Κλίμα ανασφάλειας και φόβου έχει καλλιεργηθεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα, με πλείστα ΜΜΕ να κάνουν λόγο για «κίνδυνο ελονοσίας», περιοχές σε «καραντίνα», ή για μια «εξαφανισμένη επιδημία που χτύπησε ξανά την Ελλάδα», ενώ φοβικός λόγος εκφέρεται και σε βάρος προσφύγων και μεταναστών.
Στον αντίποδα της ρητορικής αυτής, το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) δίνει στη δημοσιότητα αναλυτικά στοιχεία και τονίζει ότι «η Ελλάδα αποτελεί τόπο ασφαλή, με αμελητέο κίνδυνο ελονοσίας», ενώ «οι διεθνείς οργανισμοί δημόσιας υγείας εκτιμούν ότι δεν χρειάζεται κανένα ειδικό μέτρο προφύλαξης από όσους επισκέπτονται τη χώρα μας».
Συστηματική εμφάνιση της ελονοσίας από το 2009
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, δηλαδή ασθενείς που τεκμαίρεται ότι μολύνθηκαν εντός Ελλάδος, εμφανίζονται συστηματικά στη χώρα από το 2009. Ειδικότερα, έχουν καταγραφεί: 7 (2009), 4 (2010), 42 (2011), 20 (2012), 3 (2013), 0 (2014), 6 (2015) περιστατικά. «Τα τέσσερα σποραδικά κρούσματα εγχώριας μετάδοσης τη φετινή περίοδο έως τώρα δεν δικαιολογούν την εκτός μέτρου επικέντρωση στο θέμα» επισημαίνει το ΚΕΕΛΠΝΟ.
Πώς μεταδίδεται η νόσος
Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι, όπως εξηγούν οι ειδικοί του ΚΕΕΛΠΝΟ, η νόσος μεταδίδεται στον άνθρωπο έπειτα από τσίμπημα από θηλυκό μολυσμένο κουνούπι, που ανήκει στο γένος Ανωφελές, καθώς και με μετάγγιση αίματος, μεταμόσχευση οργάνων και χρήση μολυσμένων βελονών ή συριγγών. Πιο σπάνια, μπορεί να μεταδοθεί και από τη μητέρα στο έμβρυο. Το παράσιτο δεν μεταδίδεται άμεσα από άτομο σε άτομο μέσω της συνηθισμένης κοινωνικής επαφής (άγγιγμα, φιλί), σεξουαλικής ή άλλης επαφής.
Κανένα κρούσμα δεν συνδέεται με πρόσφυγες
Στην πρόσφατη Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης για την Ελονοσία (11.8.16), κατά την περσινή περίοδο 2015 καταγράφηκαν 6 κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, τα οποία οδήγησαν στον χαρακτηρισμό ως επηρεαζόμενων οικισμών από 8 διαφορετικούς δήμους. Οι περιοχές αυτές θεωρούνται ακόμη «επηρεαζόμενες» παρ' ότι τα περιστατικά που τις κατέταξαν στην κατηγορία αυτή εμφανίστηκαν την περσινή χρονιά, καθώς θα πρέπει να ολοκληρωθεί και η φετινή περίοδος κυκλοφορίας των κουνουπιών (2016) χωρίς καταγραφή εγχώριας μετάδοσης προκειμένου να «αποχαρακτηρισθούν».
Αντίστοιχα, κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης 2016 έχουν καταγραφεί 4 κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, σε περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων Αχαΐας, Ηλείας και Θεσσαλονίκης, με αποτέλεσμα την προσθήκη οικισμών από 4 επιπλέον δήμους, ενώ κανένα από τα περιστατικά ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης που εμφανίστηκαν τόσο το 2015 όσο και το 2016 (έως σήμερα) δεν συνδέεται με Κέντρο Φιλοξενίας Προσφύγων/Μεταναστών.
Τι συμβαίνει με την αιμοδοσία
Όπως διευκρινίζει το ΚΕΕΛΠΝΟ, «επειδή η ελονοσία είναι δυνατόν να μεταδοθεί μέσω μετάγγισης αίματος από ασθενή που φέρει στο αίμα το παράσιτο της ελονοσίας, εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα αποτροπής ενός τέτοιου ενδεχομένου, όσο μικρό κι αν είναι». Με γνώμονα την πρόληψη, η Γενική Γραμματεία Δημόσιας Υγείας, σε συνεργασία με το ΕΚΕΑ, προχώρησε σε διακοπή της αιμοδοσίας σε περιοχές αυξημένου κινδύνου. Σε ευρεία σύσκεψη που θα πραγματοποιηθεί εντός της εβδομάδας υπό τον υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό, θα αναζητηθούν τρόποι αναπλήρωσης των απαραίτητων μονάδων αίματος.
