Συγκέντρωση διαμαρτυρίας στο Σύνταγμα, μετά τις πρωτόγνωρες εικόνες με τα ΜΑΤ στην Γαύδο για την κατεδάφιση ξύλινων κατασκευών και καλυβιών, που προκάλεσε κύμα αντιδράσεων.
Με κεντρικά συνθήματα «Κάτω τα χέρια από τη Γαύδο», «Τα τσιμέντα έχουν ιδιοκτήτες, η φύση μονάχα λάτρεις και προστάτες» και «Άλλο κέρδος, άλλο Κέδρος» δεκάδες κόσμου ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα (23/4), καταγγέλλοντας σχέδιο εμπορευματοποίησης του νησιού και στοχοποίησης ενός συγκεκριμένου τρόπου ζωής βασιμένου στην αυτοοργάνωση και την αλληλεγγύη.
«Εν μέσω μιας περιόδου πολέμων, κρίσης, κλιματικής και οικολογικής κατάρρευσης, φτώχειας και παραλογισμού, το κράτος αποφασίζει να κατεδαφίσει τα καλύβια, κοινώς γνωστά σε όλα μας ως καβάτζες, στο Λαυρακά της Γαύδου» σημειώνεται σε σχετικό κάλεσμα για την κινητοποίηση, που υπογράφουν «Πρωτοβουλία για τη Γαύδο», «Πρωτοβουλία Παραθεριστ(ρι)ών Γαύδου» και «Gavdos SeaFront Collective».
«Δεν θα επιτρέψουμε η Γαύδος να γίνει τουριστικό θέρετρο, ούτε τόπος εξορύξεων» σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση, στην οποία επιρρίπτονται ευθύνες σε αποκεντρωμένη διοίκηση και στη δήμαρχο του νησιού για «υποκριτικό και προσχηματικό ενδιαφέρον για την αλλοίωση του φυσικού τοπίου και την περιβαλλοντική καταστροφή», προσθέτοντας ότι πρόκειται για κατασκευές εναρμονισμένες με το φυσικό τοπίο, κυρίως φτιαγμένες από οργανικά υλικά.
«Η ίδια η Γαύδος είναι ένας από τους ελάχιστους τόπους μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού, που επέτρεπε μέχρι πρόσφατα την άμεση, ακηδεμόνευτη και αδιαμεσολάβητη επαφή με τη φύση. Σε ένα πλαίσιο μακριά από οικονομικές συναλλαγές αλλά με αυτοοργάνωση και συλλογική συμμετοχή, ο Λαυρακάς αποτελούσε μια νησίδα ηρεμίας, ειλικρινούς επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων του, απόλαυσης και ταύτισης με τη φύση. Μια βαλβίδα αποσυμπίεσης, ένας μικρός παράδεισος, η δική μας πραγματική κανονικότητα που εναντιωνόταν σε έναν κόσμο που λειτουργεί με όρους συμφέροντος, εξουθένωσης και εκμετάλλευσης» επισημαίνουν, μεταξύ άλλων «Πρωτοβουλία για τη Γαύδο», «Πρωτοβουλία Παραθεριστ(ρι)ών Γαύδου» και «Gavdos SeaFront Collective» στην ανακοίνωση.
Σημειώνεται ότι κάλεσμα για συγκέντρωση διαμαρτυρίας έχει γίνει και για την Παρασκευή (18:00) έξω από το δημαρχείο Χανίων, ενώ πραγματοποιούνται και ξεχωριστές παρeμβάσεις από αλληλέγγυους όπως εικαστική παρέμβαση από καλλιτέχνη κάτω από την Ακρόπολη.
Υπενθυμίζεται ότι την Τετάρτη (22/4) έφτασε σε παραλία του νησιού ισχυρή αστυνομική δύναμη και συνεργείο, παρουσία εισαγγελέα, γκρεμίζοντας ξύλινες κατασκευές και καλύβια.
