Ρεπορτάζ: Ειρήνη Λαζαρίδου
Στο δίπολο της ασφάλειας αλλά και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στοχεύει η -για πρώτη φορά- καταγραφή των οικονομικών του σωφρονιστικού συστήματος που αποκάλυψε ενδιαφέροντα στοιχεία για το πώς αποτυπώνονται στα δημοσιονομικά της χώρας.
Έτσι λοιπόν η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις του καταλόγου σχετικά με τη δαπάνη ανά κρατούμενο, με ό,τι αυτό σημαίνει για την διαβίωσή τους, υποχρεώνεται ωστόσο να πληρώνει υψηλά πρόστιμα για την παραβίαση των δικαιωμάτων τους. "Η φυλακή κοστίζει" δήλωσε χθες κατά την παρουσίαση της σχετικής έρευνας ο υπουργός Δικαιοσύνης Νίκος Παρασκευόπουλος τονίζοντας ότι τα στοιχεία της έρευνας θα βοηθήσουν σε μια πιο ορθολογική διαχείριση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής Ευτύχης Φυτράκης, η δαπάνη για το σωφρονιστικό σύστημα έχει μειωθεί αισθητά την τελευταία πενταετία, από 135 εκατομμύρια ευρώ το 2009 σε 108 εκατομμύρια ευρώ το 2014. Το γεγονός κατατάσσει τη χώρα μας στις τελευταίες θέσεις του σχετικού πίνακα καθώς, όπως προκύπτει από την έρευνα, η Ελλάδα δαπανά 28,18 ευρώ την ημέρα για κάθε κρατούμενο (10.287 ευρώ το χρόνο) όταν η Κύπρος δαπανά 64 ευρώ και η πρώτη στον πίνακα Σουηδία 317 ευρώ την ημέρα.
Στο ποσό αυτό δεν έχουν υπολογιστεί οι δαπάνες για την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στα νοσοκομεία και οι δαπάνες του υπουργείου Παιδείας για τα προγράμματα εκπαίδευσης των κρατουμένων. Σε θέσεις κάτω από την Ελλάδα βρίσκονται η Ουγγαρία (27 ευρώ), η Αλβανία (15,25 ευρώ) και η Σερβία (14,18 ευρώ), με τελευταία τη Λιθουανία (12,52 ευρώ).
Την ίδια στιγμή ωστόσο η χώρα μας επανειλημμένα έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για παραβίαση των δικαιωμάτων των κρατουμένων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δεκαέξι καταδικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί μόνο την τελευταία πενταετία μεταφράζονται σε πρόστιμα ύψους 1.646.000 ευρώ που έχει υποχρεωθεί να καταβάλει η Ελλάδα.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών για να μπει τάξη στα οικονομικά των φυλακών ο Ν. Παρασκευόπουλος ανακοίνωσε ότι έχει ενεργοποιηθεί η διαδικασία με το Ελεγκτικό Συνέδριο για τον καθορισμό επιτρόπου που θα ελέγχει τις δαπάνες για το σωφρονιστικό σύστημα και πρόσθεσε ότι γίνονται προσπάθειες για τον περιορισμό των μη αναγκαίων δαπανών.
Μιλώντας για τον εξορθολογισμό που επιχειρείται στα οικονομικά του σωφρονιστικού συστήματος ο Ευ. Φυτράκης αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στο παράδειγμα των φυλακών Μαλανδρίνου. Πρόκειται για μια φυλακή που φτιάχτηκε πριν από 15 χρόνια και στοίχισε 15-20 εκατομμύρια ευρώ. Κι όμως, στη συγκεκριμένη φυλακή η καθημερινή μεταφορά των λυμάτων της στοιχίζει ετησίως περί το ένα εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή όσο το κόστος της κατασκευής της από την ημέρα που ξεκίνησε να λειτουργεί!
Η ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης δέχτηκε ερωτήσεις και για την αποσυμφόρηση των φυλακών, για την οποία ο υπουργός είπε ότι "όση μπορούσε να γίνει έγινε". Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε με τον πρόσφατο νόμο για την "υφ' όρων απόλυση" 2.000 κρατούμενοι απολύθηκαν, το πρόβλημα ωστόσο παραμένει καθώς ο πληθυσμός των φυλακών ξεπερνά τους 9.500 όταν η χωρητικότητα είναι για 7.000 ανθρώπους.
Ο υπερπληθυσμός στις φυλακές εξετάζεται να αντιμετωπιστεί με την εφαρμογή εναλλακτικών ποινών κράτησης, ενώ το μέτρο με το "βραχιολάκι" δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να αποδίδει καθώς μόλις τρεις κρατούμενοι έχουν κάνει χρήση του.