Μετανάστευση, μεταναστεύω και μετανάστης, μετοικεσία και μέτοικος, προσφυγιά, φυγή, εκτόπιση, ξένος, ξεριζωμένος, πρόσφυγας. Λέξεις με βαρύ φορτίο, που κουβαλούν πόνο, δυστυχία, ταλαιπωρία, δάκρυα, ρατσισμό, εχθρότητα, ασέβεια, απανθρωπιά αλλά και αγάπη, κατανόηση, αλληλεγγύη, φιλία. Αυτές οι λέξεις μετατράπηκαν σε μουσικοθεατρική παράσταση από τους μαθητές του 2ου Γυμνάσιου Ηλιούπολης, οι οποίοι έστειλαν ένα ηχηρό μήνυμα ενάντια στην ξενοφοβία και στο ρατσιστικό δηλητήριο που χύνεται στις ελληνικές γειτονιές το τελευταίο διάστημα. «Πολλές φορές μιλούμε για τους μετανάστες λες και πρόκειται απλά για στατιστικές και νούμερα και όχι για ανθρώπινες υπάρξεις, τους φερόμαστε υποτιμητικά, ρατσιστικά, εχθρικά, εμείς που ήμασταν και είμαστε ακόμα μετανάστες», λένε οι μαθητές και η υπεύθυνη εκπαιδευτικός, Ευγενία Σιούτη για το πολιτιστικό τους πρόγραμμα «Ελλήνων ξενιτιές».
«Απάντηση στον ρατσισμό και στη Χρυσή Αυγή»
«Μέσα από τη δουλειά της θεατρικής ομάδας θέλαμε να πείσουμε τα παιδιά και τους συμμαθητές τους να δουν με πιο ανθρώπινη ματιά τους μετανάστες, μακριά από πολιτικές που δηλητηριάζουν τις ψυχές των Ελλήνων. Μία απάντηση στον ρατσισμό, στην ξενοφοβία και τη Χρυσή Αυγή», αναφέρει στην «Αυγή» της Κυριακής η κ. Σιούτη. Το πρόγραμμα επικεντρώθηκε στη μετανάστευση με έναν διαφορετικό τρόπο από τον συνηθισμένο, καθώς διατρέχει στη μεταναστευτική ιστορία των Ελλήνων, για να καταλήξει στο σήμερα και το νέο μαζικό κύμα φυγής. Πρώτος και δεύτερος αποικισμός, διασπορά λίγο πριν την άλωση της Κωνσταντινούπολης, μετανάστευση των αρχών του 20ού αιώνα, προσφυγιά μετά τη μικρασιατική καταστροφή καθώς και το μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα των δεκαετιών του '60 και του '70 «παντρεύτηκαν» με τη σύγχρονη μετανάστευση αλλά και την Ελλάδα του σήμερα, ως κέντρο υποδοχής μεταναστών και προσφύγων. «Ο άνθρωπος πάντα είχε την ανάγκη της μετακίνησης σε αυτόν τον πλανήτη», εξηγεί η Ευγ. Σιούτη.
«Ένα σχολείο ανοιχτών οριζόντων»
Το μεράκι και το ατελείωτο κέφι ήταν αυτά που οδήγησαν τους 32 μαθητές να αφιερώσουν πάνω από 500 εξωδιδασκαλικές ώρες και να θυσιάσουν αμέτρητα Σαββατοκύριακα και σχεδόν όλες τις ημέρες διακοπών του Πάσχα. Το «μενού» περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, προβολές ντοκιμαντέρ, ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων, ομαδική παρακολούθηση της θεατρικής παράστασης «Το συναξάρι του Αντρέα Κορδοπάτη», συζήτηση με τον ηθοποιό Αντ. Αντωνίου, για τη μετανάστευση και μελέτη «Του ναυαγίου της Μέδουσας» του Ζερικό, τον οποίο αντιπαρέβαλαν με το φαινόμενο της σύγχρονης μεταναστευτικής δουλεμπορίας και τις οδυνηρές συνέπειες των ναυαγίων που σημειώνονται στη Μεσόγειο. «Ένα σχολείο ανοιχτών οριζόντων, ένα σχολείο με θέα στη ζωή, που θα μπορεί να ανοίγει παράθυρα γνώσης στους μαθητές του. Αυτός είναι ο στόχος μας. Όταν οι μαθητές μάθουν να αναζητούν και να σχηματίζουν μία κριτική άποψη, αυτό δεΝ ξεπληρώνεται με τίποτα. Ο εκπαιδευτικός γίνεται ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο. Ευτυχώς υπάρχει και η φωτεινή πλευρά του φεγγαριού στον πολιτισμό, όχι μόνο αυτή της υποκουλτούρας», σημειώνει η κ. Σιούτη.