Παράλληλα καταγγέλλεται ότι καλύβια που καταστράφηκαν αποτελούσαν για ορισμένους μόνιμη ή ημιμόνιμη κατοικία, θέτοντας ερωτήματα για την τήρηση του νομικού πλαισίου από πλευράς των αρμόδιων αρχών που χαρακτηρίζουν ως αυθαίρετες τις εν λόγω κατασκευές, επικαλούμενες, μεταξύ άλλων, προστασία του περιβάλλοντος, ενώ όσοι αντιδρούν σημειώνουν ότι πρόκειται για μη παρεμβατικές κατασκευές κάνοντα λόγο για στοχοποίηση ένος μοντέλου ζωής και επιχείρηση μετατροπής του νησιού σε τουριστικό πάρκο, τονίζοντας ότι κόσμος που μένει στην παραλία φροντίζει κάθε χρόνο να απομακρύνει σκουπίδια που αφήνουν πίσω τους παραθεριστές ή που ξεβράζονται από τη θάλασσα, καλύπτοντας μάλιστα το κόστος με δικά τους έξοδο πληρώνοντας βάρκες για τα μεταφέρουν.
Οι κατεδαφίσεις και οι εικόνες με αστυνομικές δυνάμεις στην Γαύδο προκάλεσαν και την αντίδραση της πρώην δημάρχου του νησιού, με την Γκέλη Καλλίνικου σε ανάρτησή της έριξε βολές προς την νυν δημοτική αρχή προειδοποιώντας ότι Γαύδος «χωρίς κατοίκους γίνεται ξανά μία βραχονησίδα έρμαιο στα συμφέροντα».
«Όταν οι μόνες άδειες που βγαίνουν στο νησί είναι για τουριστικά καταλύματα. Όταν τα παλιά κοτέτσια τα μετατρέπουν σε βίλες για τουριστική εκμετάλλευση. Όταν δεν βλέπει ότι το νησί βιώνει την μεγαλύτερη ερημοποίηση από την κατοχή και μετά. Όταν δεν βλέπει ότι με την στρατηγική που ακολουθεί το νησί δεν είναι βιώσιμο πια. Όταν η δημοτική αρχή δεν έχει πει ποτέ ποιο είναι το όραμα της για το μέλλον του νησιού. Όταν δεν μας λέει ποιοι έχουν αγοράσει την έκταση στην περιοχή όπως φημολογείται. Όταν δεν βλέπει ότι το νησί έχει μείνει με τριάντα κατοίκους. Αλλά βέβαια από που να το δει..... Από που να δει την μοναξιά των ανθρώπων. Από που να δει τις χρεωμένες επιχειρήσεις. Από που να δει ότι η Γαύδος πεθαίνει με γρήγορο ρυθμό. Γιατί Γαύδο χωρίς κατοίκους γίνεται ξανά μία βραχονησίδα έρμαιο στα συμφέροντα.....» ανέφερε, μεταξύ άλλων, στην ανάρτηση.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης λέει από πλευράς της ότι πρόκειται για εφαρμογή του νόμου και προστασία του δημόσιου χώρου, ενώ στον απόχη των αντιδράσεων ο δήμος Γαύδου εξέδωσε ανακοίνωση κάνοντας λόγο για «άδικη επίθεση» κατά της δημάρχου, προσθέτοντας, μεταξύ άλλων «δεν πρόκειται για μια γενικευμένη επιχείρηση» και πως «η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά έναν χώρο ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας, που απαιτεί προστασία».
Η δήμαρχος Γαύδου σε ανάρτησή της την Παρασκευή (24/4) με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι οι δύο επίμαχες παραλλίες του νησιού θα γίνουν «αυτό που πραγματικά είναι προατευόμενη περιοχή με φύλαξη και σαφείς κανόνες, όπως συμβαίνει σε εμβληματικούς τόπους της χώρας μας (το φαράγγι της Σαμαριάς, ο Μπάλος κ.λπ.).
