Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι συνυφασμένες από τα παιδικά μας χρόνια με βουτιές στη θάλασσα, αμμουδερές παραλίες, βόλτες με τη βάρκα, ατέλειωτα χιλιόμετρα ακρογιαλιάς. Όμως, ενώ κανείς θα περίμενε πως ξέρουμε τη θάλασσα, ως ένας κατεξοχήν θαλασσινός λαός, λίγοι γνωρίζουν πως ο πνιγμός αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου από ατύχημα μετά τα τροχαία.
Σχεδόν κάθε μέρα ένας άνθρωπος χάνει τη ζωή του από πνιγμό στη θάλασσα, ενώ δεκάδες είναι τα περιστατικά ακυβερνησίας ιδιωτικών σκαφών που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή των επιβατών.
Τραγικός ο απολογισμός
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Λιμενικού Σώματος, από την έναρξη της θερινής περιόδου (1/5) έως τις 21/7 έχουν καταγραφεί 136 θάνατοι στη θάλασσα, ενώ έχουν λάβει χώρα 4 θαλάσσια ατυχήματα. Πέρυσι, ολόκληρο το καλοκαίρι 146 λουόμενοι έχασαν την ζωή τους στη θάλασσα, ενώ έλαβαν χώρα 20 θαλάσσια δυστυχήματα.
"Πρόκειται για μια εθνική τραγωδία" αναφέρει στην "Α" της Κυριακής ο Νίκος Γιοβανίδης, διευθυντής της Ελληνικής Ναυαγοσωστικής Ακαδημίας (ΕΝΑΚ) και γ.γ. της Ένωσης Σχολών Ναυαγοσωστικής.
Ο Ν. Γιοβανίδης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου εκφράζοντας φόβους για διπλασιασμό και τριπλασιασμό των πνιγμών καθώς ήδη έχουμε σχεδόν αγγίξει τα περυσινά νούμερα προτού να έχει ξεκινήσει η μεγάλη έξοδος του Αυγούστου.
Δεν ξέρουμε κολύμπι, δεν τηρούμε τους κανόνες
Ρωτήσαμε τον Ν. Γιοβανίδη να μας παρουσιάσει τους κύριους λόγους που κάθε χρόνο εκατοντάδες άνθρωποι αφήνουν την τελευταία τους πνοή στις διακοπές τους.
"Ένα μεγάλο ποσοστό, περίπου 60% των Ελλήνων δεν γνωρίζει κολύμβηση, δηλαδή το να μπορεί να απομακρυνθεί από τη στεριά χωρίς να στηρίζεται κάπου. Ένα φαινόμενο που μεγαλώνει ραγδαία στις μεγαλύτερες ηλικίες" αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ως δεύτερη μεγάλη αιτία εμφανίζεται η άγνοια ή η αδιαφορία των λουομένων ως προς την τήρηση των κανόνων ασφαλείας.
Έλεγχοι και "καμπάνες" για την έλλειψη ναυαγοσωστών...
Όπως καταγγέλλει ο διευθυντής της ΕΝΑΚ, δεκάδες παραλίες έχουν μείνει ανοχύρωτες καταλογίζοντας ευθύνες στους ΟΤΑ. Τι προβλέπεται, όμως, για την τοποθέτηση ναυαγοσώστη σε μια παραλία;
Σύμφωνα με το αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος, μια παραλία για να διαθέτει ναυαγοσώστη θα πρέπει να είναι χαρακτηρισμένη ως πολυσύχναστη, βάσει του Προεδρικού Διατάγματος 23/2010. Ως πολυσύχναστη παραλία θεωρείται αυτή με ημερήσια προσέλευση τουλάχιστον 500 λουομένων κατά τις περιόδους αιχμής για μήκος ακτογραμμής ενός χιλιομέτρου.
Με βάση τα στοιχεία, υπάρχουν 435 τέτοιες παραλίες, στις οποίες ανάλογα με το μήκος που εκτείνεται καθεμία από αυτές, θα πρέπει να υπάρχει και ο ανάλογος αριθμός ναυαγοσωστών. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, η πλήρωση αυτών των λουτρικών εγκαταστάσεων αγγίζει το 80% ενώ στις μεγαλύτερες, στις οποίες προβλέπεται τοποθέτηση 4, 5 ή 7 ναυαγοσωστών αντιστοίχως, η πλήρωση είναι 100%.
...όμως παραλίες μένουν ανοχύρωτες ακόμα και σε τουριστικούς προορισμούς
Διαφορετική είναι η εικόνα που μεταφέρει ο Ν. Γιοβανίδης. "Έχουν αποχαρακτηριστεί από πολυσύχναστες παραλίες ώστε να είναι ανοχύρωτες" αναφέρει, ενώ υπογραμμίζει πως "για όσες παραμένουν χαρακτηρισμένες ένα σοβαρό ποσοστό μένει κενό και το μεγαλύτερο μέρος της χώρας τον Ιούνιο δεν έχει ναυαγοσωστική κάλυψη καθαρά από υπαιτιότητα των ΟΤΑ".
