Κόλαφος για την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και για την Ελλάδα και την Τουρκία είναι η κοινή ανακοίνωση της Διεθνούς Ομοσπονδίας για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (FIDH), της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) και του Ευρωμεσογειακού Δικτύου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Migreurop (REMDH), που επισημαίνει ότι η ενίσχυση ελέγχων στα ελληνοτουρκικά σύνορα εξαναγκάζει ανθρώπους που εγκαταλείπουν χώρες, που πλήττονται από πολέμους και συρράξεις, να επιλέγουν όλο και πιο επικίνδυνους δρόμους διαφυγής, με αποτέλεσμα να χάνουν όλο και περισσότεροι τη ζωή τους, ενώ την ίδια ώρα η Ε.Ε. υποστηρίζει κατασταλτικές πολιτικές τόσο της Τουρκίας όσο και της Ελλάδας.
Όπως σημειώνουν οι οργανώσεις, μετά από διερευνητική αποστολή σε Ελλάδα και Τουρκία, οι μετανάστες και οι μετανάστριες που καταφέρνουν να περάσουν τα ευρωπαϊκά σύνορα γίνονται συχνά θύματα επαναπροωθήσεων και όσοι/όσες φτάνουν στην Ελλάδα κρατούνται συστηματικά κατά την άφιξή τους σε απάνθρωπες και εξευτελιστικές συνθήκες.
Και ενώ καθίσταται επιτακτική ανάγκη να σταματήσουν οι πρακτικές ποινικοποίησης και να γίνει στροφή προς τη δημιουργία δομών υποδοχής, η Ευρωπαϊκή Ένωση απαντάει με ενίσχυση των μέσων για τον έλεγχο των συνόρων και τον εντοπισμό των μεταναστών. Μετά από επισκέψεις σε κέντρα κράτησης και συζητήσεις με πρόσφυγες και μετανάστες, η αντιπροσωπεία τους εντόπισε σειρά από σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που λαμβάνουν χώρα στα σύνορα.
Στην Ελλάδα, αφθονούν μαρτυρίες θυμάτων επαναπροωθήσεων που γίνονται από την Ελληνική Ακτοφυλακή και λαμβάνουν χώρα είτε στη θάλασσα είτε σε ευρωπαϊκό έδαφος. Οι άνθρωποι αυτοί δεν εμφανίζονται στις στατιστικές. Παρόμοια είναι η κατάσταση και στην Τουρκία.
Οι οργανώσεις αναρωτιούνται για τον ρόλο της Ε.Ε. και της Frontex. Τέλος, καταλήγουν πως τα δεινά των μεταναστών και μεταναστριών και οι επικίνδυνες διαδρομές που παίρνουν είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την έλλειψη εναλλακτικής πρόσβασης στο ευρωπαϊκό έδαφος και με τις ανεπαρκείς συνθήκες υποδοχής τόσο στο εσωτερικό όσο και στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Η ενίσχυση του ελέγχου των συνόρων δεν σώζει ζωές, αντίθετα οδηγεί στην παραβίαση βασικών δικαιωμάτων -αν όχι στον θάνατο- ανδρών, γυναικών και παιδιών.