Δημόσιο χρήμα με ουρά προσφέρει η κυβέρνηση για τη διάσωση των τεσσάρων έργων παραχώρησης, παρότι από το φυσικό αντικείμενο αφαιρείται η κατασκευή τουλάχιστον 300 χλμ. Σε αυτό προστίθεται η συμμετοχή των χρηστών των οδικών αξόνων μέσω των διοδίων, που από τον νέο χρόνο το αντίτιμό τους αυξάνεται έως και 66% (π.χ. η διαδρομή Αθήνα - Θεσσαλονίκη μετ' επιστροφής με Ι.Χ. αυτοκίνητο θα κοστίζει 58,60 ευρώ).
Όπως προκύπτει από τις αναθεωρημένες συμβάσεις που κατατέθηκαν την περασμένη Παρασκευή (29 Νοεμβρίου) και το πλήθος των προσαρτημάτων που τις συνοδεύουν και εμφανίζονται στη Βουλή με δόσεις, μέχρι την ολοκλήρωση(;) των έργων σε δύο χρόνια, το Δημόσιο θα διαθέσει πάνω από 2 δισ. ευρώ. Επιπλέον δωρίζει στους παραχωρησιούχους για την περίοδο παραχώρησης, που από τριάντα χρόνια μπορεί να παραταθεί άλλα τρία, μέσω του μηχανισμού ανακύκλωσης, μελλοντικά έσοδα από διόδια, τα οποία με τις αρχικές συμβάσεις θα πήγαιναν στο Δημόσιο. Σε τρέχουσες τιμές υπολογίζονται στα 8,5 δισ. και εκχωρούνται στις κοινοπραξίες και στους παραχωρησιούχους για τις ανάγκες των έργων, την αποπληρωμή των δανείων και την εξασφάλιση κέρδους επί των επενδεδυμένων κεφαλαίων.
Με τροπολογία της 5ης Δεκεμβρίου το Δημόσιο εγγυάται και το δάνειο 200 εκατ. ευρώ που θα χορηγήσει η Τράπεζα Ευρωπαϊκών Επενδύσεων "για τη διευκόλυνση της χρηματοδότησης του έργου 'Μελέτη - Κατασκευή - Χρηματοδότηση - Συντήρηση - Λειτουργία και Εκμετάλλευση του Αυτοκινητοδρόμου Ελευσίνα - Κόρινθος - Πάτρα - Πύργος - Τσακώνα'". Το κομμάτι από Πάτρα και μετά έχει αφαιρεθεί από τη σύμβαση...
Η πρόσθετη χρηματοδοτική συμβολή του Δημοσίου περί τα 1,14 δισ. θα καλύψει το χρηματοδοτικό κενό και προέρχεται από το ΕΣΠΑ εις βάρος έργων των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων με τις ευλογίες της Ε.Ε. Αυτά κατανέμονται ως εξής: 401 εκατ. ευρώ στον Αυτοκινητόδρομο Αιγαίου, 214 στον Αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας, από τον οποίο θα κατασκευασθούν μόνον τα 90 χλμ., 179 εκατ. στη Νέα Οδό και άλλα 100 εκατ. ευρώ εφόσον κατασκευαστεί σήραγγα στην περιοχή της Κλόκοβας και 250 εκατ. στην Ολυμπία Οδό.
Σε αυτά προστίθενται και οι αποζημιώσεις παρελθόντος κατασκευαστή και παραχωρησιούχου, παρότι οι εργασίες έχουν σταματήσει εδώ και δύο χρόνια εκ μέρους των παραχωρησιούχων. Οι διαπραγματεύσεις ήταν τόσο... σκληρές, που το Δημόσιο αναλαμβάνει την πλήρη ευθύνη για τη διακοπή των έργων και πληρώνει. Το παράδοξο είναι ότι οι συμφωνίες για τις αποζημιώσεις κατασκευαστή, ύψους 363,3 εκατ. ευρώ -εκ των οποίων οι δύο είχαν υπογραφεί τον Μάρτιο και οι άλλες δύο τον Απρίλιο, για να στηθεί πριν από την έξοδο του Πάσχα, από την τρικομματική τότε κυβέρνηση, η εικονική επανεκκίνηση των έργων -κατατέθηκαν στη Βουλή τροποποιημένες ως Συμπληρωματική Συμφωνία.