«Μάθαμε πώς είναι να είσαι ξενιτεμένος»
«Μάθαμε πάρα πολλά πράγματα που δεΝ γνωρίζαμε, νιώσαμε τι σημαίνει μετανάστευση και πώς είναι να είσαι ξενιτεμένος. Το σημαντικότερο, όμως, κάναμε πολύ όμορφες σχέσεις μεταξύ μας, γίναμε μία οικογένεια», μας λέει ο Άγγελος Δ., μαθητής της δευτέρας γυμνασίου. Η πρώτη θεατρική παράσταση έγινε τον Δεκέμβριο με τίτλο «Ελπίδας και Αλληλεγγύης γωνία» που αναφέρονταν στα Χριστούγεννα του ξενιτεμένου. Το αδιαχώρητο ωστόσο επικράτησε στη μουσικοθεατρική παράσταση του Ιουνίου με τίτλο «Ξενιτιά, από το εγώ στο εμείς», που εξελίχθηκε με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς, στο πλαίσιο του Προγράμματος Υποστήριξης Πρωτοβουλιών Μαθητών - Εντός, εκτός και επί τα αυτά: Μαθητές εν δράσει. Εκατοντάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας κατέκλυσαν το θέατρο του δημαρχείου Ηλιούπολης, αφουγκραζόμενοι τις μνήμες μετανάστευσης του παρελθόντος και του σήμερα που πλημμύρισαν το χώρο. «Ήταν τέτοιο το χειροκρότημα στο τέλος, που δεν μπορούσαμε να πούμε τα τελευταία μας λόγια. Ήταν κάτι το απίστευτο», μας λέει η Αλεξάνδρα Σ. «Νιώσαμε περήφανοι για τη δουλειά μας. Οι εκατοντάδες ώρες, όλα αυτά τα Σαββατοκύριακα που χάσαμε, άξιζαν και με το παραπάνω», προσθέτει η Βάσια Σ. «Aνυπομονούμε να δούμε τι πρόγραμμα θα έχουμε του χρόνου», προσθέτει η Ναταλία Δ., με εμφανή τον ενθουσιασμό στο πρόσωπό της.
Έδωσε τα πάντα, αλλά κινδυνεύει με απομάκρυνση...
Η ζωντάνια, το ανοιχτό τους μυαλό και η αγάπη τους για τον άνθρωπο, ανεξάρτητα από το χρώμα και την καταγωγή του, ήταν αυτά που έμειναν χαραγμένα στη μνήμη της Ευγενίας Σιούτη, όπως υπογραμμίζει. «Πέρασα υπέροχα μαζί τους αυτούς τους εννέα μήνες. Δεν έδωσα μόνο, αλλά κυρίως πήρα». Μπορεί να είναι καθηγήτρια γερμανικών αλλά αυτό δεν την εμπόδισε, για 9η συνεχόμενη χρονιά, να δώσει όλο της το είναι στο πολιτιστικό πρόγραμμα. Η ίδια ήταν άλλωστε ένας από τους βασικούς λόγους που αρκετοί μαθητές πέρασαν τις πύλες του «Ελλήνων ξενιτιές». Τη στιγμή όμως που κάνει προετοιμασία για την επόμενη σχολική χρονιά, πλανάται σαν δαμόκλειος σπάθη πάνω από το κεφάλι της η απομάκρυνση από το σχολείο που τόσο αγάπησε. Ο λόγος; Οι αλλαγές που δρομολογεί του υπουργείο Παιδείας με την κατάργηση των οργανικών θέσεων στα σχολεία. «Πραγματικά δεν ξέρω τι θα γίνει. Είναι κάτι που με θλίβει. Είμαι 54 ετών, με τουλάχιστον 8 χρόνια διδασκαλίας μπροστά μου. Ζω μέσα από αυτή την ιστορία. Το να με αναγκάσουν σε πρόωρη συνταξιοδότηση ή να με στείλουν σε μία υπηρεσία να μουτζουρώνω χαρτιά θα είναι σαν να με ευνουχίζουν. Είμαι εκπαιδευτικός, αυτό ήθελα πάντα να κάνω στη ζωή μου. Δεν μπορούν να μου το στερήσουν», καταλήγει.
