Η Πρωτοχρονιά θα σημάνει την εφαρμογή του νέου νόμου περί διεθνούς προστασίας που ορίζει την έξοδο ίσως χιλιάδων προσφύγων από κέντρα φιλοξενίας σε πόλεις όπου η αναζήτηση στέγης είναι ήδη πολύ δύσκολη για τους Έλληνες. Ο κίνδυνος αστεγίας για χιλιάδες πρόσφυγες είναι πια ορατός, όπως έχουν υπογραμμίσει εξαρχής Διεθνής Αμνηστία και η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕλΕΔΑ). Η κατάσταση είναι ακόμα πιο ανησυχητική αν δει κανείς τα όσα προέκυψαν από τη συνάντηση του υφυπουργού Άμυνας Αλκ. Στεφανή με τους δημάρχους της Κρήτης, με τους τελευταίους να ζητούν και αύξηση των θέσεων του προγράμματος ΕΣΤΙΑ, το οποίο υλοποιείται με ευθύνη της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και αφορά νοικιασμένα διαμερίσματα για αιτούντες άσυλο και πρόσφυγες και τον υφυπουργό να προωθεί την εγκατάσταση ενός κλειστού κέντρου στις Γούβες Ηρακλείου. Όπως διέρρευσε, κατά τον Αλκ. Στεφανή η στέγαση σε σπίτια που ευνοούν την ένταξη των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία δίνει το "λάθος μήνυμα" και κάνει την Ελλάδα θελκτικό προορισμό!
Όμως για τους πρόσφυγες που εκδιώχθηκαν από την κατάληψη της οδού Μπουμπουλίνας στα Εξάρχεια την Τρίτη 15 Νοεμβρίου η αστεγία είναι πια μια πραγματικότητα από τότε.
Όπως σημειώνει το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ), στο οποίο έχουν καταφύγει για υποστήριξη αρκετοί πρόσφυγες από την εκκενωθείσα κατάληψη, παραμένουν άστεγοι μέχρι σήμερα.
Υπενθυμίζεται ότι στην κατάληψη της Μπουμπουλίνας διέμεναν 138 άνθρωποι, η πλειονότητα των οποίων γυναίκες, έγκυοι, παιδιά (μάλιστα κάποια από αυτά βρέφη) και οικογένειες.
Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες κατάφερε να επικοινωνήσει με δώδεκα από τις οικογένειες, οι οποίες τους περιέγραψαν το οδοιπορικό της αστεγίας τους: "Αρχικά οδηγήθηκαν στη Διεύθυνση Αλλοδαπών περιμένοντας να μεταφερθούν σε μια κατάλληλη δομή φιλοξενίας. Αντί γι' αυτό επιβιβάστηκαν σε λεωφορεία με κατεύθυνση το Κέντρο Κράτησης της Αμυγδαλέζας. Φτάνοντας εκεί αρνήθηκαν να αποβιβαστούν, να 'φιλοξενηθούν' πίσω από κάγκελα".
«Δεν είμαστε εγκληματίες για να μπούμε φυλακή» τόνισε χαρακτηριστικά μια από τις οικογένειες στο ΕΣΠ.
Στη συνέχεια παρέμειναν και κοιμήθηκαν στο λεωφορείο. "Την επόμενη μέρα κάποιες από τις οικογένειες μεταφέρθηκαν και πάλι στο κέντρο της Αθήνας. Και εκεί εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους. Κάποιες άλλες μεταφέρθηκαν αρχικά σε καμπ στη Λάρισα, όπου όμως ενημερώθηκαν ότι δεν μπορούν να παραμείνουν, οπότε επέστρεψαν και εγκαταλείφθηκαν κι αυτές στην Αθήνα.
Κάποιες από τις οικογένειες βρήκαν καταφύγιο στο Πολυτεχνείο. Οι περισσότερες όμως έμειναν στον δρόμο, όπου παραμένουν μέχρι σήμερα άστεγες, παρά τα αιτήματα για στέγαση που έστειλε το ΕΣΠ στις αρμόδιες αρχές".
"Στο πλαίσιο, λοιπόν, της αντιμετώπισης της 'παραβατικότητας', βασικά δικαιώματα όπως η στέγαση, αλλά και γενικότερα η διασφάλιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, φαίνεται να αφήνονται στην τύχη τους.
Τα τελευταία τρία χρόνια (Ιανουάριος 2017 - Δεκέμβριος 2019) παραπάνω από 650 άτομα και οικογένειες έχουν αιτηθεί στέγαση στο υπουργείο μέσω του ΕΣΠ και ακόμα περιμένουν.
Τα αιτήματα στέγασης πολλά, οι άνθρωποι που στεγάστηκαν λίγοι. Εξαιρετικά λίγοι. Και οι υπόλοιποι;" αναρωτιέται το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.
Τι σημαίνει αστεγία για οικογένειες προσφύγων ή αιτούντες άσυλο που καθίστανται ευάλωτοι καθώς βρίσκονται πια στον δρόμο; "H Μ., μόνη μητέρα ενός βρέφους λίγων μηνών από το Κονγκό είναι ακόμη άστεγη και αλλάζει τις πάνες του όπου βρει. O Χ., νεαρός άνδρας από το Ιράν, κρύβει όλα τα υπάρχοντά του σε ένα θάμνο στο πάρκο. H Γ., δεκαοκτάχρονο κορίτσι από τη Σομαλία κλαίει και φωνάζει λέγοντας ότι καθημερινά κινδυνεύει να βιαστεί στους δρόμους της Αθήνας.
Σαν τις «άδικες κατάρες»
"Γυρνούν σαν τις 'άδικες κατάρες' όλη μέρα στον δρόμο, πολλές φορές με όλα τα υπάρχοντά τους σ’ έναν σάκο φορτωμένο στις πλάτες τους" εξηγεί το ΕΣΠ, σημειώνοντας ότι "οι αρμόδιες υπηρεσίες αδυνατούν να ανταποκριθούν λέγοντάς τους πως ο άνθρωπος για τον οποίο αιτούμαστε στέγαση δεν είναι ο μοναδικός που βρίσκεται σε ανάγκη".
Και όντως δεν είναι ο μόνος, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι είναι μόνος του στους δρόμους της Αθήνας.
Την ίδια ώρα, όπως τονίζει το ΕΣΠ, οι συνθήκες υποδοχής όσων έρχονται είναι ιδιαίτερα προβληματικές και δεν εγγυώνται την ασφαλή διαβίωση και την προάσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. "Στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης, όπως η Μόρια, οι άνθρωποι υποφέρουν σε συνθήκες εξευτελιστικές και βασανιστικές. Τα διαμερίσματα στην ενδοχώρα δεν επαρκούν. Οι καταλήψεις, που λειτουργούσαν ως λύση ανάγκης, εκκενώνονται, χωρίς όμως να λαμβάνεται μέριμνα για τη στέγαση των ανθρώπων που μένουν στον δρόμο.
Το δικαίωμα στη στέγη και σε ασφαλείς και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης καταντά πολυτέλεια για λίγους, παρότι η παροχή συνθηκών υποδοχής, μεταξύ των οποίων και η στέγαση σε αξιοπρεπείς συνθήκες, αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας βάσει του ενωσιακού (Οδηγία Υποδοχής) και εθνικού δικαίου (Ν. 4377/2016 και επικείμενος Ν. 4636/2019)".
Κλείνοντας το ΕΣΠ ζητάει από την Πολιτεία να ανταποκριθεί αμέσως στις υποχρεώσεις της και να παράσχει αξιοπρεπή στέγαση στους ανθρώπους που την έχουν ανάγκη.
