Νέα μόδα έχουν γίνει στην Ευρώπη τα «legal highs», «νόμιμα» ναρκωτικά που συνήθως πωλούνται σε μορφή σκόνης ή χαπιών, σε τιμές που σπανίως ξεπερνούν τα 10 ευρώ ανά δόση. Πρόκειται για διεγερτικές ουσίες που διατίθενται ευρέως μέσω Διαδικτύου και τις οποίες οι Ευρωπαίοι χρήστες τιμούν όλο και περισσότερο, αποκτώντας τες με ένα απλό κλικ.
K2 Black Edition, Fury Extreme, Ροζ Πάνθηρας, Happy Joker Blueberry, MXE, όλα «νόμιμα» ναρκωτικά, για τα οποία όμως δεν ξέρουμε τι έχουν μέσα και σίγουρα δεν είναι για κατανάλωση. Οι ουσίες αυτές μιμούνται τις επιδράσεις των παράνομων ναρκωτικών, όπως η κοκαΐνη, το έκστασι και το σπιντ, αλλά έχουν υποστεί επεξεργασία σε μοριακό επίπεδο, προκειμένου να παρακάμπτουν τους νόμους κατά των ναρκωτικών.
Μέχρι το τέλος του 20ού αιώνα οι πλέον συνήθεις ουσίες για περιστασιακή χρήση ήταν η κοκαΐνη, οι αμφεταμίνες και το έκστασι, που αγοράζονταν κυρίως από τους μικρεμπόρους στον δρόμο. Ωστόσο, την τελευταία δεκαετία παρατηρείται μια τεράστια αύξηση στη ζήτηση, τη χρήση και τη διαθεσιμότητα καινούργιων συνθετικών ουσιών, κυρίως διεγερτικών, για περιστασιακή χρήση.
Ο όρος νόμιμα (legal) που τα συνοδεύει τους αποδίδει μια αίσθηση ασφάλειας για τον καταναλωτή, ωστόσο οι περισσότερες από αυτές τις ουσίες δεν ελέγχονται, δεν έχουν δοκιμαστεί στον άνθρωπο, ώστε να διαπιστωθούν οι πιθανές παρενέργειές τους, και δεν υπάρχουν επίσημες εκτιμήσεις για τον βαθμό καθαρότητάς τους.
Μεταμφιεσμένα ναρκωτικά
Εξαιτίας ακριβώς των κινδύνων που ελλοχεύουν στη χρήση τους, οι εταιρείες παραγωγής τους προωθούν αρκετά από αυτά τα σκευάσματα... μεταμφιεσμένα. Ένας χρήστης του Διαδικτύου θα τα βρει διαθέσιμα ως χημικές ουσίες για έρευνα, φυτοφάρμακα, άλατα μπάνιου, απορρυπαντικά, αρωματικά stick. Αποτελούν υποκατάστατα της 3,4 - μεθυλενδιοξυμεθαμφεταμίνης και της κάνναβης (cannabis).
Δεν έχουν ελεγχθεί για κατανάλωση από τον άνθρωπο
Συγκεκριμένα, τα περισσότερα «legal highs» δεν έχουν ελεγχθεί για κατανάλωση από τον άνθρωπο, συνεπώς οι επιδράσεις τους είναι απρόβλεπτες. Ο κίνδυνος εντείνεται, επισημαίνουν διεθνείς μελετητές, αν αυτά τα ναρκωτικά αναμειχθούν με αλκοόλ ή άλλες ουσίες, αυξάνοντας την πιθανότητα για κρίσεις, ψυχολογικές διαταραχές, εγκεφαλική βλάβη και καρδιακά προβλήματα. «Νόμιμα ναρκωτικά» εμπλέκονται στον θάνατο 76 Βρετανών, την τελευταία δεκαετία, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα νόμιμα ναρκωτικά έχουν πλημμυρίσει την ευρωπαϊκή αγορά και αποτελούν τον νέο εφιάλτη των υπηρεσιών δίωξης.
Ψευδείς πληροφορίες στις συσκευασίες
Ο Mark Baron του πανεπιστημίου Lincoln στην Αγγλία και η ομάδα του διενήργησαν χημικό έλεγχο σε επτά διαφορετικά «νόμιμα ναρκωτικά» που αγόρασαν μέσω Διαδικτύου και συγκεκριμένα στα MDAI, 5 - IAI, Benzofury, NRG - 3, E2. Η επιστημονική ομάδα διαπίστωσε ότι στα προϊόντα αυτά δεν εμπεριέχονται σχεδόν ποτέ οι ουσίες που αναγράφονται στη συσκευασία τους. Απεναντίας, στα 6 από τα 7 προϊόντα το περιεχόμενο ήταν διαφορετικό από αυτό της δραστικής ουσίας που αναγραφόταν, 5 προϊόντα εμπεριείχαν ουσίες επικίνδυνες όπως η βενζυλπιπεραζίνη ή παράγωγα αναμεμειγμένα με καφεΐνη. Σημειώνεται ότι η βενζυλπιπεραζίνη, για πολλούς εναλλακτική της 3,4 (MDMA - extasy), δεν είναι νόμιμη και είναι πολύ επικίνδυνη.
Μαύρη αγορά στους δρόμους
Η δημοτικότητα των "νόμιμων ναρκωτικών" έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια. Οι καταναλωτές τους τα συγκρίνουν συχνά με την κάνναβη, ενώ οι δυνατότητες και ο εθισμός που προκαλούν ποικίλλουν. Σε ένα ειδικό αφιέρωμα για τον βρετανικό «Independent», αρκετοί χρήστες είπαν για αυτές τις ουσίες ότι έχουν την επίδραση της ηρωίνης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δηλώσει ότι μεταξύ του 2011 και του 2014, η Ιρλανδία σημείωσε τη μεγαλύτερη αύξηση στην κατανάλωση «legal highs» στην Ευρώπη, σε ηλικίες από 15 έως 24 ετών. Ένας Ιρλανδός χρήστης δήλωσε στο BBC ότι, μετά την απαγόρευση της πώλησής τους στα καταστήματα, «οι άνθρωποι άρχισαν να τα πωλούν στον δρόμο. Έγινε ακόμη πιο εύκολο να τα βρει κανείς».
