H εξέγερση στην Αμυγδαλέζα δεν έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία. Τα μπουντρούμια ήταν το καζάνι που έβραζε επί μήνες. Μέσα του, χιλιάδες μετανάστες σε καθεστώς ομηρειάς υπό εξευτελιστικές συνθήκες, για τις οποίες η χώρα έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Σε κέντρα κράτησης όμως έχουν μετατραπεί και τ' αστυνομικά τμήματα, που επιτελούν ρόλο προθαλάμου. Τη «σκούπα» διαδέχεται η αγνώστου χρόνου παραμονή σε κελιά λίγων τετραγωνικών μέτρων χωρίς εξαερισμό και φωτισμό. Οι μετανάστες στοιβάζονται ο ένας πάνω στον άλλο σε σημείο ασφυξίας, μέχρι να ελευθερωθεί κάποια θέση στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ακόμα κι οι αστυνομικοί είχαν προειδοποιήσει ότι η κατάσταση είχε... ξεφύγει. Οι ενδείξεις αγνοήθηκαν, οι συγκρούσεις και τα πρώτα θύματα είναι γεγονός, όμως τα προβλήματα παραμένουν.
Εκκλήσεις αστυνομικών από τον Νοέμβρη
Στις 20 Νοεμβρίου του 2012 η ΠΟΑΣΥ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Αστυνομικών Υπαλλήλων) μ' επιστολή της στον αρχηγό της Αστυνομίας, Νικόλα Παπαγιαννόπουλο, ζητεί "την άμεση λήψη μέτρων και την εφαρμογή όσων προβλέπονται βάσει διατάξεων" σε σχέση με τις συνθήκες κράτησης των μεταναστών.
Στην ανακοίνωση παρατίθενται καταγγελίες από αστυνομικά τμήματα και κρατητήρια όλης της χώρας, με σαφές μήνυμα ότι «η κατάσταση εγκυμονεί πλείστους κινδύνους για τους συναδέλφους, για τους προσερχόμενους στις Αστυνομικές Υπηρεσίες και για τους κρατουμένους".
Κοινά σημεία των αναφορών από Φλώρινα, Ξάνθη, Χαλκιδική, Λάρισα, Ιωάννινα και Μαγνησία οι σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές, συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας, ο μεγάλος αριθμός κρατούμενων μεταναστών, δυσανάλογος με το δυναμικό των αστυνομικών, αλλά και περιστατικά που αποτελούν "κλασική περίπτωση καταδίκης από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ως χώρος μακροχρόνιας κράτησης". Ενδεικτικά, η ένωση αστυνομικών υπαλλήλων Ιωαννίνων αναφέρει ότι λόγω "της αδυναμίας εύρεσης χώρου στα κρατητήρια, συνάδελφοι υποχρεώθηκαν να έχουν δεμένους κρατούμενους με χειροπέδες από σταθερά σημεία εντός της υπηρεσίας".
"Θα προχωρήσουμε σε κινητοποιήσεις"
«Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο» τονίζει ο πρόεδρος της ΠΟΑΣΥ Χρήστος Φωτόπουλος μιλώντας στην "Αυγή". Παρ' ότι έχουν περάσει μήνες από τότε που διατυπώθηκαν τα αιτήματα των αστυνομικών "όχι μόνο δεν έχουν δοθεί λύσεις, αλλά τα προβλήματα παραμένουν και πολλαπλασιάζονται".
Στις 28 Ιουνίου η ΠΟΑΣΥ επανέφερε το θέμα για τις συνθήκες κράτησης των μεταναστών στα τμήματα, με νέα επιστολή στον αρχηγό της Αστυνομίας, μετά από καταγγελία της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Κοζάνης. Όπως αναφέρεται στο τοπικό τμήμα κρατούνται μετανάστες που έχουν εισέλθει παράνομα στη χώρα από τον Ιούνιο του 2012!