Υπ. Υγείας: Αναίτια διόγκωση ενός ελεγχόμενου προβλήματος
«Ανησυχία και σοβαρά ερωτηματικά προκαλούν οι πληροφορίες ότι 12 δήμοι της χώρας βρίσκονται σε κατάσταση καραντίνας, λόγω ελονοσίας. Ήδη υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις στην αιμοδοσία» υποστηρίζει με ανακοίνωσή της η Ν.Δ. Καταλογίζει στον υπουργό ότι αποφεύγει να τοποθετηθεί ο ίδιος και, παίρνοντας τη σκυτάλη από τον πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών Γιώργο Πατούλη, ισχυρίζεται ότι ολόκληρος ο ΙΣΑ «έχει ζητήσει την παραίτηση του γενικού γραμματέα του υπουργείου Υγείας, εγκαλώντας τον για αδυναμία έγκαιρης πρόληψης, καθώς και για σοβαρές δυσλειτουργίες».
Για «αναίτια διόγκωση ενός υπαρκτού αλλά ελεγχόμενου προβλήματος» κάνει λόγο σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Υγείας και δηλώνει ότι «έχει προβεί εγκαίρως σε όλες τις ενδεδειγμένες ενέργειες έτσι ώστε να διασφαλιστεί με κάθε τρόπο η δημόσια υγεία».
«Αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης η δημόσια υγεία»
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου δηλώνει ότι «είναι λυπηρό ένα θέμα δημόσιας υγείας, που απαιτεί άμεσες, διακριτικές και αποτελεσματικές ενέργειες, να γίνεται αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης και επικοινωνιακής τακτικής, προκαλώντας άσκοπη ανησυχία στους πολίτες αλλά και κίνδυνο διεθνούς δυσφήμησης της χώρας μας» και προσθέτει: «Η Δημόσια Υγεία και το αίσθημα υγειονομικής ασφάλειας της κοινωνίας είναι πολύ ευαίσθητη και σοβαρή υπόθεση για να αντιμετωπίζεται με όρους καταστροφολογίας και ανεύθυνου λαϊκισμού».
Συγκεκριμένα, επισημαίνει ότι: (α) «η παρουσία σποραδικών κρουσμάτων ελονοσίας στη χώρα μας είναι ένα φαινόμενο με εξάρσεις και υφέσεις» και β) «όπως πέρυσι, έτσι και φέτος έγιναν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για έγκαιρη διάγνωση, ενημέρωση, πρόληψη και θεραπεία».
Μάλιστα, χαρακτηρίζει «απολύτως αναμενόμενο» τον αριθμό των «εισαγόμενων» κρουσμάτων λόγω του μεγάλου αριθμού προσφύγων/μεταναστών και σημειώνει ότι «σε ‘εγχώρια μετάδοση’ οφείλονται 4 κρούσματα μετά την εκδήλωση των οποίων ο γενικός γραμματέας Δημόσιας Υγείας συντονίζει και εποπτεύει την υλοποίηση των ενδεδειγμένων μέτρων».
Τέλος, επισημαίνει ότι υπάρχει ειδικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση της ελονοσίας που έχει εκπονηθεί από το ΚΕΕΛΠΝΟ και έχει ήδη ενεργοποιηθεί από το υπουργείο Υγείας.
Περιφέρεια Αν. Αττικής: Δεν δικαιολογείται η πρόκληση πανικού
Από τον Μάρτιο διενεργεί, ήδη, εφαρμογές ψεκασμών η Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής και συγκεκριμένα, έχουν πραγματοποιηθεί 10 επίγειες εφαρμογές περιαστικά των δήμων της Ανατολικής Αττικής, 10 επίγειες εφαρμογές στις οικολογικά προστατευόμενες περιοχές της Ανατολικής Αττικής στους Δήμους Μαραθώνα (Σχινιάς, Μπρεξίζα), Ωρωπού (Ασωπός), Μαρκοπούλου (Βραυρώνα) και Σπάτων - Αρτέμιδος (Αλυκή). Τέλος, έχουν γίνει 6 εφαρμογές από αέρος στον υδροβιότοπο του Εθνικού Πάρκου Σχινιά του Δήμου Μαραθώνα.
Σημειώνει ότι «την περσινή χρονιά (2015) στον Δήμο Μαραθώνα είχαν καταγραφεί 2 κρούσματα ενώ φέτος μέχρι στιγμής έχει εντοπιστεί μόνο ένα κρούσμα. «Κατά συνέπεια», καταλήγει, «θεωρούμε ότι δεν δικαιολογείται σε καμία περίπτωση η πρόκληση πανικού στους πολίτες».
