Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήρθε σε συμφωνία με 16 αεροπορικές εταιρείες για:
- Επιστροφή χρημάτων για όσα voucher δεν χρησιμοποιήθηκαν από την αρχή της πανδημίας
- Επιστροφή χρημάτων μέσα σε 7 μέρες για ακυρωμένες πτήσεις
- Άρση της υποχρεωτικής χορήγησης voucher αντί χρημάτων που εφάρμοζαν οι αεροπορικές
Μετά από 17 ολόκληρους μήνες πανδημίας, 16 μεγάλες αεροπορικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και η Aegean, αποδέχτηκαν επιτέλους να ευθυγραμμιστούν με το ενωσιακό δίκαιο και να επιστρέφουν τα χρήματα από ακυρωμένες πτήσεις αντί της αποκλειστικής παροχής voucher στην οποία επιδίδονταν μέχρι σήμερα.
Τη συμφωνία με τις 16 αεροπορικές γραμμές ανακοίνωσε η Κομισιόν, η οποία, μετά από διαβουλεύσεις μηνών και ένα κάρο παραβιάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα δικαιώματα των επιβατών, κατάφερε να πείσει τις αεροπορικές για το αυτονόητο: την παροχή της δυνατότητας επιστροφής χρημάτων από ακυρωμένα εισιτήρια μέσα στην πανδημία, αντί της μεθόδου της υποχρεωτικής χορήγησης voucher για επόμενα ταξίδια.
Με νομοθέτηση Καραμανλή η παραβίαση του ενωσιακού δικαίου
Την τακτική αυτή εφάρμοζε και η Aegean προκαλώντας πλήθος αντιδράσεων μεταξύ των επιβατών, πολιτών και ενώσεων καταναλωτών, οι οποίοι δεν μπορούσαν να λάβουν σε χρήμα το αντίτιμο του ακυρωμένου εισιτηρίου τους.
Βέβαια πρέπει να υπενθυμίσουμε, όπως είχαμε καταδείξει με συναπτά δημοσιεύματά μας τον Απρίλιο του 2020, ότι για να το καταφέρει αυτό η Aegean είχε τις πλάτες του αρμόδιου υπουργού Μεταφορών Κ. Καραμανλή και της κυβέρνησης, οι οποίοι στην περίφημη τότε ΠΝΠ της 13ης Απριλίου 2020 θεσμοθέτησε -παραβιάζοντας ευθέως το ενωσιακό δίκαιο- την υποχρεωτική χορήγηση voucher αντί χρημάτων.
Όπως χαρακτηριστικά είχε νομοθετήσει τότε στην περίφημη ΠΝΠ, «απαιτήσεις επιστροφής του αντιτίμου αεροπορικών εισιτηρίων προς επιβάτες λόγω ματαιώσεων πτήσεων, εφόσον προβλέπονται από την ενωσιακή ή εθνική νομοθεσία, ικανοποιούνται με την παροχή προς τους δικαιούχους πιστωτικού σημειώματος ίσης αξίας με το αντίτιμο του εισιτηρίου της ματαιωθείσας πτήσης. Το πιστωτικό σημείωμα εκδίδεται από τον αερομεταφορέα και έχει ημερομηνία λήξης δεκαοκτώ μήνες από την έκδοσή του.
Κατά τη διάρκεια του δεκαοκτάμηνου ο δικαιούχος του πιστωτικού σημειώματος μπορεί οποτεδήποτε να κάνει χρήση αυτού σε οποιονδήποτε προορισμό του δικτύου του αερομεταφορέα. Μέχρι τη λήξη του πιστωτικού σημειώματος, η οφειλή δεν καθίσταται ληξιπρόθεσμη και απαιτητή. Η οφειλή καθίσταται ληξιπρόθεσμη και απαιτητή εφόσον παρέλθουν δεκαοκτώ μήνες από την έκδοση του πιστωτικού σημειώματος κι αυτό δεν έχει χρησιμοποιηθεί».
Διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας λόγω του voucher
Για το γεγονός αυτό η αρμόδια Επίτροπος Μεταφορών Αντίνα Βαλεάν, μέσα από την ΑΥΓΗ της Κυριακής της 26.4.2020, είχε αποστείλει μήνυμα - ράπισμα προς την κυβέρνηση προειδοποιώντας ότι: «Ο νόμος είναι ξεκάθαρος. Οι επιβάτες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ της επιστροφής χρημάτων ή άλλων μορφών αποζημίωσης, όπως το voucher, όμως οι επιβάτες πρέπει να το αποδεχτούν»!
Ωστόσο το αρμόδιο υπουργείο Μεταφορών επέλεξε να αγνοήσει τις συστάσεις της αρμόδιας επιτρόπου και να μην άρει τη θεσμοθέτηση του υποχρεωτικού voucher παρακάμπτοντας τόσο τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό (Ε.Κ.) 261/2004 (άρθρο 8), όσο και τις ειδικές Οδηγίες της Κομισιόν στις 18.3.2020, που με σαφήνεια προσδιόριζαν ότι ακόμη και «σε περίπτωση που ο αερομεταφορέας προσφέρει πιστωτικά κουπόνια, αυτή η προσφορά δεν επηρεάζει το δικαίωμα των επιβατών να επιλέξουν την επιστροφή του αντιτίμου του εισιτηρίου αντί για το voucher».