Αναλυτικά η ανάρτηση της δημάρχου Γαύδου
Ο Λαυρακάς-Αη Γιάννης θα γίνει αυτό που πραγματικά είναι: ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ, με φύλαξη και σαφείς κανόνες, όπως συμβαίνει σε εμβληματικούς τόπους της χώρας μας (το φαράγγι της Σαμαριάς, ο Μπάλος κ.λπ.).
Γιατί είναι δημόσια έκταση. Και γιατί είναι πολύτιμη. Οι αντιδράσεις που βλέπουμε αυτές τις μέρες αποδεικνύουν ακριβώς αυτό: ότι πρόκειται για έναν τόπο με μεγάλη περιβαλλοντική αξία. Και σε αυτό, τουλάχιστον, συμφωνούμε. Οι επιθέσεις, ακόμα και οι απειλές που δέχομαι προσωπικά, δεν με φοβίζουν. Αντίθετα, μου επιβεβαιώνουν ότι εδώ υπάρχει κάτι που αξίζει να προστατευτεί.
Ελάτε, λοιπόν, να πείσουμε όλοι μαζί ότι αυτός ο τόπος πρέπει να προστατευτεί με οργανωμένο τρόπο, με κανόνες, με ευθύνη. Γιατί η προστασία χωρίς κανόνες δεν είναι προστασία-είναι εγκατάλειψη. Υπάρχουν δεκάδες παραδείγματα στον κόσμο όπου περιοχές εξαιρετικής αξίας προστατεύονται μέσα από σωστή διαχείριση. Αυτός είναι ο δρόμος και για τη Γαύδο.
Χαίρομαι για τη διαδήλωση στο Σύνταγμα. Ελπίζω η φωνή αυτή να ακουστεί-και να συμβάλει στο να προχωρήσει πιο γρήγορα η θεσμική προστασία της περιοχής. Από εκεί και πέρα, για την προσωπική στοχοποίηση που δέχομαι εδώ και χρόνια από συγκεκριμένους κύκλους, έχω να πω το εξής: είμαι περήφανη που προστατεύω το νησί μου από καταπατήσεις.
Περήφανη που δυσκολεύω σχέδια που δεν έχουν καμία σχέση με το περιβάλλον ή την ελευθερία. Και περήφανη αν, έστω και λίγο, συμβάλλω στο να μη χαθούν νέοι άνθρωποι που παρασύρονται χωρίς κατεύθυνση. Σε όσους έσπευσαν να εκδώσουν πολιτικές ανακοινώσεις, θα πω μόνο ότι καλό είναι να ξαναδούν τη στάση τους. Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι σύνθημα για τις διαδηλώσεις-είναι πράξη. Αυτή τη στιγμή, το πιο επείγον είναι να καθαριστεί ο Λαυρακάς -Αη Γιάννης από τους τόνους σκουπιδιών που έχουν συσσωρευτεί. Ξεκινάμε άμεσα και καλούμε όποιον μπορεί να βοηθήσει εθελοντικά να είναι μαζί μας.
Τέλος, για τις απειλές περί καταστροφών στα γραφεία του Δήμου στα Χανιά δεν προσφέρουν τίποτα. Μόνο ασχήμια. Αλλά, αν κάποιοι νιώσουν έτσι καλύτερα, εμείς θα τα ξαναφτιάξουμε. Το θέμα δεν είναι τα γραφεία. Και κάτι ακόμη σημαντικό. Για ανθρώπους που πραγματικά έχουν ανάγκη, η πολιτεία και οι δήμοι οφείλουν να είναι δίπλα τους. Ο Δήμος Γαύδου θα κάνει το μέρος που του αναλογεί.
Για εμάς, το ζητούμενο είναι να μείνει η Γαύδος αυτό που είναι. Αυθεντική. Καθαρή. Ζωντανή. Και αυτό δεν θα το διαπραγματευτούμε.
