Την ενεργοποίηση του Ταμείου Κοινωνικής Οικονομίας, τις εικόνες με τους πάγκους 150 συνεργατικών εγχειρημάτων από όλη την Ελλάδα να βρίσκονται δίπλα - δίπλα και κυρίως την αίσθηση ότι τα πράγματα μπορούν να λειτουργήσουν διαφορετικά άφησε πίσω της η 1η Έκθεση Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας που έγινε στο Γκάζι. Διοργανώθηκε από το υπουργείο Εργασίας από την Τετάρτη ώς την Παρασκευή που μας πέρασε στην Τεχνόπολη και κατά τη διάρκειά της έγιναν εργαστήρια, συζητήσεις, εκδηλώσεις και παράλληλα δόθηκε η ευκαιρία στο κοινό να δει προϊόντα και συλλογικές προσπάθειες από την Ξάνθη έως το Ρέθυμνο.
Όσοι δεν πήγατε, μην ανησυχείτε, θα έχει και του χρόνου. Η έκθεση θα επαναληφθεί και θα πάει και εκτός Αθήνας, όπως μας λέει στη σημερινή της συνέντευξη στην “Α” η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας Ράνια Αντωνοπούλου.
Τρεις μέρες, μια άλλη καθημερινότητα
Από τις 11 το πρωί ώς τις 11 το βράδυ η Τεχνόπολη κινούταν σε ρυθμούς αλληλεγγύης και αυτοοργάνωσης. Η σύντομης διάρκειας καθημερινότητα για τους επισκέπτες κυλούσε κάπως έτσι: Ζαπατίστικο καφεδάκι από το ΣΥΝ.ΑΛΛΟΙΣ, περιήγηση στην αυτοοργανωμένη αγορά, συμμετοχή στα εργαστήρια για να αυτοοργανωνόμαστε καλύτερα, μαγειρευτά από την νομαδική κουζίνα και το Ευ Ζην και ξανά εργαστήρια, συζητήσεις, περιήγηση στην αγορά.
Αν κάποιος στο περίπτερό του δεν είχε καρέκλα, του έβρισκαν αμέσως, αν κάποιος δεν είχε εκείνη τη στιγμή χρήματα, του χάριζαν το προϊόν, όσοι δεν πρόλαβαν το τελευταίο μετρό, έφευγαν με κάποιον που είχε χώρο στο αμάξι κι ας είχαν γνωριστεί πριν από μία ώρα.
“Δέκα λεπτά κήρυγμα για.. Κ.ΑΛ.Ο.”
Όλοι οι πάγκοι είχαν ενδιαφέρον, όλες οι εκδηλώσεις είχαν ενδιαφέρον και σε κάθε πάγκο και εκδήλωση μπορούσες να ακούσεις κάτι ενδιαφέρον. Στο σύμπαν όμως της Κ.ΑΛ.Ο. νιώσαμε ότι μπήκαμε πραγματικά όταν τα εγχειρήματα παρουσίασαν την καθημερινότητά τους. Έχοντας στη διάθεσή τους 10 λεπτά, εκπρόσωποι των φορέων μάς έκαναν “Δέκα λεπτά κήρυγμα”, όπως ήταν ο τίτλος της συζήτησης, βασιζόμενος σε παλιότερη αγαπημένη τηλεοπτική σειρά.
Το Bios Coop, συνεταιριστικό σούπερ μάρκετ στη Θεσσαλονίκη, μας μίλησε για το πώς πήρε την τροφή στα χέρια του. Αριθμεί 400 μέλη, κάνει γενική συνέλευση κάθε τέσσερις μήνες με απολογισμό και προγραμματισμό, ανοιχτές συνεδριάσεις Δ.Σ. όπου λαμβάνονται αποφάσεις από κοινού με τα μέλη, επιλέγει να προμηθεύεται προϊόντα χωρίς μεσάζοντες σε ποσοστό 95%, δεν επιτρέπει, όπως κάθε συνεταιρισμός, την κερδοσκοπία. Έτσι ακόμη κι αν κάποιος αποκτήσει μια συνεταιριστική μερίδα παραπάνω, διατηρείται η αρχή 1 πρόσωπο - 1 ψήφος για όσα ζητήματα τίθενται.