Η επιλογή αυτή όμως της ελληνικής κυβέρνησης να νομοθετήσει με αυτόν τον αβανταδόρικο τρόπο είχε αποτέλεσμα στις αρχές Ιουλίου 2020 η Επιτροπή να ανακοινώσει ότι «κίνησε διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικών επιστολών στην Ελλάδα και την Ιταλία, επειδή παραβιάζουν τους ενωσιακούς κανόνες για την προστασία των δικαιωμάτων των επιβατών. Τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιταλία έχουν λάβει μέτρα που δεν συμμορφώνονται με τους ενωσιακούς κανόνες για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών [κανονισμός (Ε.Κ.) αριθ. 261/2004] και πλωτών μεταφορών [κανονισμός (Ε.Ε.) αριθ. 1177/2010]».
"Οι επιβάτες έχουν δικαίωμα επιλογής"
Η απόφαση της Κομισιόν επεξηγoύσε και τον λόγο για τον οποίον πρώτες επελέγησαν οι δύο χώρες για να εκκινήσει η διαδικασία παραπομπής, καθώς «Ελλάδα και Ιταλία έχουν θεσπίσει νομοθεσία που επιτρέπει στους μεταφορείς να προσφέρουν κουπόνια ως τη μόνη μορφή αποζημίωσης.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ε.Ε. για τα δικαιώματα των επιβατών, οι επιβάτες έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν μεταξύ της επιστροφής χρημάτων και άλλων μορφών επιστροφής του αντιτίμου, όπως τα κουπόνια. Εάν προσφερθούν στους επιβάτες κουπόνια ως εναλλακτική, απαιτείται η συμφωνία τους μ' αυτή τη λύση».
Επιστροφή χρημάτων για αχρησιμοποίητα voucher
Η συμφωνία περιλαμβάνει και όσους είχαν κλείσει εισιτήρια μέσω τουριστικών γραφείων ή τρίτων υπηρεσιών ή φορέων διαμεσολάβησης
Η συμφωνία Κομισιόν και αεροπορικών εταιρειών έχει αποτέλεσμα την επιστροφή των χρημάτων για κουπόνια που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί από την αρχή της πανδημίας και παράλληλη εκκαθάριση του τεράστιου ποσού επιστροφών από ακυρωμένα αεροπορικά εισιτήρια. Η συμφωνία δεν αφορά μόνο τους καταναλωτές, αλλά και τους ταξιδιωτικούς πράκτορες, που βρέθηκαν ανάμεσα σε πελάτες που είχαν πληρώσει εισιτήρια για ταξίδια που ποτέ δεν έγιναν και αεροπορικές εταιρείες που δεν επέστρεφαν τα χρήματα.
Επιπλέον, στο ίδιο πλαίσιο της συμφωνίας, οι 16 αεροπορικές δεσμεύτηκαν να ακολουθούν τον νόμο της Ε.Ε. και στο σκέλος που αφορά στην επιστροφή των χρημάτων των αεροπορικών εισιτηρίων για πτήσεις που ακυρώνονται εφεξής, δηλαδή να επιστρέφουν τα χρήματα μέσα σε 7 ημέρες.
Επίσης η συμφωνία περιλαμβάνει και πρόβλεψη και για όσους έκλεισαν τις πτήσεις τους μέσω τρίτου, από πλατφόρμα ή φορέα διαμεσολάβησης (intermediary), αλλά δυσκολεύονται να αποζημιωθούν από τους τρίτους, καθώς ορίζει ότι, εφόσον συναντούν εμπόδια να αποζημιωθούν από τον ενδιάμεσο, μπορούν να στραφούν απευθείας στην αεροπορική εταιρεία και να ζητήσουν τα χρήματά τους.
Μάλιστα, οι εταιρείες οφείλουν να ενημερώνουν στις ιστοσελίδες τους τούς επιβάτες για τη δυνατότητα ή όποιες προϋποθέσεις, προκειμένου να αποζημιώνονται απευθείας από αυτές.
Ενδεικτικό είναι ότι, μετά τη συμφωνία, η Aegean ενημέρωσε το κοινό της σχετικά με τα vouchers που διαθέτουν προτείνοντάς τους περισσότερες επιλογές, στις οποίες θα περιλαμβάνεται και η επιστροφή χρημάτων. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στο σάιτ της:
«Εάν έχετε λάβει Credit Voucher για την πτήση σας που ακυρώθηκε λόγω της πανδημίας Covid-19 και δεν επιθυμείτε να το χρησιμοποιήσετε ή δεν μπορέσατε να το εξαργυρώσετε μέσα στην περίοδο ισχύος του, έχετε τη δυνατότητα να ζητήσετε επιστροφή χρημάτων για το Credit Voucher σας».
Στο ίδιο πλαίσιο παρέχει κίνητρο για όσους επιλέξουν να μην εξαργυρώσουν σε μετρητά τα κουπόνια τους, ανακοινώνοντας ότι θα πριμοδοτήσει την αξία τους με 10% και θα τα επεκτείνει προς χρήση μέχρι το τέλος του 2023.
Να σημειώσουμε, τέλος, ότι οι 16 αεροπορικές εταιρείες που ήρθαν σε συμφωνία με την Κομισιόν είναι: Aegean Airlines, Air France, Alitalia, Austrian Airlines, British Airways, Brussels Airlines, Easyjet, Eurowings, Iberia, KLM, Lufthansa, Norwegian, Ryanair, TAP, Vueling και Wizz Air.
