Η τροφοδότηση των ΜΜΕ με κρατικό χρήμα για «επικοινωνιακά προγράμματα» δεν προέρχεται μόνο από διαφόρων ειδών «καμπάνιες για την ενημέρωση των πολιτών» σχετικά με την «επιστολική ψήφο» ή τους «ευάλωτους» δανειολήπτες «7 τρόποι να σώσετε το σπίτι σας». Εκτός από το κεντρικό κράτος, οι περιφέρειες -οι γαλάζιες περιφέρειες- της χώρας έχουν τη δυνατότητα να εκταμιεύσουν κονδύλια και να δαπανούν χρήματα για προγράμματα «επικοινωνιακής προβολής».
Στην πραγματικότητα πρόκειται για κονδύλια τα οποία χρησιμοποιούνται για τις δημόσιες σχέσεις των περιφερειαρχών και την ενίσχυση των τοπικών και των περιφερειακών ΜΜΕ με κρατικό χρήμα για τοπικές «καμπάνιες» δημοσιότητας. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να εξασφαλίζεται η συναίνεση ή και η στήριξη των ΜΜΕ της περιφέρειας στο πρόσωπο του περιφερειάρχη. Σημειωτέον ότι ανάλογα κονδύλια μπορούν και διαθέτουν και οι δημοτικές Αρχές, όπως και κάνουν σε πολλές περιπτώσεις.
Εξι περιφέρειες δεν ενημέρωσαν
Ηδη από την αρχή του έτους μέχρι τα τέλη Μαΐου, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύονται στη Διαύγεια, έχουν εγκριθεί για τις περιφέρειες προγράμματα διαφήμισης και επικοινωνίας ύψους 11,162 εκατ. ευρώ, κι αυτά μόνο σε 7 από τις 13 περιφέρειες της χώρας. Παρότι υποχρεούνται ρητώς να καταθέτουν τα εν λόγω προγράμματα εντός του πρώτου τριμήνου κάθε έτους, το «πρόγραμμα προβολής των υπηρεσιών ή αγαθών που παρέχουν στο κοινό, καθώς και των δραστηριοτήτων τους για το επόμενο έτος» 6 περιφερειών απουσιάζει από τη Διαύγεια. Και μπορεί να πιστέψει κανείς ότι, π.χ., η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας δεν έχει καταρτίσει σχετικό πρόγραμμα, όμως κάτι τέτοιο φαίνεται απίθανο για την Κεντρική Μακεδονία, και ακόμη περισσότερο για την Περιφέρεια Αττικής, οι δαπάνες των οποίων απουσιάζουν από τις σχετικές εγκρίσεις.
Αν και σε πολλές περιπτώσεις η χρηματοδότηση των επικοινωνιακών προγραμμάτων καλύπτεται από ίδιους πόρους, δηλαδή από τους προϋπολογισμούς των ίδιων των περιφερειών, συχνά χρησιμοποιούνται πόροι από το ΕΣΠΑ, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης ή από άλλους εθνικούς πόρους, όπως το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Εγκριση που δεν… χρειάζεται
Οι περιφέρειες, όπως και όλοι οι φορείς του Δημοσίου, υποχρεούνται μία φορά τον χρόνο να ενημερώνουν την κεντρική διοίκηση, δηλαδή το γραφείο Πρωθυπουργού, μέσω της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, που ανήκει στην Προεδρία της Κυβέρνησης, για τα διαφημιστικά και τα επικοινωνιακά τους προγράμματα προϋπολογισμού άνω των 30.000 ευρώ και να λαμβάνουν τη σχετική έγκριση. Χωρίς, πάντως, να υπάρχουν κάποιου είδους περιορισμοί. Δεν χαλάμε τις καρδιές μας! Όπως αναφέρει σχετική εγκύκλιος της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, «τα επικοινωνιακά προγράμματα δύνανται να αναπροσαρμόζονται κατά τη διάρκεια του έτους υλοποίησης στην περίπτωση που αποφασίζεται η επέκταση ή η δημιουργία νέων δραστηριοτήτων ή ανακύπτουν έκτακτες ανάγκες διαφημιστικής προβολής». Στα «προγράμματα επικοινωνίας», μάλιστα, περιλαμβάνεται υποχρεωτικά και η κατανομή της προϋπολογιζόμενης δαπάνης κάθε φορέα στα περιφερειακά μέσα ενημέρωσης (έντυπα μέσα, ραδιόφωνο, τηλεόραση). Κι αυτό γιατί βάσει νόμου η συμμετοχή των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης ανά κατηγορία μέσου ενημέρωσης είναι τουλάχιστον 30% επί της προϋπολογισθείσας συνολικής δαπάνης. Δεν είναι τυχαίο ότι όλες οι αποφάσεις, οι οποίες υπογράφονται από τον γενικό γραμματέα Ενημέρωσης και Επικοινωνίας Δημ. Γαλαμάτη, κοινοποιούνται σε όλες τις Ενώσεις Ιδιοκτητών Τηλεοπτικών και Ραδιοφωνικών Σταθμών της περιφέρειας και στις Ενώσεις Εκδοτών Τοπικών Εφημερίδων της περιφέρειας, σύνολο εννέα ενώσεις και σύνδεσμοι.
Χωρίς Μητρώο Ηλεκτρονικού Τύπου
Υπογραμμίζεται, επίσης, με έμφαση στις αποφάσεις έγκρισης από τη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας ότι τα διαφημιστικά και τα επικοινωνιακά προγράμματα θα πρέπει να επικοινωνούνται μέσω των εγκεκριμένων ΜΜΕ. Όπως αναφέρεται από τη ΓΓΕΕ: «Η καταχώριση διαφημίσεων και κάθε άλλη καταχώριση έναντι άμεσου ή έμμεσου αντίτιμου πραγματοποιούνται, με ποινή ακυρότητας της σύμβασης ή εντολής, μόνο σε έντυπο Τύπο ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Έντυπου Τύπου (ΜΕΤ) που τηρείται στη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης». Και μπορεί μεν να αναφέρεται το Μητρώο Έντυπου Τύπου, το οποίο φαίνεται πως ολοκληρώθηκε και λειτουργεί, εκκρεμεί όμως ακόμη η συγκρότηση του Μητρώου Ηλεκτρονικού Τύπου (ΜΗΤ), το οποίο περιλαμβάνει τις ιστοσελίδες, για την ακρίβεια έναν απίθανα υψηλό αριθμό ιστοσελίδων, οι οποίες θα πρέπει να δηλωθούν και να εγκριθούν βάσει κριτηρίων διαφάνειας από τη ΓΓΕΕ, έτσι ώστε να έχουν τη δυνατότητα να ενισχύονται με κρατική διαφήμιση.