Ιδιαίτερα επισημαίνεται: «Τα προβλήματα κατά την παραμονή τους είναι πολλά με κυριότερο τη διαταραχή της ψυχικής ισορροπίας των κρατουμένων, καθώς λόγω της μακράς περιόδου περιορισμού τους σε ακατάλληλους για μακρόχρονη παραμονή χώρους, το μεγαλύτερο μέρος αυτών έχουν αποκτήσει ψυχολογικά προβλήματα. Κατά καιρούς έχουν εκφράσει αυτοκτονικές ιδέες».
Και πάλι όμως οι εκκλήσεις των αστυνομικών έπεσαν στο κενό. Ο Χ. Φωτόπουλος προανήγγειλε κινητοποιήσεις. "Έχουμε ενημερώσει τα πρωτοβάθμια να δίνουν χρονικά περιθώρια στους προϊσταμένους. Αν το πρόβλημα δεν λύνεται, τότε θα υπάρχει σε πρώτη φάση εξώδικη ενημέρωση, μετά θα μας βρουν στον δρόμο".
«80 άτομα σε 70 τ.μ.»
Εικόνες εξαθλίωσης περιγράφουν σε αναφορά - καταγγελία και οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Θ. Δρίτσας, Ε. Βαμβακά, Β. Κατριβάνου, Χ. Καραγιαννίδης, Α. Σταμπουλή και Δ. Τσουκαλάς μετά από επισκέψεις τους σε αστυνομικά κρατητήρια της Αθήνας λίγους μήνες μήνες πριν.
Στη Δραπετσώνα, στις 3.4.13, διαπιστώθηκε παράνομη κράτηση υπό απάνθρωπες συνθήκες 80 και πλέον ανθρώπων: Κρατούνταν από 5 έως και 9 μήνες, σε χώρο 70 τετραγωνικών μέτρων, χωρίς φυσικό αερισμό και προαυλισμό.
Στις 3.5.13 στο Α.Τ. Καλλίπολης, κατά την επίσκεψη των βουλευτών βρισκόταν σε εξέλιξη διαμαρτυρία για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης από κρατούμενους μετανάστες που αρνούνταν το συσσίτιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι αστυνομικοί αναγκάστηκαν να ανοίξουν τρύπα στον τοίχο, δίκην παραθύρου, γιατί λόγω του συνεχούς τεχνητού φωτισμού είχε απορρυθμιστεί το 'βιολογικό ρολόι' των κρατουμένων.
Κακομεταχείριση ακόμα και των ΑμεΑ
Παρόμοια η κατάσταση στην Κυψέλη, όπου διαπιστώθηκε με φρίκη στις 9.5.13 ότι σε χώρους που πληρούν προϋποθέσεις για την προσωρινή παραμονή κρατούμενων (1-2 μέρες) περί τους 30 μετανάστες και αιτούντες βρίσκονταν για 11 μήνες!
«Έχουμε στείλει την αναφορά και στον κ. Δένδια και στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ωστόσο δεν έχει γίνει τίποτα», δηλώνει στην "Αυγή" η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Β. Κατριβάνου. Πήγε δύο φορές στο Α.Τ. Ομόνοιας, όπου στεγάζονται δύο κρατητήρια. Δεν μπορούσε να πιστέψει στα μάτια της στη θέα ανάπηρου κρατούμενου να κοιμάται στο τσιμέντο, σ' ένα κρατητήριο όπου οι 17 υπόλοιποι κρατούμενοι κοιμούνταν κατάχαμα, έπιναν νερό με τις χούφτες, αποστερημένοι από κάθε συνθήκη υγιεινής, σιτιζόμενοι πλημμελώς, αποκομμένοι από την επικοινωνία τους με τον έξω κόσμο, αφού ούτε καρτοτηλέφωνο υπήρχε, ούτε άλλη δυνατότητα επικοινωνίας με τον έξω κόσμο παρά μόνο μέσω του γραφείου Ασφαλείας. Ο χώρος δε για τις γυναίκες κρατούμενες είναι η είσοδος στο κρατητήριο, μπροστά από την τουαλέτα, σε χώρο που δεν χωράει στρώμα ή κρεβάτι.
