Το θετικό αποτύπωμα του προγράμματος ΕΣΤΙΑ (στέγαση σε νοικιασμένα διαμερίσματα ευάλωτων αιτούντων άσυλο) στα νησιά του Αιγαίου, τα κέρδη της τοπικής κοινωνίας από αυτό και η ανησυχία για την επόμενη ημέρα για τους ευάλωτους πληθυσμούς των νησιών που δεν έχουν μεταφερθεί ακόμα στην ενδοχώρα και θα βρεθούν χωρίς τη δυνατότητα φιλοξενίας τους σε χώρους κατάλληλους, με μονόδρομο την επιστροφή στα ακατάλληλα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης (ΚΥΤ), αποτυπώθηκαν χθες κατά τη διαδικτυακή συζήτηση της Άρσις για το τέλος του προγράμματος ΕΣΤΙΑ στα νησιά.
Όπως τόνισε η Δάφνη Καπετανάκη από την Ύπατη Αρμοστεία, τα οφέλη του ΕΣΤΙΑ ήταν πολλά: Πρώτον, μεγάλος αριθμός κλειστών διαμερισμάτων -ιδίως στις μικρές πόλεις της επαρχίας- άνοιξαν και οι ιδιοκτήτες τους ενισχύθηκαν οικονομικά. Δεύτερον, το χρηματικό βοήθημα για την αυτοσυντήρηση των διαμενόντων ενίσχυσε τις τοπικές αγορές, το προσωπικό που απασχολήθηκε προήλθε από την τοπική κοινωνία. Και, τέλος, οι τοπικές κοινωνίες είδαν τους πρόσφυγες να ζουν δίπλα τους σε αξιοπρεπείς συνθήκες, με πολλούς δήμους να σπεύδουν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα.
Η Νικολέττα Κυράννα από την Άρσις μίλησε για την υλοποίηση του προγράμματος στα νησιά από την οργάνωση και σημείωσε πως από την αρχή του, τον Ιούνιο του 2016, στα νησιά, μέχρι τον περασμένο Απρίλιο φιλοξενήθηκαν 10.000 ευάλωτοι αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες από τη Συρία, το Ιράκ και το Αφγανιστάν κυρίως. Αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετώπισαν, με αντιδράσεις π.χ. γονέων για τη φοίτηση προσφυγόπουλων στα σχολεία της Σάμου ή τη δυσκολία να νοικιάσουν διαμερίσματα. Αναφέρθηκε επίσης με αριθμούς στα οφέλη της τοπικής κοινωνίας των νησιών, μια παράμετρος που δεν θίγεται συνήθως, καθώς οι αρνητικές επιπτώσεις είναι αυτές που μονοπωλούν τον δημόσιο διάλογο. Ενδεικτικά, μόνο το 2019, 3 εκατομμύρια ευρώ ήταν ο προϋπολογισμός του ΕΣΤΙΑ στα νησιά, ενώ 77.000 ευρώ ήταν τα μηνιαία ενοίκια στα νησιά και μόνο στη Χίο τα ταξί εισέπραξαν 1.800 για το πρώτο τρίμηνο του 2020. Ωστόσο, η επόμενη ημέρα, όπως τόνισε, βρίσκει τους ευάλωτους να επιστρέφουν στις ακατάλληλες συνθήκες των ΚΥΤ. Χαρακτηριστικά είπε: “Δεν είναι μόνο η ανεργία, είναι ότι ντρεπόμαστε να τους πούμε ότι θα πάνε στο ΚΥΤ”. Υπογράμμισε ότι περίπου 200 ευάλωτοι που εγκαταλείπουν τα σπίτια την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να επιστρέψουν στα ΚΥΤ, ενώ υπάρχει τεράστιο πρόβλημα για όσους έχουν απορριπτική απόφαση σε β’ βαθμό, για τους οποίους δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη.
“Το ΕΣΤΙΑ ήταν ό,τι καλύτερο και για τους πρόσφυγες και για τις τοπικές κοινωνίες, όπως και η ένταξη των παιδιών στα σχολεία”, επεσήμανε ο δήμαρχος Λέρου Μιχ. Κόλλιας, μιλώντας επίσης και για την υποδειγματική λειτουργία του ΠΙΚΠΑ, ενώ αναρωτήθηκε πώς θα μείνουν στα σχεδιαζόμενα κλειστά κέντρα ευάλωτοι πρόσφυγες, στηλιτεύοντας τον σχεδιασμό για τα κλειστά κέντρα. Τον προβληματισμό για την υποδοχή των ευάλωτων αιτούντων άσυλο, ελλείψει πια κάθε δομής εναλλακτικής πέραν των υπερπληθών και ακατάλληλων ΚΥΤ και εν αναμονή των νέων “ελεγχόμενων” κλειστών κέντρων που σχεδιάζει η κυβέρνηση, έθεσε και η Ερασμία Ρουμανά από την Ύπατη Αρμοστεία, αλλά και η Κ. Πούτου από την Άρσις.
