Του Κώστα Παπαντωνίου
Από τη μία η ανεργία, οι πετσοκομμένοι μισθοί και οι συρρικνωμένες συντάξεις. Από την άλλη τ' ανεξόφλητα δάνεια με τους παράλογους τόκους και απαιτήσεις, οι επιπρόσθετοι φόροι, οι λογαριασμοί, τα νοίκια. Στο βάθος η απειλή της κατάσχεσης, των πλειστηριασμών και των εξώσεων.
Χιλιάδες πολίτες στο κρεβάτι του Προκρούστη. Εξαναγκασμένοι να πληρώσουν οφειλές που αντικειμενικά δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν. Ήδη τους προηγούμενες μήνες είδαμε οικογένειες να σύρονται στα δικαστήρια για να μη χάσουν τα σπίτια και τα υπάρχοντά τους για ποσά που δεν ξεπερνούσαν τα 3.000 ευρώ, ενώ πολλοί καταστηματάρχες βίωσαν την έξωση.
Από το 2014 ο κλοιός θα γίνει ακόμα πιο ασφυκτικός, καθώς και οι τράπεζες, βάσει νόμου, θα μπορούν ν' αγγίξουν ακόμα και την πρώτη κατοικία. Περί τα 180.000 ακίνητα μένουν εκτεθειμένα, τη στιγμή που ήδη οι άστεγοι ξεπερνούν τους 20.000, ενώ υπάρχουν 200.000 σπίτια και μαγαζιά που δεν αξιοποιούνται, μένουν κλειδαμπαρωμένα.
«Τα τηλεφωνήματα που δεχόμαστε καθημερινά καταδεικνύουν την έκταση του προβλήματος. Η πλειονότητα των νοικοκυριών έχει δάνεια τα οποία αδυνατεί να εξυπηρετήσει" υπογραμμίζει στην "Α" η Μαρία Μπότση, δικηγόρος από το δίκτυο "Αλληλεγγύη για Όλους". "Πολλές φορές μιλάμε για οικογένειες, με ανήλικα παιδιά, στις οποίες και οι δύο γονείς είτε έχουν μείνει άνεργοι τα τελευταία χρόνια είτε έχουν υποστεί μεγάλες μειώσεις στους μισθούς τους, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν ακόμα και τις βασικές ανάγκες τους".
Συχνό όμως είναι πλέον και το φαινόμενο με συνταξιούχους, που δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα μετά τις περικοπές των Μνημονίων και γι' αυτό "επιλέγουν να ζήσουν με τα παιδιά τους. Επομένως, τα έξοδα ενός νοικοκυριού καταλήγουν να γίνουν δυσβάσταχτα". Ανάλογες και οι δυσκολίες για τους εμπόρους. "Όσοι είχαν καταφύγει στη σύναψη δανείων για τις ανάγκες της επιχείρησής τους και δεν έχουν δυνατότητα προσφυγής στον νόμο Κατσέλη αντιμετωπίζουν σημαντικό πρόβλημα».
"Είμαι 50 και αρχίζω από το μηδέν"
Με σύντροφο την αγωνία ζει καθημερινά η Σοφία Δαφνοπούλου, πρώην έμπορος χονδρικής - λιανικής. "Με μηδέν ευρώ στο πορτοφόλι, κλαίω κάθε βράδυ. Ξεκινά η μέρα μου με ταχυκαρδία" λέει στην "Α". Το μαγαζί της βρισκόταν για χρόνια σε κεντρικό δρόμο της Θεσσαλονίκης (Δελφών και Λαμπράκη) και μέχρι το 2008 έβγαζε χωρίς δυσκολίες τα προς το ζην.