«Τα αστυνομικά τμήματα έχουν μετατραπεί σε φυλακές. Δεν μπορείς να κρατάς έναν άνθρωπο για τον οποίο δεν υπάρχει δυνατότητα απέλασης και μάλιστα υπό ακατάλληλες και παράνομες συνθήκες. Είδαμε κρατούμενους να στοιβάζονται για μήνες, χωρίς να υπάρχουν υποδομές, βασικά είδη προσωπικής υγιεινής, στερούμενοι πληθώρα ακόμα βασικών δικαιωμάτων, όπως η επαφή με τις οικογένειές τους και συνήγορο, αλλά και ενημέρωση για τη διάρκεια της κράτησής τους. Πρόκειται για βασανιστήριο».
«Είναι μεγάλο πρόβλημα ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν υπάγονται σε κανονισμό δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, όπως συμβαίνει στις φυλακές, καθώς δεν προβλέπεται η πολυήμερη παραμονή τους στα τμήματα», υπογραμμίζει στην «Αυγή» η Γιάννα Κούρτοβικ από το Δίκτυο για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα. Μια ζώνη εκτός δικαίου. Ωστόσο, «βάσει του 137Α του ποινικού κώδικα, η απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση τιμωρούνται αυστηρά»...
Αυξάνονται οι αυτοκτονίες - Αδιαφορία για τους ασθενείς
Η πνευματική και σωματική φθορά αποδεικνύονται δυσβάσταχτες. Οι μετανάστες είτε ωθούνται στην αυτοχειρία, είτε κινδυνεύουν να χάσουν τη ζωή τους από την αμέλεια των αρχών. Σε διάστημα ενός μήνα δύο κρατούμενοι έβαλαν τέλος στη ζωή τους, ενώ ένας πέθανε εξαιτίας της καθυστερημένης μεταφοράς του σε νοσοκομείο.
Το βράδυ της 23ης Ιουνίου 20χρονος μετανάστης από την Ακτή Ελεφαντοστού βρέθηκε απαγχονισμένος στην τουαλέτα του Α.Τ. Γρεβενών, όπου κρατούνταν για παράτυπη είσοδο στη χώρα κι επρόκειτο να απελαθεί μέσω προγράμματος εθελούσιας επιστροφής. Λίγες μέρες αργότερα, το πρωί της 12ης Ιούλη, 26χρονος Πακιστανός βρέθηκε κρεμασμένος στην τουαλέτα του Α.Τ. Σερβιών και είχε συλληφθεί για παράνομη διαμονή στη χώρα, ενώ επανειλημμένες καταγγελίες για αυτοτραυματισμούς και απόπειρες αυτοκτονίας έχουν γίνει στο Α.Τ. Κυψέλης.
Στις 27 Ιουλίου, ο Αφγανός πρόσφυγας Μοχάμεντ Χάσαν κατέληξε στο Σισμανόγλειο, όπου εισήχθη στις 2 Ιουλίου, μετά από αφόρητους πόνους. Σύμφωνα με τις καταγγελίες συμπατριωτών του, το αίτημά του για μεταφορά στο νοσοκομείο δεν έγινε δεκτό από τους αστυνομικούς, με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος. «Οι κανονισμοί στο στρατόπεδο δεν του επέτρεπαν να πάει στο νοσοκομείο ή να πάει ένας γιατρός εκεί να τον εξετάσει", είχε αναφέρει χαρακτηριστικά ο Καζίμ Ρουίς από την Κοινότητα Αφγανών Μεταναστών και Προσφύγων στην Ελλάδα.
O τραγικός θάνατος του 20χρονου από την Ακτή Ελεφαντοστού, αποτέλεσε την αφορμή για να φέρει ξανά στη Βουλή ο ΣΥΡΙΖΑ στις 8/7 όχι μόνο το θέμα των συνθηκών κράτησης, αλλά της άρσης λειτουργίας των στρατοπέδων συγκέντρωσης και της διακοπής της επιχείρησης Ξένιος Ζευς. Η απάντηση έμοιαζε με βολέ στην κερκίδα. Ο αρμόδιος υπουργός περιορίστηκε στην παράθεση της ισχύουσας νομοθεσίας, δηλαδή εκείνη «που παραβιάζουν οι αρχές των οποίων προΐσταται»...