Το πώς πήραν στα χέρια τους την ενημέρωση, μας είπαν οι συνάδελφοι από την “Εφημερίδα των Συντακτών”. Μια ομάδα δημοσιογράφων που έμειναν άνεργοι, χωρίς αποζημιώσεις, αλλά με κοινή αντίληψη για το πώς θέλουν να κάνουν δημοσιογραφία. Χρειάστηκαν πολύμηνες συνελεύσεις, όμως σήμερα η εφημερίδα καταφέρνει και απασχολεί 122 άτομα και έχει 30 συνεργάτες.
“Από τις λίγες μας περιουσίες, η αλληλεγγύη”
Ο Κώστας Γερολυμάτος από το Συνεταιριστικό Φροντιστήριο του Χαλανδρίου αναφέρει ως μία από τις δυσκολίες τη δυσκολία “να συνηθίσεις χωρίς αφεντικό”. Επισήμανε μάλιστα το παράδοξο ότι είναι... “πιο εύκολο να το κατανοήσουν οι δεξιοί. Οι αριστεροί δυσκολεύονται παραπάνω”. Τόνισε, πάντως, ότι, παρά τα εμπόδια που υπάρχουν, ακόμη κι αυτά που δεν μπορεί να φανταστεί κανείς όταν ξεκινά, “αξίζει να προσπαθήσεις”. Γιατί, “από τις λίγες περιουσίες που έχουμε, είναι να μοιραζόμαστε με τον διπλανό μας”.
Ανοιχτές τεχνολογίες για όλους διεκδικεί μέσα από τη δράση του το Commons Lab από την Κρήτη, που ασχολείται με νέες τεχνολογίες. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι το Coop Box, ένα δίκτυο που συλλέγει δωρεές και έφτιαξαν για την ενίσχυσή της Κ.ΑΛ.Ο., “ακόμη κι αν αύριο κλείσει το Commons Lab, μπορεί να παραμείνει στην κοινότητα”. “Η γνώση που παράγουμε θα πρέπει να μοιράζεται, καθώς έτσι μπορούμε να χτίσουμε τη συλλογική κληρονομιά” σημείωσε ο Μανώλης Μπριτζολάκης.
Για την προσπάθειά της μίλησε η Μοδούσα από τη Λέσβο, που ιδρύθηκε το καλοκαίρι του 2014 από εννέα ελαιοπαραγωγούς και σήμερα αριθμεί περίπου 30 μέλη. Κύρια ασχολία της είναι η αξιοποίηση και η ανάδειξη του ελαιώνα μέσω τυποποίησης και προώθησης των προϊόντων. Για την ξεχωριστή προσπάθεια που κάνουν για την ένταξη των ΑμεΑ και ατόμων από ευπαθείς ομάδες στον Βόλο με την La Petite Cantine μίλησε ο Διονύσης Δαλούκας. ‘Έχουμε 12 εργαζόμενους, άλλοι έχουν ψυχικά νοσήματα, άλλοι νοητική στέρηση, άλλοι είναι κωφοί”. “Έχουμε τρεις ράμπες κατά μήκος όλου του κτηρίου, θέσεις πάρκινγκ για ΑμεΑ, διπλάσιες τουαλέτες σε μέγεθος, όπως πρέπει να είναι για ΑμεΑ, ειδικά φτιαγμένο πάτωμα για αμαξίδια και μέσα στα επόμενα χρόνια θέλουμε να εξαπλωθούμε και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας”.
“Ενθουσιασμός για ό,τι μπορεί να δώσει ώθηση”
“Είμαστε εδώ για να πούμε τις ιστορίες του χώρου” μας είπαν οι Cinergies, κινηματογραφιστές που έβγαλαν πέρυσι ένα ντοκιμαντέρ για το οικοσύστημα κοινωνικών επιχειρήσεων και συνεταιρισμών στον θεσσαλικό κάμπο και εξερευνούν τώρα εγχειρήματα σε Γαλλία, Ιταλία και Πορτογαλία. “Οξυγόνο” στην καθημερινότητα της Ξάνθης δίνει η ομώνυμη ομάδα, η οποία, όπως μας είπε η Δώρα Αυγουλίδου, αντιμετωπίζει με “ενθουσιασμό ό,τι μπορεί να δώσει ώθηση στην κοινωνία” και υλοποιεί δημιουργικά εργαστήρια, εκπαιδευτικές και ενημερωτικές πρωτοβουλίες, εθελοντικές δράσεις κ.ά.