Αναλυτικά η ανάρτηση της πρώην δημάρχου Γαύδου
Έχω συγκινηθεί βαθύτατα από την απάντηση του δήμου Γαύδο για το μοναδικό φαινόμενο "Ματ στην Γαύδο για κατεδαφίσεις". Η ευαισθησία του δήμου για τα άτομα που διαμένουν στο λαυρακα είναι πραγματικά απερίγραπτη. Όταν η δήμαρχος αρνείται σταθερά να δώσει βεβαιώσεις ώστε τα άτομα με μηδενικό εισόδημα να πάρουν το επίδομα που σε όποιο άλλο μέρος της Ελλάδας και να ήταν θα το έπαιρναν. Όταν αρνείται το δικαίωμα της ψήφου σε ανθρώπους που διαμένουν στο νησί πάνω από 20 χρόνια. Όταν προτείνει συμβάσεις εργασίας στους ανθρώπους που δεν έχουν που να μείνουν. Όταν στην Γαύδο δεν υπάρχουν κατοικίες για ενοικίαση. Όταν οι εργαζόμενοι που έρχονται για την τουριστική περίοδο διαμένουν σε σκηνές. Όταν οι μόνες άδειες που βγαίνουν στο νησί είναι για τουριστικά καταλύματα. Όταν τα παλιά κοτέτσια τα μετατρέπουν σε βίλες για τουριστική εκμετάλλευση. Όταν δεν βλέπει ότι το νησί βιώνει την μεγαλύτερη ερημοποίηση από την κατοχή και μετά. Όταν δεν βλέπει ότι με την στρατηγική που ακολουθεί το νησί δεν είναι βιώσιμο πια. Όταν η δημοτική αρχή δεν έχει πει ποτέ ποιο είναι το όραμα της για το μέλλον του νησιού. Όταν δεν μας λέει ποιοι έχουν αγοράσει την έκταση στην περιοχή όπως φημολογείται. Όταν δεν βλέπει ότι το νησί έχει μείνει με τριάντα κατοίκους. Αλλά βέβαια από που να το δει..... Από που να δει την μοναξιά των ανθρώπων. Από που να δει τις χρεωμένες επιχειρήσεις. Από που να δει ότι η Γαύδος πεθαίνει με γρήγορο ρυθμο. Γιατί Γαύδο χωρίς κατοίκους γίνεται ξανά μία βραχονησίδα έρμαιο στα συμφέροντα.....
Αναλυτικά η ανακοίνωση - κάλεσμα από πρωτοβουλίες για τη Γαύδο
Εν μέσω μιας περιόδου πολέμων, κρίσης, κλιματικής και οικολογικής κατάρρευσης, φτώχειας και παραλογισμού, το κράτος αποφασίζει να κατεδαφίσει τα καλύβια, κοινώς γνωστά σε όλα μας ως καβάτζες, στο Λαυρακά της Γαύδου.
Σε μια επιχείρηση με αγαστή συνεργασία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης, του Δασαρχείου, της τοπικής αυτοδιοίκησης με δήμαρχο Γαύδου τη Μανωλία (Λίλιαν) Στεφανάκη, της εταιρείας «Βασιλάκης Μιχαήλ» και των ΜΑΤ-ΟΠΚΕ, τα καλύβια ανήκουν πια στο παρελθόν.
Μέχρι πρότινος, υπήρχαν προειδοποιήσεις εκκένωσης που έμεναν στα χαρτιά, με αντιπροσώπους του Δασαρχείου να αφήνουν σημειώματα στις καβάτζες, κάτι που αναλυόταν ως μια τυπική διαδικασία που δεν θα πραγματοποιούνταν. Η Λίλιαν Στεφανάκη όμως επέλεξε να μείνει στην ιστορική μνήμη ως η δήμαρχος που δεν σεβάστηκε την ιστορία της Γαύδου, την πολιτισμική αξία της ελεύθερης διαβίωσης στη φύση της, τους ανθρώπους που τόσα χρόνια επιλέγουμε το νησί εξαιτίας της σπάνιας ομορφιάς και του ελεύθερου τρόπου ζωής και, τέλος, τους ανθρώπους που κατοικούν χρόνια στο Λαυρακά, το φροντίζουν με κάθε τρόπο, έχουν στήσει τη ζωή και τα όνειρά τους εκεί καθιστώντας το σπίτι τους.
