Στη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία, τον πολιτισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα ακόμα και σήμερα υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που βιώνει την κοινωνική ανισότητα και τον αποκλεισμό σε κάθε έκφανση της ζωής τους. Πρόκειται για ανθρώπους καθημερινούς που βρίσκονται στην οικογένειά μας, είναι γείτονές μας, φίλοι μας, συμφοιτητές μας. Είναι τα άτομα με αναπηρία.
Στη χώρα μας μέχρι πριν από 30 χρόνια για το κράτος αυτά τα άτομα ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτα. Ούτε ο πολεοδομικός σχεδιασμός δεν αναγνώριζε το δικαίωμά τους στην πρόσβαση στο σπίτι τους, στα δημόσια κτήρια, τους χώρους ψυχαγωγίας, άθλησης και πολιτισμού. Στα χρόνια που ακολούθησαν και μετά από αγώνες των ατόμων με αναπηρία, η πολιτεία πήρε κάποια μέτρα για την επίλυση αυτών των προβλημάτων αλλά και πάλι δεν κατάφεραν να σταματήσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό αυτών των ανθρώπων.
Ένα πρώτο βήμα
Μετά από 2 χρόνια κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. είναι εμφανές ότι υπάρχει μια προσπάθεια πραγματικής επίλυσης των προβλημάτων των ΑμεΑ. Στο νομοσχέδιο για την κινητικότητα είχαμε την τροπολογία για προσλήψεις ατόμων με αναπηρία σε ποσοστό 15% μέσω ΑΣΕΠ στο Δημόσιο και έτσι έγινε πράξη ένα πάγιο αίτημα του αναπηρικού κινήματος. Αυτή η τροπολογία είναι πολύ σημαντική γιατί αποτελεί ένα πρώτο βήμα για την καλύτερη πρόσβαση αυτών των ατόμων σε περισσότερες ευκαιρίες επαγγελματικής αποκατάστασης, το οποίο θα τους βοηθήσει να καλύψουν βιοποριστικές ανάγκες αλλά κυρίως θα έχει θετική επίδραση στην ποιότητα ζωής τους και αδιαμφισβήτητη ψυχολογική ωφέλεια γι’ αυτούς.
Στην ειδική αγωγή για πρώτη φορά μέσω του ΑΣΕΠ, προσλαμβάνονται αναπληρωτές της Ειδικής Αγωγής κατά προτεραιότητα έναντι των αναπληρωτών της Γενικής Αγωγής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την απρόσκοπτη και αποτελεσματικότερη λειτουργία των ειδικών σχολείων.
Τομές
Επίσης τομές για τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής των ατόμων με αναπηρία αποτελούν:
* H δημιουργία των Κέντρων Κοινοτήτων, όπου εκεί θα μπορούν να λάβουν πλήρη, σαφή, έγκαιρη, έγκυρη και με αξιοπρέπεια ενημέρωση των δικαιωμάτων τους.
* Η Ενιαία Αρχή Πληρωμών που θα θέσει ένα τέλος στην αγωνία των ανθρώπων με αναπηρία για την καταβολή του επιδόματος ή της σύνταξής τους, καθώς θα υπάρχει η δυνατότητα ενημέρωσης του κάθε πολίτη, με το ΑΦΜ του, των παροχών που έχει και που δικαιούται.
* Ο Εθνικός Μηχανισμός Συντονισμού, Παρακολούθησης και Αξιολόγησης των Πολιτικών Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής, με σκοπό τον σχεδιασμό, την ενημέρωση, τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση πολιτικών κοινωνικής ένταξης και συνοχής.
* Το Εθνικό Μητρώο Ωφελούμενων στο οποίο καταχωρούνται αποκλειστικά στοιχεία ταυτοποίησης των δικαιούχων κοινωνικών επιδομάτων.
* Μητρώο Φορέων άσκησης προνοιακής πολιτικής, στο οποίο καταχωρούνται αποκλειστικά στοιχεία δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας σε ανθρώπους με αναπηρία.
* Μητρώο Κοινωνικών Προγραμμάτων, στο οποίο καταχωρούνται αποκλειστικά δράσεις και πολιτικές προνοιακού χαρακτήρα.
Μια άλλη σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία είναι η ψήφιση της Χάρτας Δικαιωμάτων των ΑμεΑ που θα γίνει το προσεχές διάστημα και μεταξύ άλλων περιλαμβάνει:
* Αναγνώριση της νοηματικής ως γλώσσας ισότιμης με την ελληνική με την Πολιτεία να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες επικοινωνίας των κωφών και βαρήκοων πολιτών και να εξαλειφθούν οι δυσκολίες στην καθημερινότητά τους και η “ανεμπόδιστη ένταξή τους σε κάθε κοινωνική δράση”.
