Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Κάθε λέξη, κάθε χειρονομία του νέου πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και των υπουργών του εμφανίζεται σε χρόνο - ρεκόρ στα διεθνή μέσα ενημέρωσης κι αμέσως μετά ακολουθεί η πρώτη εκτίμηση για το τι σημαίνουν για την Ελλάδα, την Ευρώπη, τις αγορές. Λες κι έχει εγκατασταθεί ένα τεράστιο μικροσκόπιο πάνω από την Αθήνα, με τους ειδικούς στημένους πλάι του, να προσπαθούν αμέσως να υπολογίσουν τι σημαίνει π.χ. η δήλωση του Θοδωρή Δρίτσα για το μέλλον του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς, πέρα από το αυτονόητο. Σημαίνει, για παράδειγμα, ότι θα ναυαγήσουν και τα σχέδια της γερμανικής Fraport να αναλάβει 14 περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας; Και τι εννοεί ο Γιάννης Βαρουφάκης όταν μιλά για ένα ευρωπαϊκό new deal; Σημαίνει μήπως ότι η Αθήνα έχει ήδη προσεγγίσει Ρώμη και Παρίσι για μια κοινή πρόταση σχεδιασμού της κοινοτικής πολιτικής επενδύσεων; Και τι ακριβώς σκοπεύει να κάνει η νέα κυβέρνηση της Αθήνας με τις ευρωπαϊκές κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας;
Ερωτήματα επί ερωτημάτων και εικασίες αντί απαντήσεων, καθώς είναι ακόμη πολύ νωρίς για να «διαβάσει» κανείς στην Εσπερία τις προθέσεις της νέας ελληνικής κυβέρνησης. Και σχόλια, άλλα θετικά, άλλα αμήχανα κι άλλα βιτριολικά, για τα πρώτα βήμα της κυβέρνησης των «αρχαρίων». Αυτά σε επίπεδο δημοσιευμάτων, κυρίως στον γερμανόφωνο Τύπο, που συνεχίζει να ασχολείται εξαντλητικά με την Ελλάδα.
Στο επίπεδο των θεσμικών παραγόντων, τώρα, οι δηλώσεις -φιλικές έως επιφυλακτικές ή αυστηρές έως επιφυλακτικές- επικεντρώνονται στο μείζον ζήτημα της «τήρησης των δεσμεύσεων» από τη νέα ελληνική κυβέρνηση, με κάποιες... διαβαθμίσεις, αλλά και σε μια κοινή άρνηση του κουρέματος του ελληνικού χρέους, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση. (Όλες οι δηλώσεις, πάντως, έχουν γίνει πριν ανοίξει το στόμα της η ελληνική κυβέρνηση, η οποία υποδέχεται σήμερα στην Αθήνα -ως μεσολαβητή;- τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς και μεθαύριο -για μια πρώτη συνάντηση- τον πρόεδρο του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ).
Την πιο αυστηρή γλώσσα τη χρησιμοποιεί η γερμανική κυβέρνηση, με τον εκπρόσωπο της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ να επαναλαμβάνει χθες δημοσίως κάποια από όσα είπε η προϊσταμένη του την Τρίτη στην κλειστή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός της: Η Γερμανία περιμένει, «όπως όλοι οι Ευρωπαίοι εταίροι, ότι η ελληνική κυβέρνηση θα παρουσιάσει αμέσως την οικονομική στρατηγική της και τις ξεκάθαρες ιδέες της για το πώς θα συνεχιστεί το τρέχον πρόγραμμα και πώς θα καλυφθούν οι υποχρεώσεις της Ελλάδας», είπε, «και μετά θα το συζητήσουμε».
Πού έγκειται η αυστηρότητα; Το Βερολίνο θέλει να ξέρει το ταχύτερο εάν η Αθήνα θα ζητήσει την παράταση του τρέχοντος προγράμματος για μερικούς μήνες ακόμη, ώστε να απομακρυνθεί ο άμεσος κίνδυνος μιας σύγκρουσης, υπό την «εκβιαστική» -όπως λένε- πίεση μιας στάσης πληρωμών, κατά λάθος.
Ζ. Γκάμπριελ: Οι Έλληνες να είναι δίκαιοι με τους άλλους λαούς
Επίσης, κανείς Γερμανός κυβερνητικός -ούτε οι Σοσιαλδημοκράτες- δεν θέλει να μπει τώρα στην ατζέντα το ζήτημα του χρέους. Μετά τα επαναλαμβανόμενα «όχι» διά στόματος Μέρκελ και Σόιμπλε, βγήκε χθες και ο πρόεδρος του SPD και αντικαγκελάριος, Ζίγκμαρ Γκάμπριελ να τονίσει ότι δεν μπορεί να φανταστεί κούρεμα του ελληνικού χρέους και να προσθέσει ότι «είναι μεν σαφές ότι πρέπει να στοχεύουμε στην παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ, αλλά είναι εξίσου σαφές ότι πρέπει να είμαστε δίκαιοι με τον δικό μας λαό και τα άλλα κράτη της Ευρωζώνης».
Ο Γκάμπριελ ελπίζει σε «έντιμες συζητήσεις» με τη νέα ελληνική κυβέρνηση για την τήρηση των συμφωνιών, που θα λαμβάνουν υπόψη τόσο τα συμφέροντα της Ελλάδας όσο και των εταίρων - δανειστών της. Και φροντίζει να δώσει μια... προκαταβολή εμπιστοσύνης στη νέα κυβέρνηση, τονίζοντας ότι έχει τη μοναδική ευκαιρία να πετύχει «πολύ περισσότερα» από τους προκατόχους της στον αγώνα κατά της διαφθοράς, στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και στην αναδιάρθρωση της δημόσιας συζήτησης, αφού η κυβέρνηση Τσίπρα δεν έχει λερωμένη τη φωλιά της. Σύμφωνα με τον Γκάμπριελ, οι οικονομικές ελίτ της Ελλάδας που ήταν πολιτικά οργανωμένες στη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ είχαν ως στόχο τη λεηλασία της χώρας. Η κυβέρνηση Τσίπρα μπορεί να κάνει τώρα τη μεγάλη διαφορά.
Φαίνεται ότι η επικοινωνιακή... επίθεση που έκανε προεκλογικά ο Τσίπρας στη Γερμανία -με άρθρα και επιστολές στον Τύπο- έπιασε τόπο, τουλάχιστον στον χώρο των Σοσιαλδημοκρατών.
Όπως έχουν πιάσει τόπο και οι αναλύσεις πολλών οικονομολόγων που επιμένουν ότι το ελληνικό χρέος πρέπει οπωσδήποτε να ελαφρυνθεί. Με τελευταία την ανάλυση του πρώην διευθυντή του ΔΝΤ και νυν ανθρώπου της Morgan Stanley Ρεζά Μογκάνταμ, που επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να μειώσει στο μισό -με σταδιακή ελάφρυνση- το χρέος της Ελλάδας και το πρωτογενές πλεόνασμα που πρέπει να επιτυγχάνει για τη διασφάλιση της μελλοντικής δημοσιονομικής ισορροπίας της, με αντάλλαγμα διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Εξαιτίας και αυτών των αναλύσεων, πολλοί θεσμικοί παράγοντες δεν λένε ένα ξεκάθαρο «όχι» στη μείωση του χρέους, αλλά επιμένουν ότι «δεν είναι της ώρας».
Πιερ Μοσκοβισί: Δεν είναι ακόμη η ώρα της συζήτησης για το χρέος
Χαρακτηριστικές ήταν οι δηλώσεις επ' αυτού του αρμόδιου επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων Πιέρ Μοσκοβισί, που είπε στην ιταλική "Corriere della Sera", ότι «δεν είναι αυτή η στιγμή για να γίνει μια τέτοια συζήτηση, είναι ακόμη πολύ νωρίς». Σύμφωνα με τον Γάλλο επίτροπο, «η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει θέσεις εργασίας και να αποπληρώσει τα χρέη της. Δεν εκπέμπει μηνύματα αστάθειας, η θέση της είναι και θα παραμείνει στην Ευρωζώνη». Επιπλέον, ο Μοσκοβισί αποφεύγει -δημοσίως τουλάχιστον- να δείχνει με το δάχτυλο και να παίζει τον παιδονόμο: «Θέλω να συζητήσω με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, όχι το πού θέλει να πάει, αλλά πώς θέλει να πετύχει τον στόχο του».