Πέφτουν οι αποζημιώσεις σαν χαλάζι
Τον ίδιο τίτλο φέρουν και οι αποζημιώσεις, άλλα 261,1 εκατ. ευρώ, στους παραχωρησιούχους, με ημερομηνίες 28 και 29 Νοεμβρίου, η ύπαρξη των οποίων έγινε γνωστή με την κατάθεσή τους στη Βουλή... Στο σύνολο των συμπληρωματικών συμβάσεων περιγράφεται και το χρονοδιάγραμμα καταβολής των αποζημιώσεων κατά την περίοδο κατασκευής. Με τις «συμφωνίες απαιτήσεων παραχωρησιούχων» λαμβάνουν:
* Ολυμπία Οδός (Ελευσίνα - Κόρινθος - Πάτρα): 130 εκατ. ευρώ.
* Νέα Οδός (Ιόνια Οδός, Αντίρριο - Ιωάννινα): 95 εκατ. ευρώ.
* Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου (Μαλιακός- Κλειδί): 30 εκατ. ευρώ.
* Κεντρική οδός (Ε65): 6,1 εκατ. ευρώ.
Η αιτιολόγηση των αποζημιώσεων της Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου προκαλεί το ενδιαφέρον. Όπως αναφέρεται, ο παραχωρησιούχος διεκδίκησε 74 εκατ. ευρώ και θα λάβει 30 εκατ., εκ των οποίων περισσότερα από τα μισά για διαφυγόντα κέρδη από διόδια, ως εξής:
* 5,4 εκατομμύρια ευρώ για τα διόδια του Αιγινίου Πιερίας (διάστημα 1.12.11 - 28.1.13).
* Περίπου 1 εκατ. ευρώ λόγω της πρόωρης απόδοσης της κοιλάδας των Τεμπών στην κυκλοφορία το 2010, μετά τη βραχόπτωση. Τον Απρίλιο του 2010 το Δημόσιο ζήτησε να δοθεί τρεις φορές στην κυκλοφορία η κοιλάδα (λόγω Πάσχα) και να μη χρεωθούν οι οδηγοί τη διέλευση από αυτή. Αυτά διεκδίκησε ως "διαφυγόντα έσοδα", όπως και περί τα 1,8 εκατ. ευρώ για τη μη λειτουργία των πλευρικών διοδίων Λεπτοκαρυάς (3.5.12 - 28.1.13) και περίπου 50.000 ευρώ για τις κάρτες των κατοίκων της Πελασγίας.
Η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου διεκδικεί ακόμη 4,7 εκατ. ευρώ για την αποκόλληση των βράχων στην κοιλάδα στα τέλη του 2009 και για τη διευθέτηση κοίτης Μαυρονερίου.
Στη συμφωνία Αποζημίωσης Παραχωρησιούχου της Νέας Οδού (Μεταμόρφωση - Σκάρφεια πριν από τη Λαμία), η εταιρεία εμφανίζεται γαλαντόμα. Παραιτείται, λέει, από τις διαιτητικές αγωγές κατά του Δημοσίου για απώλεια εσόδων από 19.8.2009 έως 31.12.2009, ύψους 7,2 εκατ. ευρώ, εξαιτίας της "μη κατασκευής διοδίων στην περιοχή Πύρνας, Καλυφτάκη, Αγίου Στεφάνου, Χαλκίδας, καθώς και για απώλεια εσόδων λόγω διαδηλώσεων χρονικού διαστήματος από 4.4.2008 μέχρι 31.1.2010".
Επίσης για απώλεια εσόδων ύψους 5,4 εκατ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο του 2010 εξαιτίας της μη "κατασκευής διοδίων" στις παραπάνω περιοχές.
Το σχέδιο νόμου με τις αλλαγές στις συμβάσεις καταψηφίστηκε επί της αρχής στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής την περασμένη εβδομάδα από το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης και οδεύει προς την Ολομέλεια. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τον υπουργό Υποδομών, Μ. Χρυσοχοΐδη, "δεν υπόκεινται σε κύρωση τα προσαρτήματα των συμβάσεων, τα οποία κατά πάγια πρακτική δεν κυρώνονται, δεδομένου ότι αυτά δεν αποτελούν ουσιώδη, αλλά υποστηρικτικά και ευμετάβλητα στοιχεία των συμβάσεων που συχνά επικαιροποιούνται"...
Στα προσαρτήματα εντάσσονται και οι συμπληρωματικές συμφωνίες.
Λ. ΣΤΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