Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Η αναμονή μέχρι να μιλήσει σήμερα το απόγευμα ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι και να ανακοινώσει την απόφαση του διευθυντηρίου της ευρωτράπεζας έχει πάρει χαρακτήρα αντίστροφης μέτρησης. Κάθε οικονομολόγος που σέβεται τον εαυτό του βγαίνει να προβλέψει πώς θα είναι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) και εάν θα έχει ή όχι θετικά αποτελέσματα στην αναιμική ανάπτυξη της Ευρωζώνης. Σχεδόν κάθε τραπεζίτης που συμμετείχε χθες στα στρογγυλά τραπέζια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός κατέθεσε τη δική του άποψη για το αν θα βοηθήσει η μαζική αγορά κρατικών ομολόγων ή όχι. Και στις αγορές το μεγάλο πάρτι έγινε με την τιμή του χρυσού, που εκτοξεύτηκε πάνω από τα 1.300 δολάρια η ουγγιά, καθώς πολλοί επενδυτές προτίμησαν ένα «ασφαλές καταφύγιο» μέχρι να μάθουν στ' αλήθεια τι σκοπεύει να κάνει ο Ντράγκι.
50 δισ. τον μήνα;
Αυτό που διέρρευσε χθες το απόγευμα στον οικονομικό Τύπο -Wall Street Journal, Bloomberg, Reuters- ήταν ότι η ΕΚΤ θα εφαρμόσει ένα πρόγραμμα επαναγοράς κρατικών ομολόγων αξίας 50 δισεκατομμυρίων ευρώ τον μήνα, για τουλάχιστον ένα χρόνο, αρχής γενομένης από τον Μάρτιο. Οι άνθρωποι της ΕΚΤ αρνήθηκαν να σχολιάσουν την πληροφορία, όπως αρνούνται να επιβεβαιώσουν -ή να διαψεύσουν- τις πληροφορίες που φέρουν τον Ντράγκι να έχει αποδεχτεί τις «κόκκινες γραμμές» των Γερμανών και να έχει σχεδιάσει έτσι το πρόγραμμα QE ώστε να μη μοιράζεται το ρίσκο σε όλες τις χώρες της Ευρωζώνης. Δηλαδή, ότι η ΕΚΤ θα αναθέσει στις εθνικές κεντρικές τράπεζες να αγοράσουν τα δικά τους ομόλογα και δη έως το 25% από όσα κυκλοφορούν στη δευτερογενή αγορά.
Η γερμανική κόντρα
Ο μέντορας του νυν διοικητή της Bundesbank, προκάτοχός του και νυν πρόεδρος του ελβετικού τραπεζικού ομίλου UBS Άξελ Βέμπερ από το βήμα του Νταβός κάλεσε την ΕΚΤ «να μην κάνει πάρα πολλά», να μη γίνει και πάλι ο σωτήρας των κυβερνήσεων, που δεν εκμεταλλεύονται τον χρόνο «που τους αγοράζει ο Ντράγκι» ώστε να κάνουν τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για να αναθερμάνουν την οικονομία τους.
Μάλιστα, ο Βέμπερ επέμεινε ότι η Ευρωζώνη δεν απειλείται από αποπληθωρισμό κι ότι απλά θα πρέπει να ζήσει για ένα διάστημα με χαμηλό πληθωρισμό.
Η τοποθέτηση του Βέμπερ εκφράζει την κυρίαρχη αντίληψη στη Γερμανία, η οποία θα προτιμούσε να μην αγοράσει ποτέ ούτε ένα ομόλογο η ΕΚΤ, αλλά ως ισχυρή μειοψηφούσα πιέζει μέχρι την τελευταία στιγμή ώστε το πρόγραμμα QE να είναι περιορισμένο και χρονικά και ποσοτικά και να συνοδεύεται από όρους.
Δεν ήταν τυχαία η χτεσινή παρέμβαση της Γερμανίδας καγκελαρίου, λίγες ώρες πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ, η οποία βγήκε να προειδοποιήσει ότι η πιθανή ποσοτική χαλάρωση δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως μήνυμα, για να μειώσουν την προθυμία τους για μεταρρυθμίσεις τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης. «Θα πρέπει να κινηθούμε ενάντια σε ένα τέτοιο μήνυμα» είπε, προσθέτοντας ότι «για όλα τα άλλα θα πρέπει να περιμένουμε». Η Μέρκελ απέφυγε επιμελώς να τοποθετηθεί επί της ίδιας της ποσοτικής χαλάρωσης, καθώς κάθε άμεση παρέμβαση πολιτικού στη Γερμανία στις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας θεωρείται απαγορευμένη.
