συγκυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου με το διαβόητο e-mail Χαρδούβελη. Παράλληλα, παρέχεται ικανός χρόνος προετοιμασίας για ρύθμιση του ελληνικού χρέους έτσι ώστε να καταστεί αυτό βιώσιμο.
Πιο συγκεκριμένα, τα οφέλη τα οποία επιτυγχάνονται έχουν ως εξής:
Πρώτον, η Ελλάδα απαλλάσσεται από την παράλογη, όπως εκ των πραγμάτων αποδείχτηκε, υποχρέωση να εμφανίζει εξωπραγματικά πρωτογενή πλεονάσματα, για τον σχηματισμό των οποίων το μεν κράτος έφτασε να υπολειτουργεί σε βασικούς τομείς του, τα δε νοικοκυριά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να υφίστανται εξοντωτική φορολόγηση. Σημειώνεται ότι για το 2014 το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε σε ποσοστό 1,5% του ΑΕΠ, αλλά κι αυτό χάρη σε μια πρωτοφανούς σκληρότητας λιτότητα και με το κράτος να μην εκπληρώνει στο ακέραιο τις υποχρεώσεις του (π.χ. καθυστερήσεις στις επιστροφές ΦΠΑ ή τις πληρωμές προμηθευτών κ.λπ.). Οπότε, θα ήταν εφιαλτική η υποχρέωση για τα χρόνια που ακολουθούν οι προβλέψεις που συμφωνήθηκαν από δανειστές και κυβερνήσεις των Μνημονίων και οι οποίες έκαναν λόγο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,0% του ΑΕΠ κατά το τρέχον έτος και για 4,5% του ΑΕΠ για το 2016.
Δεύτερον, η δυνατότητα της χώρας να πάρει "βαθιές ανάσες ρευστότητας". Όπως, λ.χ., να ζητήσει την εκταμίευση της δόσης που εκκρεμεί από το τρέχον πρόγραμμα του EFSF, καθώς και τη μεταφορά των κερδών που, αν και εδικαιούτο από τα ομόλογα του προγράμματος SMP το 2014, αυτά παρακρατούνταν, παράτυπα σύμφωνα με αρκετούς οικονομικούς παρατηρητές. Στο πλαίσιο αυτό, όταν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων, θα δοθούν στην Ελλάδα τα 7,2 δισ. ευρώ που απομένουν ως δόσεις και το 1,8 δισ. ευρώ των κερδών της ΕΚΤ από τα ελληνικά ομόλογα.
Βέβαια, αμφότερες οι δυνατότητες αυτές υπόκεινται στην έγκριση από το Eurogroup ανάλογα με την πορεία των μεταρρυθμίσεων. Στο μεταξύ, όπως αποφασίστηκε προχθές στο Eurogroup, οι πόροι που σήμερα είναι διαθέσιμοι στο "μαξιλάρι" του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, θα περιέλθουν μεν στον EFSF, ωστόσο θα είναι ανά πάσα στιγμή διαθέσιμοι για τη διάρκεια της χρονικής επιμήκυνσης της "Κύριας Σύμβασης Χρηματοδοτικής Διευκόλυνσης (MFFA). Στόχος είναι να χρησιμοποιηθούν για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και για το όποιο κόστος εκκαθάρισης, πλην όμως από κύκλους της Κομισιόν και της ελληνικής κυβέρνησης διατυπώνεται η άποψη ότι τα κεφάλαια αυτά (ήτοι ένα κεφαλαιακό απόθεμα της τάξης των 11,4 δισ. ευρώ) μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την κάλυψη των "κόκκινων" δανείων.
Η απόφαση του Eurogroup εγγυάται και με άλλους τρόπους την ενίσχυση της ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας, αφού η Ελλάδα συνεχίζει τυπικά να βρίσκεται σε πρόγραμμα, οπότε η ΕΚΤ θα αρχίσει να δέχεται εκ νέου ως εγγύηση για παροχή ρευστότητας τα ελληνικά ομόλογα με μηδενικό κόστος δανεισμού. Επιπλέον, η Ελλάδα αναμένεται να μπει και στο νέο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (αγορά ομολόγων κρατών - μελών) ύψους 1,1 τρισ. ευρώ για τους επόμενους 18 μήνες.