Έτσι, με τις ευλογίες της δημάρχου, στις 22/04/2026 αντικρίσαμε εικόνες αναντίστοιχες του τοπίου. Μια παραφωνία. Έναν βιασμό. Δεκάδες άνδρες των ΜΑΤ-ΟΠΚΕ με πλήρη εξάρτηση, μαζί με το συνεργείο της εταιρείας «Βασιλάκης Μιχαήλ» και μια εισαγγελέα, πήραν το μονοπάτι για να φτάσουν στις καβάτζες, σχηματίζοντας κλοιό γύρω τους, και άρχισαν την κατεδάφισή τους μία προς μία. Εκτός από τα άναρθρα μουγκανητά των μπάτσων, ακουγόταν η φωνή της εισαγγελέως που έλεγε «κάντε πίσω, αφήστε μας να κάνουμε τη δουλειά μας». Αν οι δουλειές σας είναι να κατεδαφίζετε σπίτια, τότε τελικά η ντροπή μπορεί να είναι δουλειά.
Για την ιστορία, οι καβάτζες είναι φτιαγμένες με οργανικά υλικά – ξύλα, καλάμια και κλαδιά – και ανήκουν στην τοπική φυσιογνωμία και την κουλτούρα της Γαύδου εδώ και δεκαετίες. Αυτές οι κατασκευές είναι πλήρως εναρμονισμένες με το φυσικό τοπίο και αφήνουν μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με το υποκριτικό και προσχηματικό ενδιαφέρον της δημάρχου για την αλλοίωση του φυσικού τοπίου και την περιβαλλοντική καταστροφή. Μια δήμαρχος που εξυπηρετεί τα συμφέροντα του κεφαλαίου αλλά και τα δικά της, μιας και δραστηριοποιείται στον ξενοδοχειακό χώρο με σύζυγο εργολάβο. Επίσης, οι καβάτζες αυτές δεν έχουν ιδιοκτήτες, αλλά κόντρα στα ξενοδοχεία και τα Airbnb μπορούν να κατοικούνται από όποιο άτομο θελήσει.
Καταλαβαίνουμε πως οτιδήποτε δεν μπαίνει στην αγορά, δεν πωλείται, δεν αγοράζεται, δεν παράγει κέρδος, αποτελεί απειλή για το νεοφιλελεύθερο-καπιταλιστικό σύστημα και πρέπει να εξαφανίζεται.
Η ίδια η Γαύδος είναι ένας από τους ελάχιστους τόπους μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού, που επέτρεπε μέχρι πρόσφατα την άμεση, ακηδεμόνευτη και αδιαμεσολάβητη επαφή με τη φύση. Σε ένα πλαίσιο μακριά από οικονομικές συναλλαγές αλλά με αυτοοργάνωση και συλλογική συμμετοχή, ο Λαυρακάς αποτελούσε μια νησίδα ηρεμίας, ειλικρινούς επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων του, απόλαυσης και ταύτισης με τη φύση. Μια βαλβίδα αποσυμπίεσης, ένας μικρός παράδεισος, η δική μας πραγματική κανονικότητα που εναντιωνόταν σε έναν κόσμο που λειτουργεί με όρους συμφέροντος, εξουθένωσης και εκμετάλλευσης.
Δεν θα επιτρέψουμε η Γαύδος να γίνει τουριστικό θέρετρο, ούτε τόπος εξορύξεων.
Προτείνουμε, εφόσον υπάρχει τέτοια διάθεση από το κράτος για κατεδαφίσεις, να ξεκινήσει με τις αυθαίρετες βίλες, τα ξενοδοχεία και τα καταστήματα που καταπατούν αιγιαλούς και δασικές περιοχές.
Καλούμε σε συγκέντρωση στα σκαλιά της Πλατείας Συντάγματος την Πέμπτη 23/04 στις 19:00 ενάντια στα σχέδιά τους. Η ολική εκμετάλλευση της φύσης δεν θα περάσει.