Στον αντίποδα της αντίληψης Βέμπερ και Bundesbank κινείται ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW) και σύμβουλος της γερμανικής κυβέρνησης Μαρσέλ Φράτσερ, ο οποίος βγήκε χτες με συνέντευξή του στο Spiegel να χαρακτηρίσει «αναποτελεσματικό» και «μοιραίο μήνυμα» ένα πρόγραμμα αγοράς ομολόγων από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες και όχι από την ίδια την ΕΚΤ. Ο Φράτσερ τόνισε ότι η Γερμανία έχει μια λάθος εικόνα της κρίσης, των ρίσκων και των προσπαθειών που έχουν κάνει οι χώρες του Νότου και θα πρέπει να καταλάβει ότι είναι τουλάχιστον ανόητο να πιστεύει πως «ό,τι είναι καλό για τον γείτονα είναι κακό για μένα». Για τον Γερμανό οικονομολόγο το ζητούμενο δεν είναι να μη φορτωθεί βραχυπρόθεσμα τα ρίσκα του γείτονα η Γερμανία, αλλά να συμβάλει ώστε οι κίνδυνοι να μειωθούν μακροπρόθεσμα: «Εάν χρεοκοπήσει μια χώρα, τότε προφανώς ζημιώνονται πρώτα αυτοί που έχουν τα ομόλογά της. Αλλά οι έμμεσες επιπτώσεις είναι σκληρές για όλους. Γερμανικές τράπεζες έχουν δώσει δάνεια σε ιταλικές εταιρείες, γερμανικά ασφαλιστικά ταμεία έχουν επενδύσει σε ιταλικά ομόλογα, γερμανικές θέσεις εργασίες εξαρτώνται από παραγγελίες από το Μιλάνο ή την Μπολόνια. Αντί να προσπαθούμε να ξορκίσουμε τις επιπτώσεις μιας πιθανής αναδιανομής, καλά θα κάναμε να ρίχναμε μερικές ιδέες για το πώς θα μειωθεί ο κίνδυνος για όλους».
Κριστίν Λαγκάρντ: Ούτε γίνεται ούτε θα ήταν καλό
Ούτε νομοθετικά εφικτή ούτε προς το συμφέρον της χώρας θα ήταν μια έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη δήλωσε χθες η διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, ερωτηθείσα σχετικά από το κρατικό ιρλανδικό ραδιόφωνο. «Κατ' αρχάς κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται βάσει των κανόνων της ζώνης του ευρώ και στη συνέχεια πιστεύω ότι θα ήταν καταστροφικό για την Ελλάδα» είπε.
Πορτογαλία: Θα ξεχρεώσουμε νωρίτερα το ΔΝΤ
Στο μεταξύ, και με το βλέμμα στραμμένο στις ελληνικές εκλογές και τις αναταραχές που πιθανόν θα προκαλέσουν στις αγορές, δύο κυβερνήσεις πρώην μνημονιακών χωρών βγήκαν να τις... προλάβουν. Η κυβέρνηση της Λισσαβώνας ανακοίνωσε ότι θέλει να πληρώσει μια ώρα αρχύτερα τα δάνεια που πήρε από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. «Θα κάνουμε όλα τα απαραίτητα για να επιταχύνουμε την αποπληρωμή των 25 δισεκατομμυρίων ευρώ στο ΔΝΤ» δήλωσε η υπουργός Οικονομικών της Πορτογαλίας Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε.
Κένι: Η Ιρλανδία δεν είναι Ελλάδα
Και ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας Έντα Κένι, διαφοροποιούμενος από τον υπουργό του των Οικονομικών, αλλά και από την αντιπολίτευση του Σιν Φέιν, βγήκε στη Βουλή να απορρίψει μια ευρωπαϊκή διάσκεψη για το χρέος, όπως προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ, με το επιχείρημα ότι η θέση της Ιρλανδίας είναι πολύ διαφορετική -βλέπε πολύ καλύτερη- από αυτή της Ελλάδας. Ο Κένι υποστήριξε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης στην Ιρλανδία ήταν ο ταχύτερος στη δυτική Ευρώπη και τόνισε πως η κυβέρνηση πρέπει να συνεχίσει να παρέχει σταθερότητα, διότι αποφέρει επενδύσεις, εμπιστοσύνη και θέσεις απασχόλησης.
Ο ηγέτης του Σιν Φέιν Τζέρι Άνταμς, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι «ανεξάρτητα από το ποια κυβέρνηση εκλέξουν οι Έλληνες, πρέπει να τεθεί μια διάσκεψη για το χρέος στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Και κατηγόρησε τον Κένι ότι, αν και προφανώς δεν είναι τυφλός, αγνοεί την κοινωνική ανισότητα που έχουν προκαλέσει οι κυβερνητικές πολιτικές στις κοινότητες, τις οικογένειες και στους πολίτες. Σύμφωνα με τον Άνταμς, «μια διάσκεψη για το χρέος θα μπορούσε να δώσει μια πραγματική προοπτική για τη σημαντική μείωσή του, απελευθερώνοντας κεφάλαια για την υγεία και άλλες δημόσιες υπηρεσίες».