Τρίτον, φορολογούμενοι, καταναλωτές, συνταξιούχοι και πολλές ακόμη κατηγορίες πολιτών ωφελούνται αφού απαλλάσσονται από τις 'εξωφρενικές' παραχωρήσεις που είχε συνομολογήσει με τους τροϊκανούς η συγκυβέρνηση Σαμαρά - Βενιζέλου με το e-mail Χαρδούβελη.
Πρακτικά, οι Έλληνες πολίτες και εκατοντάδες χιλιάδες μικρομεσαίες επιχειρήσεις απαλλάχθηκαν από:
* Αύξηση συντελεστών ΦΠΑ, που θα σήμαινε ανατιμήσεις ακόμη και ώς 18% σε τρόφιμα, ηλεκτρικό ρεύμα, φάρμακα, εισιτήρια αστικών συγκοινωνιών, βιβλία, εφημερίδες, εισιτήρια κινηματογράφου και θεάτρου και ακόμη μία μακρά σειρά υπηρεσιών και προϊόντων, μέσα από αύξηση σε 21% του επιβαλλόμενου συντελεστή ΦΠΑ στις τιμές τροφίμων, φαρμάκων, βιβλίων, περιοδικών, εφημερίδων, εισιτηρίων θεάτρου, καθώς και σε τρόφιμα, λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και φυσικού αερίου, εισιτήρια Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, κόμιστρα ταξί, υπηρεσίες επισκευής και συντήρησης παλαιών κατοικιών, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, ιατρική περίθαλψη και εισιτήρια θεαμάτων (κινηματογράφος, συναυλίες, γήπεδο, ζωολογικοί κήποι, εκθέσεις κ.λπ.).
* Την αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ για τα ξενοδοχεία από το 6,5% στο 13%, που θα φαλκίδευε του τουριστικό κλάδο και κατ' επέκταση τις προοπτικές ανάπτυξης, αφού θα υποβάθμιζε δραματικά την ανταγωνιστικότητα τιμών των ελληνικών ξενοδοχείων σε σχέση με όλες τις άλλες χώρες της Μεσογείου.
* Σύνδεση παροχών - εισφορών για γεννηθέντες μετά το 1975 με περισσότερα από 15 χρόνια ασφάλισης, αλλά λιγότερα από 20.
* Αύξηση ελάχιστων ενσήμων για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος από 4.500 σε 6.000.
* Σταδιακή κατάργηση των ειδικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (πριν από το 62ο ή το 67ο έτος ηλικίας) με καταληκτική ημερομηνία την 1-1-2019.
* Κατάργηση του ΕΚΑΣ.
* Εφαρμογή της πεπαλαιωμένης εργαλειοθήκης ΟΟΣΑ που βασιζόταν σε πορίσματα προηγούμενων δεκαετιών και για μη ευρωπαϊκές χώρες.
* Απόσυρση της μείωσης της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης του 30% για το 2015 και το 2016.
* Αύξηση των φόρων σε καπνό και αλκοόλ.
* Αύξηση στα τέλη που σχετίζονται με τις αιτήσεις για την έκδοση πιστοποιητικών άδειας κυκλοφορίας, κατάργησης ή τροποποίησης για φάρμακα κ.λπ.
* Επιβολή τελών - τιμολογίου για την υγειονομική περίθαλψη ξένων πολιτών.
* Αύξηση εισιτηρίων σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους κ.λπ.
* Αύξηση φορολογίας τσιγάρων.
Τέταρτον, παρέχεται ικανός χρόνος για διαβούλευση μεταξύ Ελλάδας και εταίρων προκειμένου να προχωρήσουν σε μια συμφωνία για το πώς θα καταστεί βιώσιμο το ελληνικό δημόσιο χρέος.
Στο μεταξύ, η Ελλάδα δεσμεύεται μεν για τέσσερις μήνες να μη λάβει μέτρα που θα θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα ή την ανάπτυξη, ωστόσο, όπως τόνισε στην συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε μετά το Eurogroup ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης, τα "κόκκινα" δάνεια και τα ληξιπρόθεσμα χρέη παραμένουν κορυφαία ζητήματα και η κυβέρνηση θα τα αντιμετωπίσει άμεσα και όχι στο τέλος του τετραμήνου, όμως με τρόπο που δεν επηρεάζει τον προϋπολογισμό. Όσον αφορά τον ΕΝΦΙΑ, είπε ότι δεν θα αντικατασταθεί για να δημιουργηθεί "μαύρη τρύπα", αλλά διότι είναι άδικος φόρος.