* Τη βελτίωση της νομοθεσίας για τα Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας, ώστε να εξαλειφθεί “η ταλαιπωρία που υφίστανται οι έχοντες προβλήματα υγείας χωρίς δυνατότητα αυτά να ιαθούν”.
* Τη λειτουργία Υπηρεσίας Διαμεταγωγής για κωφά και βαρήκοα άτομα, υπηρεσία που θα εξασφαλίσει “άμεση απομακρυσμένη επικοινωνία του χρήστη είτε με δημόσια αρχή είτε με ιδιώτες”.
* Συμμετοχή των ΑμεΑ στην Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ακόμη και στον χώρο της υποκριτικής έχουμε την κατάργηση μιας ρατσιστικής διάταξης που απαγόρευε να σπουδάσουν σε δραματική σχολή άτομα με αναπηρία.
Τι ζητάμε
Από όλα τα παραπάνω, τα οποία αποτελούν κάποιες από τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει τα 2 τελευταία χρόνια, φαίνεται πως έχει γίνει στοχευμένη και σωστή δουλειά, που πρέπει να συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό και αποτελεσματικότητα και σε άλλους τομείς. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς πρέπει είναι προσβάσιμα για τα ΑμεΑ, ώστε να μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν για τη μετακίνησή τους. Όσον αφορά τα μέσα που είναι ήδη προσβάσιμα πρέπει να γίνει άμεση συντήρηση των ραμπών τους για να μπορούν να λειτουργήσουν σωστά και με ασφάλεια.
Στον τομέα του αθλητισμού πρέπει όλες οι αθλητικές εγκαταστάσεις να γίνουν προσβάσιμες, παράλληλα είναι απαραίτητο να στηριχτεί και να ενισχυθεί ο αθλητισμός για τα ΑμεΑ. Επίσης στα αθλητικά σωματεία των ΑμεΑ πρέπει να υπάρξει μια αύξηση της χρηματοδότησής τους από το κράτος για να μπορέσουν να συνεχίσουν να λειτουργούν.
Στον τομέα του πολιτισμού πρέπει τα μουσεία, τα θέατρα, οι κινηματογράφοι και όλοι οι χώροι πολιτιστικής δημιουργίας να έχουν πρόσβαση. Ένα εξίσου σημαντικό κομμάτι είναι το ίδιο το παραγόμενο πολιτιστικό περιεχόμενο που πρέπει να είναι προσβάσιμο σε όλους. Για παράδειγμα, σε μια θεατρική παράσταση να υπάρχει κάποιος διερμηνέας της νοηματικής, στις κινηματογραφικές αίθουσες οι ταινίες να είναι προσβάσεως για κωφούς και τυφλούς μέσω συγκεκριμένων βοηθημάτων.
Όσον αφορά στην ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία, ένα από τα σημαντικότερα βήματα που πρέπει να γίνουν είναι η θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού, ώστε τα άτομα με αναπηρία να μπορούν να ζήσουν ανεξάρτητα, να εργαστούν, να δημιουργήσουν και να είναι ενεργοί πολίτες.
Στη φορολογία, τα επιδόματα των ΑμεΑ να μην λαμβάνονται υπόψη στα ποσά για την επιβολή της εισφοράς αλληλεγγύης ούτε στα ποσά για την επιβολή του ΕΝΦΙΑ στην πρώτη κατοικία.
Στον τομέα της εκπαίδευσης, τα ΑμεΑ πρέπει να έχουν ισότιμη συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία, να υπάρχουν προσβάσιμες εκπαιδευτικές μονάδες σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, να υπάρχει μεταφορά των φοιτητών με κινητικές αναπηρίες και με απώλεια όρασης από τον τόπο διαμονής τους στη σχολή τους για να παρακολουθήσουν τα μαθήματά τους και να υπάρξει περαιτέρω ενίσχυση της ειδικής αγωγής με εξειδικευμένο βοηθητικό προσωπικό.
Ζητάμε ακόμη προσβασιμότητα στους χώρους εργασίας και να εξασφαλιστούν οι βέλτιστες πρακτικές που ισχύουν σε άλλες χώρες της Ευρώπης, ώστε να μπορούν τα ΑμεΑ να ασκήσουν ισότιμα το δικαίωμά τους για εργασία.
Η εφαρμογή όλων αυτών των παρεμβάσεων θα βοηθήσει στην ισότιμη ένταξη των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνία μας και θα χαράξει μια νέα μέρα στον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων στη χώρα μας.
Ηλίας Κωνσταντινίδης, μέλος της οργάνωσης Ζωγράφου της νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ
