ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΤΣΑΚΟΣ
«Θεέ μου, κάνε να κλείσουν οι ουρανοί». Με αυτή τη φράση ανοίγει την έκτη σελίδα του προσωπικού της ημερολογίου η Μέρελ Γκρέιβ, Βρετανίδα εθελόντρια που εδώ και μία εβδομάδα προσφέρει τις υπηρεσίες της στην υποστήριξη των προσφύγων στη Λέσβο. «Δεν υπάρχουν καταφύγια για να προστατέψουμε τους ανθρώπους από τη βροχή, δεν υπάρχει αρκετό φαγητό για όλους» συμπληρώνει στο μουσκεμένο της ημερολόγιο που πλημμυρίζει από το δράμα των χιλιάδων προσφύγων που τις τελευταίες ημέρες έχουν κατακλύσει το Κέντρο Καταγραφής (hot spot) της Μόριας. Η κατάσταση που επικρατεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα στην περιοχή αποτυπώνεται στο ημερολόγιο και στις φωτογραφίες της Βρετανίδας εθελόντριας. «Μια έγκυος γυναίκα από τη Συρία απέβαλε χθες βράδυ μέσα στα λασπόνερα» είναι μια από τις πιο σκληρές εικόνες που η Μέρελ Γκρέιβ καταγράφει ως αυτόπτης μάρτυρας μέσα στο χάος που επικρατεί στη Μόρια, την ώρα που η Ε.Ε. εξακολουθεί να συσκέπτεται με τους δικούς της ρυθμούς. «Αν δεν γίνει κάτι τώρα, τις επόμενες εβδομάδες οι μη εγγεγραμμένοι πρόσφυγες θα πεθάνουν εκεί έξω από το κέντρο, από αφυδάτωση ή πνευμονία», προειδοποιεί η Βρετανίδα εθελόντρια. Την ίδια ώρα, οι αρχές της Μυτιλήνης δηλώνουν πως «γέμισε το τμήμα του νεκροταφείου του Αγίου Παντελεήμονα, που θάβονταν οι μουσουλμάνοι πρόσφυγες που χάθηκαν σε ναυάγια στη διαδρομή από την απέναντι ακτή στη Λέσβο». Δέκα σοροί παραμένουν σήμερα άταφοι στο ψυγείο του νεκροτομείου της Μυτιλήνης, όπου συνωστίζονται έως να ταφούν.
Για ρεκόρ αφίξεων στα νησιά του Ανατ. Αιγαίου κάνουν λόγο οι εκθέσεις των διεθνών οργανισμών, καθώς οι διακινητές από τα τουρκικά παράλια θέλοντας να προλάβουν τον ερχομό του χειμώνα προσπαθούν να περάσουν στην Ελλάδα όσο το δυνατόν περισσότερους, δημιουργώντας τρομακτικές πιέσεις στα κέντρα καταγραφής των νησιών και κυρίως της Λέσβου. Με το hot spot της Μόριας να λειτουργεί «πιλοτικά» και την ευρωπαϊκή χρηματοδότησή του να παραμένει ακόμα στα χαρτιά και στα λογιστήρια των Βρυξελλών, το αρμόδιο υπουργείο και οι εθελοντές καλούνται να καλύψουν εκ των ενόντων τις τεράστιες ανάγκες που έχουν προκύψει τις τελευταίες ημέρες στα νησιά του Αιγαίου. Οι περιορισμένες δυνάμεις των εθελοντών, που αγωνίζονται κάτω από αντίξοες καιρικές συνθήκες, καθώς και οι περιορισμένες δυνατότητες της τοπικής Αυτοδιοίκησης να εξασφαλίσει στεγασμένους χώρους φιλοξενίας των προσφύγων αφήνουν στο έλεος της κακοκαιρίας χιλιάδες πρόσφυγες. Μαρτυρίες όπως αυτή της Βρετανίδας εθελόντριας κάνουν λόγο για επανεμφάνιση του «εμπορικού δαιμονίου» κάποιων που πουλάνε ένα κομμάτι πλαστικό έναντι 50 ευρώ ώστε οι πρόσφυγες να προφυλαχτούν από τη βροχή.
Οι εκκλήσεις των εθελοντών για τις αυξημένες ανάγκες στη Μόρια της Λέσβου καθώς και η «Έκθεση αξιολόγησης αναγκών» του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής για την εύρυθμη λειτουργία των πέντε hot spots δεν έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να ευαισθητοποιήσουν τους εμπνευστές του ευρωπαϊκού σχεδιασμού αντιμετώπισης της προσφυγικής κρίσης, με αποτέλεσμα δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι να βιώνουν συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης και κινδύνου.
Με κόντρα τον καιρό, μεγάλος αριθμός προσφύγων κατακλύζουν τη μεθοριακή Ειδομένη, με τις ομάδες των εθελοντών που δραστηριοποιούνται στην περιοχή να κάνουν λόγο για συγκέντρωση 18.000 προσφύγων που μέσα στη βροχή περιμένουν σε πλήρη ένδεια να περάσουν τα σύνορα της ΠΓΔΜ. Καθημερινές είναι οι εκκλήσεις ελληνικών και ολλανδικών ΜΚΟ που έχουν στρατοπεδεύσει στην Ειδομένη για φάρμακα, τρόφιμα και ρούχα, καθώς τα αποθέματα της βοήθειας που διαθέτουν είναι αδύνατον να καλύψουν τις ανάγκες τόσων ανθρώπων. «Δεν υπάρχει ούτε φρυγανιά» λέει εθελοντής γιατρός που τις τελευταίες ημέρες εργάζεται στον πρόχειρο καταυλισμό της Ειδομένης, για τον οποίο καμία πρόβλεψη δεν υπάρχει στα ευρωπαϊκά προγράμματα αντιμετώπισης της κρίσης. Με το βάρος της φροντίδας να έχει πέσει πλέον αποκλειστικά στους ώμους της κοινωνικής αλληλεγγύης και τις καιρικές συνθήκες να γίνονται ο μεγαλύτερος εχθρός της προσπάθειας αυτής, καθώς οι λιγοστές σκηνές που μέχρι στιγμής έχουν εξασφαλιστεί δεν μπορούν να στεγάσουν τις χιλιάδες των προσφύγων που πνίγονται στη λάσπη ενός καταυλισμού «ανύπαρκτου» στους σχεδιασμούς της Ε.Ε.
