Του Αντώνη Ρουπακιώτη*
I. Με τη γενική παρατήρηση ότι οι δικονομικοί κανόνες επ’ ουδενί πρέπει να εφαρμόζονται με τρόπο που να υπερβαίνει την κάθε φορά αναγκαιότητα για ουσιαστική και αξιόπιστη κρίση μιας υπόθεσης, πιστεύω πως η εφαρμογή του άρθρου 497 παρ. 7 και 8 Κώδικα Ποινικής Δικονομίας έδινε τη δυνατότητα στο πενταμελές εφετείο Αθηνών να δεχτεί την αίτηση αναστολής έκτισης της ποινής στην Ηριάννα Β.Λ. και στον συγκατηγορούμενο της Περικλή, εφόσον κατά τη δεύτερη από αυτές παράγραφο (8), η οποία αναφέρεται και στην περίπτωση της "αναστολής της αίτησης εκτέλεσης της πρωτόδικης απόφασης": Το δικαστήριο μπορεί να απορρίψει σχετική αίτηση μόνο αν δεχτεί αιτιολογημένα ότι:
α) Ο κατηγορούμενος δεν έχει γνωστή και μόνιμη διαμονή στη χώρα (δεν ισχύει για τους δύο) ή β) έχει κάνει προπαρασκευαστικές ενέργειες για να διευκολύνει τη φυγή του (στη συγκεκριμένη περίπτωση από την άσκηση ποινικής δίωξης μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσής τους, για διάστημα τεσσεράμισι ετών οι κατηγορούμενοι δεν είχαν προσωρινά κρατηθεί, αντιθέτως τήρησαν με ακρίβεια τους περιοριστικούς όρους, κατά συνέπεια ούτε καν λόγος μπορεί να γίνει για διάθεση ή κινητικότητα για διαφυγή τους) γ) αν κατά το παρελθόν υπήρξε φυγόποινος ή φυγόδικος, ή κρίθηκε ένοχος για απόδραση κρατουμένου ή παραβίαση περιορισμών διαμονής (δεν συντρέχουν οι περιστάσεις αυτές για τους δύο) δ) αν κρίνεται αιτιολογημένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανό, όπως προκύπτει από προηγούμενες καταδίκες για αξιόποινες πράξεις ή από συγκεκριμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πράξης να διαπράξει και άλλα εγκλήματα (προηγούμενες καταδίκες δεν υπήρξαν, ως προς τα άλλα, όμως, απαιτείται πλήρης αιτιολόγηση με συγκεκριμένη διασύνδεση με συμπεριφορές των δύο και όχι εν γένει και κατά δογματικό τρόπο διατύπωση αυθαίρετης παραδοχής του δικαστηρίου ότι ήταν πιθανό να διαπράξουν αυτοί νέες εγκληματικές πράξεις, τις οποίες ωστόσο δεν διανοήθηκαν σε διάρκεια 4 ½ ετών που κινούνταν ελεύθεροι).
Για τους λόγους αυτούς εκτιμώ μάλιστα ότι δεν ήταν αναγκαία για την αποδοχή της αίτησής τους η αναφορά των κατηγορουμένων στο αμέσως επόμενο εδάφιο, της ίδιας μάλιστα παραγράφου, ότι "το δικαστήριο σε κάθε περίπτωση χορηγεί ανασταλτικό αποτέλεσμα ή αναστολή εκτέλεσης (η περίπτωση των δύο) αν αιτιολογημένα κρίνει ότι ή άμεση έκτιση ή συνέχιση έκτισης της ποινής έχει ως συνέπεια υπέρμετρη και ανεπανόρθωτη βλάβη για τον ίδιο ή για την οικογένεια του", παρ’ ότι, για μεν τον Περικλή συντρέχει, όπως προβλήθηκε, ανεπανόρθωτη βλάβη της υγείας του, για δε την Ηριάννα Β.Λ. θα προέκυπτε ιδιαίτερα επιβλαβής συνέπεια στο έργο της στο πανεπιστήμιο.
ΙΙ. Πέραν αυτών ωστόσο ερωτάται:
α.α. Γιατί για συγκεκριμένα αδικήματα το δικαστικό σύστημα αποδεικνύεται ανελαστικό ή και αυστηρό.
β.β. Γιατί ειδικότερα, προκειμένου να δοθεί ανασταλτικό αποτέλεσμα κατά την έκδοση της απόφασης -κυρίως στη διαδικαστική αυτή στιγμή κρίνεται το αίτημα αυτό- ή άλλως κατά την εκδίκαση αίτησης αναστολής περαιτέρω εκτέλεσης της ποινής σε περιπτώσεις, όπως αυτές των δύο κατηγορουμένων, υπάρχει δικαιοδοτική συμπεριφορά που απομακρύνεται από την υπεύθυνη και απροκατάληπτη εφαρμογή των προϋποθέσεων που οριοθετεί το άρθρο 497 Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
ΙΙΙ. Με βάση τα παραπάνω διατυπώνω την άποψη ότι διαφορετική θα έπρεπε να είναι η τύχη της αίτησης αναστολής περαιτέρω έκτισης της ποινής της Ηριάννας Β.Λ. ή του Περικλή ή και κάθε άλλου πολίτη που κρίνεται σε ίδιες ή παρόμοιες συνθήκες.
* Ο Αντώνης Ρουπακιώτης είναι πρώην υπουργός Δικαιοσύνης
