Σε απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης, μέσα σε σκηνές εν μέσω πανδημίας και χειμώνα και χωρίς πρόσβαση σε τηλεκπαίδευση για τα 114 παιδιά, ζουν οι 984 αιτούντες άσυλο από τη Συρία, το Αφγανιστάν, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και τη Σομαλία που μένουν στη δομή της Νέας Μαλακάσας, σύμφωνα με τη χθεσινή έκθεση της ΜΚΟ Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA).
Η Νέα Μαλακάσα είναι το κέντρο -αρχικά κράτησης- που φτιάχτηκε για τους εισερχόμενους του Μαρτίου, στους οποίους η ΠΝΠ είχε απαγορεύσει να καταθέσουν αίτημα ασύλου. Ωστόσο, έπειτα από πιέσεις και από την Ευρώπη, επιτράπηκε στους νεοεισερχομένους του Μαρτίου να καταθέσουν άσυλο και οι δομές αυτές, όπως υπογραμμίζει και η οργάνωση, εντάχθηκαν στο κρατικό σύστημα υποδοχής ως Δομές Προσωρινής Υποδοχής Πολιτών Τρίτων Χωρών η Ανιθαγενών, υπό την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης.
Όπως εξηγεί η οργάνωση, «η Νεα Μαλακάσα αποτελεί πιλοτικό έργο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και συγκαταλέγεται, μαζί με το Κλειδί Σερρών και τα επικείμενα νέα κέντρα της Σάμου, της Λέρου και της Κω, στο πρόγραμμα ‘METOIKOS’ για την κατασκευή δομών, με έκτακτη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης της Ε.Ε.
Η διαμόρφωση και συντήρηση της δομής είχε ήδη ανατεθεί στις 10 Απριλίου 2020 από το υπουργείο στον φορέα VITAEL κατόπιν απευθείας ανάθεσης, με προϋπολογισμό 4,4 εκατομμύρια ευρώ, ενώ, κατόπιν της από 9 Οκτωβρίου 2020 έγκρισης χρηματοδότησης ύψους 4,9 εκατομμυρίων από την Ε.Ε. για την κατασκευή και συντήρηση της δομής, το έργο εντάχθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2020 στο εν λόγω ευρωπαϊκό πρόγραμμα.
Η ημερομηνία ολοκλήρωσης των έργων και παράδοσης στη διοίκηση ορίστηκε, κατόπιν σχετικής παράτασης, για τις 4 Οκτωβρίου 2020, ενώ με μεταγενέστερη παράταση μετατέθηκε για τις 4 Ιανουαρίου 2021. Η υποστήριξη της διαχείρισης της δομής (site management support) έχει ανατεθεί στον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ).
Όπως καταγγέλλει η οργάνωση, το σχέδιο της δομής εγείρει σημαντικά ζητήματα ασφαλείας, εφόσον δεν προβλέπει τις αναγκαίες εξόδους κινδύνου σε περίπτωση ανάγκης, ενώ η συμμόρφωση του καταυλισμού με τις προδιαγραφές Πυροσβεστικής για την πυρασφάλεια αναφέρεται, μεταξύ άλλων εργασιών που εγκρίθηκαν από το υπουργείο τον Οκτώβριο, με προθεσμία ολοκλήρωσης τις 4 Ιανουαρίου 2021.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η δομή έχει επίσημη χωρητικότητα για 1.300 άτομα, αποκλειστικά σε 130 σκηνές χωρητικότητας δέκα ατόμων. Οι διαμένοντες παραμένουν απομονωμένοι λόγω και των μέτρων κατά της πανδημίας και, όπως τονίζεται, μεγάλο ποσοστό των διαμενόντων αναμένουν ακόμα την πλήρη καταγραφή της αίτησης ασύλου τους και τη συνακόλουθη έκδοση δελτίου αιτούντος άσυλο, χωρίς το οποίο η έξοδός τους από τον καταυλισμό δημιουργεί το ενδεχόμενο σύλληψης ή κράτησής τους.
Οι βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών πλημμύρισαν στις σκηνές, ενώ δεν διαθέτουν μόνωση από την υγρασία. Δεν υπάρχει επίσης συνεχής πρόσβαση σε ζεστό νερό, η δομή στερείται δικτύου υδροδότησης, ενώ υπάρχουν προβλήματα και στην ηλεκτροδότηση, καθώς γίνεται μέσω γεννητριών.
Στην έκθεση καταγγέλλονται έλλειψη ασφάλειας εντός της δομής, συμπλοκές μεταξύ ομάδων διαφορετικών εθνικοτήτων και περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης.