Η κρίση και τα Μνημόνια ανέτρεψαν τα πάντα. Απλήρωτες επιταγές "από πελάτες που παλιά ήταν συνεπείς", αυξημένες οφειλές και υποχρεώσεις. "Ο ιδιοκτήτης δεν μας φέρθηκε σωστά. Για δύο νοίκια μας πέταξε έξω". Στην προσπάθειά της να σωθεί απ' τα χρέη έπαιξε όλα της τα χαρτιά."Αναγκάστηκα να πουλήσω το σπίτι, το μαγαζί, αυτοκίνητα κι ακόμα χρωστάμε. Για να ζήσω τα παιδιά, από εμπόρευμα που είχε μείνει, πήγαινα στα πανηγύρια και το έδινα".
Στο διαμέρισμα όπου μένει, δίνει πλέον ενοίκιο. Χρωστά 6 μήνες στην τράπεζα, που έχει την ιδιοκτησία. "Αναγκάζομαι να μεταναστεύσω, φτιάχνω τα χαρτιά μου για Γερμανία. Είμαι 50 ετών και αρχίζω από το μηδέν...".
"Θα γίνει μεσιτικό γραφείο το κράτος;"
Σε πολύ δύσκολη κατάσταση βρίσκεται και η Ελίζα Τρύφωνος, 57 ετών, που κρατάει μαγαζί στην Κυψέλη. "Το έχω ακόμα ανοικτό για να βγάζω το ψωμί και το γάλα, μην φανταστείς". Έχει πάρει τρία δάνεια (στεγαστικό, καταναλωτικό κι επαγγελματικό) για να στηρίξει την επιχείρησή της, ωστόσο η μεγάλη πτώση του τζίρου και οι μεγάλοι τόκοι την έχουν βγάλει εκτός σχεδιασμών. "Το καταναλωτικό είναι... κατακόκκινο. Δεν έχω να το εξοφλήσω. Κινδυνεύω να χάσω το μοναδικό μου διαμέρισμα". Αναρωτιέται όμως: "Τι θα τα κάνουν τόσα σπίτια κλειστά; Θα γίνει μεσιτικό γραφείο το κράτος;".
"Πρώτα μας κορόιδεψαν, τώρα μας εξοντώνουν"
Η Άννα, συνταξιούχος στρατιωτικός, εντοπίζει το πρόβλημα "στις πολιτικές λιτότητας", αλλά και στο αμαρτωλό παρελθόν με "τα καταναλωτικά πρότυπα που σε ήθελαν ν' αγοράσεις σπίτια, αμάξι και πράγματα που δεν χρειαζόσουν". Η σύνταξη, από τα 2.000 ευρώ που έπαιρνε το 2008, "έπεσε" στα 1.120 με τα μέτρα και έχει ψαλιδιστεί ακόμα περισσότερο, καθώς η τράπεζα δεσμεύει περίπου το μισό ποσό για την αποπληρωμή δανείου. "Με 500-600 ευρώ προσπαθώ να καλύψω τα πάντα. Μετά τον θάνατο της αδελφής μου, που έπαθε εγκεφαλικό όταν έμαθε για την απόλυσή της, η κατάσταση έγινε δυσκολότερη. Μεγαλώνω τα δύο παιδάκια της και βοηθώ τον πατέρα τους. Μας εξοντώνουν".
"Να βγούμε στον δρόμο..."
Οι φωνές αγανάκτησης πυκνώνουν. Το καλό είναι πως ενώνονται κιόλας. Απόδειξη η μαζική ανοιχτή συνέλευση στο αυτοδιαχειριζόμενο θέατρο "Εμπρός". Με σύνθημα "να βγούμε στον δρόμο πριν μας πετάξουν στον δρόμο" δεκάδες πολίτες συναντήθηκαν κι έβαλαν ένα σημαντικό λιθαράκι για το μέλλον, με ιδέες και τρόπους για την αντιμετώπιση ενός πιθανού κύματος πλειστηριασμών και εξώσεων. "Θα είμαστε έξω από κάθε σπίτι, δεν θα μείνει κανείς στον δρόμο" έλεγαν κι ανανέωσαν το ραντεβού τους.