Τουλάχιστον 1.851 έλεγχοι έχουν διενεργηθεί από την έναρξη της θερινής περιόδου απ' όλες τις Λιμενικές Αρχές και έχουν βεβαιωθεί 431 παραβάσεις σε παραλίες για έλλειψη ναυαγοστών, όπως επισημαίνει ο εκπρόσωπος τύπου του Λιμενικού Σώματος Ν. Λαγκαδιανός.
"Το αρχηγείο του Λ.Σ., με σχετικές εγκυκλίους έχει δώσει σαφείς οδηγίες στις Λιμενικές Αρχές της χώρας για τη διενέργεια συνεχόμενων ελέγχων στις λουτρικές εγκαταστάσεις των περιοχών δικαιοδοσίας τους, και σε περίπτωση διαπίστωσης έλλειψης πρόσληψης του απαιτούμενου αριθμού ναυαγοστών να επιβάλλονται στους κατά τόπους υπόχρεους οι προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις" σημειώνει μιλώντας στην "Α".
"Τα πρόστιμα δεν δημιουργούν στους δήμους την απειλή ώστε να προσαρμοστούν στη νομοθεσία την επόμενη χρονιά" εκτιμά ο διευθυντής της ΕΝΑΚ, εξηγώντας ότι όταν ένας δήμος χρειάζεται ναυαγοσώστη προτιμά να πληρώσει το πρόστιμο από το να προσλάβει κάποιον. "Δείχνοντας ότι συμμορφώνονται, οι δήμοι εξαγγέλλουν προσλήψεις ναυαγοσωστών χωρίς όμως να υπάρχει υποδομή, πρόβλεψη για διαμονή ή ρεπό, με αποτέλεσμα τελικά η παραλία να μένει ανοχύρωτη και να φτάνουμε σήμερα, τέλη Ιουλίου, να συζητάμε ξανά γιατί έχουμε τόσους πνιγμούς" υπογραμμίζει. "Αν το υπουργείο Ναυτιλίας και οι ΟΤΑ δεν αποφασίσουν να θωρακίσουν τη δημόσια ασφάλεια, δεν θα λυθεί το πρόβλημα" καταλήγει.
Η βόλτα με το σκάφος δεν είναι παιχνίδι
Εκτός από την τραγωδία των πνιγμών, πολλοί είναι εκείνοι που θέτουν εαυτούς και τους συνταξιδιώτες τους σε κίνδυνο εν πλω, σε σκάφη που νοικιάζουν ή ιδιοκτησίας τους. Από την 1η Ιουνίου έως τις 21 Ιουλίου, το Λιμενικό έχει κληθεί να συνδράμει 31 περιστατικά ακυβερνησίας πλοίων και πάσης φύσεως σκαφών (ταχύπλοα, ιστιοφόρα κ.λπ.) και 124 άτομα που επέβαιναν σε αυτά. Πέρυσι τη θερινή περίοδο σημειώθηκαν 49 ανάλογα περιστατικά με 171 άτομα να χρειάζονται βοήθεια.
"Οι χειριστές των ταχυπλόων και όχι μόνο σκαφών έχουν, βάσει των υφιστάμενων διατάξεων, συγκεκριμένες υποχρεώσεις, τις οποίες και οφείλουν να τηρούν κατά γράμμα, έτσι ώστε να αποφεύγονται τα θαλάσσια ατυχήματα, τα οποία πολλές φορές έχουν ως αποτέλεσμα πολύ σοβαρούς τραυματισμούς, ακόμα και θανάτους" αναφέρει ο Ν. Λαγκαδιανός.
Οι υποχρεώσεις των χειριστών σκαφών;
Οι καπετάνιοι οφείλουν να φροντίζουν για τη δική τους ασφάλεια αλλά και των επιβατών. Επομένως είναι υποχρεωμένοι να απαγορεύουν την επιβίβαση ατόμων που δεν γνωρίζουν κολύμβηση ή που βρίσκονται υπό την επήρεια οινοπνεύματος.
Πρέπει να χειρίζονται το σκάφος με μεγάλη προσοχή και να αποφεύγουν επικίνδυνους ελιγμούς, ενώ το σκάφος θα πρέπει να είναι εφοδιασμένο με τα προβλεπόμενα σωστικά και πυροσβεστικά μέσα.
Ας τηρήσουμε τους κανόνες λοιπόν και ας σεβαστούμε τον εαυτό μας και τους δίπλα μας, ώστε οι διακοπές μας να μη μετατραπούν σε τραγωδία.