Γίρκι Κατάινεν: «Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να επιτευχθούν» οι στόχοι
Παρόμοιους τόνους χρησιμοποίησε και ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Γίρκι Κατάινεν, λέγοντας χθες στις Βρυξέλλες, ότι οι στόχοι που έχουν τεθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αλλάζουν και πρέπει να ικανοποιούνται από όλους, πλην όμως «υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να επιτευχθούν».
Το θέμα της Ελλάδας συζητήθηκε χθες, σύμφωνα με τον Κατάινεν, στο κολέγιο των επιτρόπων, με όλους να συμφωνούν ότι προφανώς η Κομισιόν πρέπει να συνεργαστεί με τη νέα ελληνική κυβέρνηση κι ότι η Ελλάδα πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε, καθώς «είναι δεσμεύσεις προς τους Ευρωπαίους πολίτες».
Ο Κατάινεν -όπως προχθές και ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ- τόνισε ότι «δεν υπάρχει συναίνεση στα κράτη - μέλη για κούρεμα του ελληνικού χρέους», ενώ ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έχει προσκαλέσει τις ελληνικές αρχές στις Βρυξέλλες και επιθυμεί να γίνει η συνάντηση το ταχύτερο δυνατόν, ώστε η Κομισιόν να αποκτήσει πιο ξεκάθαρη εικόνα για τις προθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης: «Ο χρόνος εξαντλείται», υποστήριξε, σημειώνοντας ότι η Κομισιόν θέλει επιβεβαίωση των όσων έχει υποσχεθεί η χώρα.
Καταλήγοντας, ο Κατάινεν τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση, το Eurogroup και τα ευρωπαϊκά όργανα οφείλουν να συμπεριφέρονται κατά τρόπο που να ενισχύουν τη σταθερότητα. «Στην Ευρώπη πρέπει να υπάρχει αλληλοσεβασμός και η εύρεση λύσεων είναι αναγκαία», είπε.
Γκι Φερχόφστατ: Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ είναι θετική είδηση
Στο μεταξύ, ανάλογη τοποθέτηση με αυτή του Γκάμπριελ για τους ηττημένους των ελληνικών εκλογών έκανε και ο πρόεδρος της ευρωομάδας των Φιλελευθέρων Γκι Φερχόφστατ. Μιλώντας στις Βρυξέλλες, ο Βέλγος πολιτικός χαρακτήρισε θετική είδηση τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, «αφού για πρώτη φορά εδώ και σαράντα χρόνια η Ελλάδα δεν κυβερνιέται πλέον από τα δύο παραδοσιακά κόμματα της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, που ευθύνονται, και τα δυο, για τη χρεοκοπία της χώρας». Και ευχήθηκε, ο ΣΥΡΙΖΑ να αποτελέσει «βιώσιμη και αξιόπιστη εναλλακτική σε αντίθεση με τις πολιτικές του παρελθόντος». Ωστόσο, ο Φερχόφστατ εξέφρασε την ανησυχία του για την επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ να σχηματίσει κυβέρνηση με το «αντιμεταναστευτικό» και «ομοφοβικό» κόμμα των ΑΝ.ΕΛΛ., λέγοντας ότι θα προτιμούσε συνεργασία με το «φιλοευρωπαϊκό» Ποτάμι.
Κι έκλεισε την ομιλία του λέγοντας: «Πιστεύω ειλικρινά για το καλό των Ελλήνων ότι αυτή η κυβέρνηση πολύ σύντομα θα προτείνει σχέδιο μεταρρύθμισης για τη χώρα αντί της χρήσης αντιευρωπαϊκής ρητορικής».