“Ασχολούμαστε με marketing, αναλαμβάνουμε δηλαδή ιστοσελίδες, e-shop, ιστοσελίδες ειδικού σκοπού και περιεχομένου” μας είπε ο Σπύρος Τζώρτζης από τους Sociality, την κοοπερατίβα ψηφιακής επικοινωνίας. “Θεωρούμε πως η ψηφιακή αναβάθμιση αποτελεί ευκαιρία για αναδιοργάνωση των παραγωγικών διαδικασιών” συμπλήρωσε. Ιδιαίτερα πρωτότυπη είναι η πρωτοβουλία της Κοινωνικής Αναλυτικής: Νέοι επιστήμονες αποφάσισαν να αντιδράσουν στην κρίση χαρτογραφώντας την επιχειρηματική δραστηριότητα σε όλη την Αττική, δίνοντας ελεύθερη πρόσβαση στον κόσμο να πληροφορηθεί σχετικά με το τι ανάγκες από μαγαζιά έχει η κάθε περιοχή.
Ολοκληρώνοντας, ο Σωτήρης Κουπίδης, πρόεδρος της ομοσπονδίας των ΚΟΙΣΠΕ, οι οποίες φτάνουν τις 30, μοιράστηκε τις δικές του εμπειρίες. “Τα άτομα που αντιμετωπίζουν θέματα ψυχικής υγείας, αντιμετωπίζονται μόνο όταν χρειάζονται ιατρική περίθαλψη” τόνισε αρχικά και στάθηκε στη σημασία της ισότιμης ένταξής τους στην εργασία. Αυτή τη στιγμή στους ΚΟΙΣΠΕ δουλεύουν περισσότεροι από 300 εργαζόμενοι με ψυχικές διαταραχές και, όπως διαπιστώθηκε στον ΚΟΙΣΠΕ Κέρκυρας, οι ημέρες νοσηλείας τους μέσα σε μια τριετία μειώθηκαν αισθητά, από 4.368 ημέρες που θα ήταν αν οι 28 εργαζόμενοι δεν δούλευαν, σε 674.
Αξίζει να ζεις για ένα όνειρο...
“Φυσικά έχουμε κι εμείς προβλήματα” είπαν από το Bios Coop, αναφέροντας ότι έφτασαν πριν από λίγο καιρό σε σημείο που είχαν διχαστεί τόσο, που θα διαλυόταν ο συνεταιρισμός. “Το παλέψαμε όμως και οι δύο πλευρές που είχαμε διαφορετική άποψη και με τη βοήθεια ατόμου που εξειδικεύεται στην επίλυση συγκρούσεων τα καταφέραμε”. “Μέσα σε όλες τις δυσκολίες, νομικού και οικονομικού χαρακτήρα, συνεχίζουμε γιατί είναι πιο ευχάριστο και αποτελεσματικό να δουλεύεις σε συνεταιρισμό. Γιατί πιστεύουμε στη διάχυση της γνώσης και αυτό είναι κάτι στο οποίο θέλουμε να κοντράρουμε τον ιδιωτικό τομέα. Γιατί θέλουμε να καλύπτουμε τις δικές μας ανάγκες διαβίωσης και όχι να βγάλουμε περιουσίες, γιατί θέλουμε να δείξουμε ότι τα πράγματα μπορούν να είναι κάπως διαφορετικά” είπαν οι Sociality, “γράφοντας” έτσι τον κατάλληλο επίλογο και ολοκληρώνοντας την ξενάγησή μας στο γεμάτο πρωτότυπες ιδέες, αλληλεγγύη και μεράκι σύμπαν της Κ.ΑΛ.Ο.
