Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Βαρύ είναι το κλίμα για τη νέα ελληνική κυβέρνηση στις Βρυξέλλες, με μια πλειάδα Ευρωπαίων αξιωματούχων να αντιμετωπίζουν περίπου με... φρίκη - όπως είπε προχθές και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σουλτς, πριν συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα στην Αθήνα- τη διαφαινόμενη διαφοροποίηση της χώρας από την κοινή (;) ευρωπαϊκή στάση έναντι της Ρωσίας. Και να αντιδρούν με αμηχανία, δυσφορία ή και θυμό στις πρώτες δηλώσεις υπουργών της νέας κυβέρνησης για επαναπροσλήψεις στο Δημόσιο και σταμάτημα του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.
Οι πρωτοκλασάτοι, πάντως, δεν έχουν ακόμη ξεσπαθώσει, και περιορίζονται να στέλνουν αυστηρά, αλλά... ευγενικά, τα μηνύματά τους στη νέα κυβέρνηση της Αθήνας: «Η Ελλάδα πρέπει να σεβαστεί την Ευρώπη», διαμήνυσε από τις σελίδες της γαλλικής "Figaro", ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει «τα μεγάλα βάσανα των Ελλήνων», αλλά και η Αθήνα πρέπει να σκέφτεται την κοινή γνώμη στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης. Ο Γιούνκερ αναφέρεται στο θέμα του «κουρέματος» του ελληνικού χρέους, το οποίο «δεν πρόκειται να αποδεχθούν οι άλλες χώρες», αν και υπάρχουν κάποια περιθώρια «να τα βρούμε» - εννοώντας, προφανώς, κάποιου είδους επιμήκυνση των ωριμάνσεων των δανείων.
Η μόνη σαφής θεσμική στήριξη -και δη έναντι των αγορών- ήρθε από την επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την εποπτεία των τραπεζών Ντανιέλ Νουί, που θεωρεί δεδομένο ότι οι ελληνικές τράπεζες θα αντέξουν την αναταραχή στις αγορές: «Οι ελληνικές τράπεζες αντιμετωπίζουν μία δύσκολη κατάσταση τώρα, λόγω των πρόσφατων εκλογών, αλλά είναι πολύ ισχυρές», δήλωσε στην τηλεόραση του Bloomberg, προσθέτοντας: «Έχει γίνει πολλή δουλειά για να ενισχυθούν οι ισολογισμοί τους κατά τα τελευταία χρόνια. Θα ξεπεράσουν και αυτή την κρίση, όπως και τις προηγούμενες».
H βασική επόπτης των τραπεζών τόνισε ότι παρακολουθεί στενά τις ελληνικές τράπεζες, καθώς υπάρχει «μία κατάσταση που δεν είναι ακριβώς η κανονική» και ότι η συμβουλή της είναι πως «πρέπει να διαχειριστούν με συντηρητικό τρόπο τη ρευστότητά τους».
Ρόλο... γεφυροποιού μεταξύ Βρυξελλών και Αθήνας φαίνεται ότι θέλει να παίξει και ο Μπενουά Κερέ της ΕΚΤ, που καλεί και τις δύο πλευρές να επιδείξουν στάση ευθύνης: «Υπάρχει διπλή ευθύνη», είπε στην ιταλική "Corriere della Sera". «Η Ελλάδα πρέπει να συνεχίζει να σέβεται τους κανόνες του παιχνιδιού, αφού είμαστε ένα σύνολο με κοινές προθέσεις. Και η Ευρώπη πρέπει να αποδεχθεί τη δημοκρατική αλλαγή στην Αθήνα, έστω και αν βασίζεται σε πολιτικές διαφορετικές από αυτές που ακολουθήθηκαν έως τώρα».
Ο Κερέ επανέλαβε μεν ότι τα ελληνικά ομόλογα που έχει στην κατοχή της η ΕΚΤ δεν κουρεύονται, καθώς απαγορεύεται από τις Συνθήκες, πρόσθεσε όμως ότι υπάρχουν περιθώρια συνεννόησης για το θέμα των μεταρρυθμίσεων: «Θα υπάρξουν, πιθανώς, διαφορετικές μεταρρυθμίσεις από εκείνες που προβλέπονταν, από τη στιγμή που εξελέγη νέα κυβέρνηση. Αλλά πρέπει να δείξουμε συνοχή. Η χώρα χρειάζεται ακόμη μεταρρυθμίσεις».
Fitch: Υποβάθμιση εάν δεν υπάρξει συμφωνία μέχρι τον Μάιο
Στο μεταξύ, μετά τη Standard & Poor's, βγήκε χθες και ο οίκος αξιολόγησης Fitch να προειδοποιήσει ότι ενδέχεται να υποβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας, εάν μέχρι τα μέσα Μαΐου -οπότε και θα κάνει την επόμενη έκθεσή της- η Αθήνα δεν έχει καταλήξει σε νέα συμφωνία με τους δανειστές της.
Τη δική του ερμηνεία για το προχθεσινό κραχ στο ελληνικό Χρηματιστήριο και την εκτίναξη των spread των ελληνικών ομολόγων έδωσε χτες από τη στήλη του στους "New York Times" ο Πωλ Κρούγκμαν. Ο νομπελίστας οικονομολόγος θεωρεί ότι ο πανικός στις αγορές δεν ισοδυναμεί με «ετυμηγορία για την ελληνική κυβέρνηση», αλλά με το υψηλό ρίσκο που βλέπουν να μην υπάρξει συμφωνία μεταξύ Αθήνας και Βρυξελλών. Σύμφωνα με τον Κρούγκμαν, το θέμα δεν είναι η αποπληρωμή του χρέους της Ελλάδας, αλλά ο τρόπος που θα γίνει η μεταφορά χρημάτων προς τους δανειστές, μέσω της επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων.
Πωλ Κρούγκμαν: Αγκάθι η συμφωνία για το 20% το ΑΕΠ στην αποπληρωμή του χρέους
Κι εδώ είναι το «αγκάθι»: Εάν η Ελλάδα συμμορφωνόταν με τους συμπεφωνημένους όρους, λέει ο Κρούγκμαν, θα έπρεπε να μεταφέρει στους δανειστές της το 20% ενός ετήσιου ΑΕΠ μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Για τους δανειστές αυτό το ποσό είναι ευτελές, αλλά για τους Έλληνες πολίτες κρίσιμο. «Η διαφορά μεταξύ ενός πρωτογενούς πλεονάσματος της τάξης του 4,5% του ΑΕΠ και ενός πλεονάσματος 1,5%, είναι τεράστια όσον αφορά το 'αποτύπωμά' της στην πραγματική οικονομία και στην ευημερία των πολιτών, στην Ελλάδα», υποστηρίζει ο Αμερικανός οικονομολόγος. Και θεωρεί ότι ο μόνος λόγος που έχουν οι δανειστές να πιέζουν αυτή τη στιγμή την Ελλάδα είναι να την κάνουν παράδειγμα, ώστε να αποθαρρυνθούν άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα λιτότητας να διαπραγματευτούν κι αυτές ξανά τους όρους. Κι ο μόνος μοχλός πίεσης είναι το τραπεζικό σύστημα, πλην όμως εκτιμά ότι, «είναι ένα 'όπλο' που οι δανειστές δεν θα θελήσουν να χρησιμοποιήσουν σε μια δημοκρατική ένωση, πέραν τού ότι δύσκολα θα το δεχόταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, λόγω μεγάλου ρίσκου».