ΚΑΤΩ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΓΑΥΔΟ
ΑΛΛΟ ΚΕΡΔΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΚΕΔΡΟΣ
Αλληλεγγύη στα κατειλημμένα Προσφυγικά
Πρωτοβουλία για τη Γαύδο
και
Πρωτοβουλία Παραθεριστ(ρι)ών Γαύδου
και
Gavdos SeaFront Collective
Αναλυτικά η ανακοίνωση του δήμου Γαύδου
«Τις τελευταίες ώρες, ο Δήμος Γαύδου και προσωπικά η Δήμαρχος δέχονται μια χυδαία και άδικη επίθεση, με αφορμή τις εργασίες κατεδάφισης αυθαίρετων κατασκευών (“καβατζών”) στην περιοχή Άη Γιάννη – Λαυρακά.
Οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε τα εξής:
Οι εργασίες ήταν αναμενόμενες και υλοποιούνται από ανάδοχο, κατ’ εφαρμογή αποφάσεων της αρμόδιας Διεύθυνσης Δασών και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης. Οι άνθρωποι που διαμένουν στην περιοχή ενημερώθηκαν για την ημερομηνία έναρξης των εργασιών από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση στις 18 Απριλίου, ενώ ο Δήμος ενημερώθηκε εγγράφως, με αίτημα θυροκόλλησης της σχετικής ανακοίνωσης ώστε να υπάρξει καθολική ενημέρωση.
Την Τρίτη 21 Απριλίου, ομάδα περίπου 15 ατόμων παρεμπόδισε την εκτέλεση των εργασιών, παρουσία του αστυνομικού Γαύδου. Την επόμενη ημέρα, οι εργασίες επανεκκίνησαν με την παρουσία ενισχυμένης αστυνομικής δύναμης.
Είναι κρίσιμο να ειπωθεί καθαρά:
Δεν πρόκειται για μια γενικευμένη επιχείρηση. Σε άλλα σημεία του νησιού, παρόμοιες κατασκευές που δεν βρίσκονται σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές δεν έχουν θιγεί. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά έναν χώρο ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας, που απαιτεί προστασία.
Η Γαύδος είναι ένας τόπος μοναδικός. Δεν είναι “χώρος χωρίς κανόνες”. Δεν είναι πεδίο αυθαιρεσίας. Δεν μπορεί να υπάρχουν άβατα. Οι παραλίες, τα δάση και το φυσικό της περιβάλλον ανήκουν σε όλους – και πρωτίστως στις επόμενες γενιές.
Κατανοούμε ότι πίσω από κάποιες συμπεριφορές υπάρχουν ανάγκες και δυσκολίες. Για τον λόγο αυτό, το έχουμε πει και το επαναλαμβάνουμε:
– Kαλούμε όσους πραγματικά θέλουν να παραμείνουν και να συμβάλουν θετικά στο νησί, να το κάνουν με νόμιμο τρόπο. Ως Δήμος έχουμε ήδη εκφράσει τη διάθεση να αναζητήσουμε τρόπους στήριξης, ακόμη και με μικρές συμβάσεις εργασίας, για μια ομαλή και αξιοπρεπή ένταξη.
Όμως η καταστροφή, η αυθαιρεσία και η στοχοποίηση δεν είναι λύση.
– Καλούμε την αντιπολίτευση να επισκεφθεί την περιοχή, να γνωρίσει την πραγματική του αξία αλλά και τα όριά του νησιού, και να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων χωρίς λαϊκισμούς.
Η Γαύδος έχει πολλές ανάγκες. Αν δεν συνεργαστούμε με σοβαρότητα, θα συνεχίσουμε να αντιμετωπιζόμαστε ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Ο Δήμος Γαύδου θα συνεχίσει να στέκεται με ευαισθησία απέναντι στους ανθρώπους, αλλά και με απόλυτη αποφασιστικότητα απέναντι σε ό,τι βλάπτει το νησί.
Η Γαύδος δεν ανήκει σε κανέναν. Ανήκει σε όλους.
