Αλλαγές στον τρόπο πλειστηριασμού των ακινήτων, προκειμένου να μειωθούν οι χρονοβόρες διαδικασίες και να ικανοποιούνται οι πιστωτές, προωθούνται με τον νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που κατατέθηκε προς ψήφιση στη Βουλή στο πλαίσιο των προαπαιτούμενων με στόχο τη σύναψη οριστικής συμφωνίας με τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας.
Συνοπτικά, οι αλλαγές στον Κώδικα προβλέπουν:
* Επανακαθορισμό της σειράς κατάταξης των δανειστών στον πίνακα των γενικών προνομίων, με το Δημόσιο να πέφτει στην τρίτη από τη δεύτερη θέση όσον αφορά τις απαιτήσεις του από φόρο προστιθέμενης αξίας κ.ά. Οι απαιτήσεις των τραπεζών θα προηγούνται σε ποσοστό 65% και ακολουθούν οι εργαζόμενοι, το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και οι λοιποί ιδιώτες.
* Κατάργηση της παρουσίας των μαρτύρων στα αστικά δικαστήρια με την υποκατάσταση των μαρτυρικών καταθέσεων από ένορκες βεβαιώσεις στο πλαίσιο μιας πρότυπης δίκης με "σφιχτές" προθεσμίες.
* Περιορισμό της διαδικασίας των ανακοπών σε μία πριν και μία μετά τον πλειστηριασμό. Επίσης, σε περίπτωση εκτέλεσης που στηρίζεται σε δικαστική απόφαση ή διαταγή πληρωμής κατά της απόφασης επί της ανακοπής επιτρέπεται μόνο η άσκηση έφεσης και κανενός άλλου ένδικου μέσου.
* Προσδιορισμό του ακινήτου για την πρώτη προσφορά του πλειστηριασμού στην εμπορική του αξία, όπως αυτή προσδιορίστηκε κατά τον χρόνο κατάσχεσης και όχι της αντικειμενικής, όπως προέβλεπε το σχέδιο Χαμηλοθώρη. Οι ειδικότερες προϋποθέσεις για την εφαρμογή αυτής της διάταξης θα καθοριστούν με προεδρικό διάταγμα, ενώ μέχρι τότε θα λαμβάνεται υπόψη η αντικειμενική αξία.
* Δυνατότητα επιβολής πολλαπλών κατασχέσεων από περισσότερους δανειστές του ίδιου οφειλέτη πάνω στο ίδιο περιουσιακό στοιχείο.
Πιο αναλυτικά, με το νομοσχέδιο προβλέπεται ότι "αν με την κατάσχεση που έχει επιβληθεί ή αν πιθανολογείται ότι με την κατάσχεση δεν μπορεί να ικανοποιηθεί εντελώς η απαίτηση του δανειστή, μπορεί με αίτηση του δανειστή να υποχρεωθεί ο οφειλέτης να υποβάλει αναλυτικό κατάλογο όλων των περιουσιακών του στοιχείων, με ακριβή αναφορά του τόπου όπου αυτά βρίσκονται", στον οποίο θα πρέπει να προκύπτουν και τυχόν απαλλοτριώσεις της τελευταίας πενταετίας. Επιπλέον, "ο οφειλέτης θα πρέπει να βεβαιώνει συγχρόνως με όρκο ότι ο κατάλογος περιέχει όλα τα περιουσιακά στοιχεία του, καθώς και τις ως άνω απαλλοτριώσεις, ότι δεν παραλείπει κανένα στοιχείο και ότι έκανε κάθε προσπάθεια για να εξακριβώσει όλα τα περιουσιακά του στοιχεία". Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην αιτιολογική έκθεση, "με την τροποποίηση της ισχύουσας διάταξης επιδιώκεται η πληρέστερη προστασία των δανειστών".
Με άλλες διατάξεις δίνεται η δυνατότητα στους πιστωτές να επισπεύδουν τους πλειστηριασμούς, ενώ επανέρχεται και για εμπορικές απαιτήσεις η προσωποκράτηση, η οποία μπορεί να φτάσει μέχρι το ένα έτος.
Επίσης, η άρση του τραπεζικού απορρήτου ισχύει για τους δανειστές που έχουν δικαιώματα κατάσχεσης μόνο για το χρηματικό ποσό που απαιτείται για την ικανοποίηση του δανειστή.
Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας θα τεθεί σε ισχύ από την 1.1.2016, ενώ η εκκαθάριση των επιχειρήσεων που έχουν ήδη πτωχεύσει θα γίνει με τον ισχύοντα νόμο. Πηγές από το Μαξίμου πάντως ανέφεραν ότι μέχρι την έναρξη ισχύος του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, η κυβέρνηση θα εξαντλήσει όλα τα περιθώρια διαπραγμάτευσης για βελτιώσεις και τροποποιήσεις.
Να σημειωθεί ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης προώθησε τελικά στη Βουλή σχεδόν στο σύνολό του το πόρισμα της νομοπαρασκευσατικής επιτροπής υπό την προεδρία του Ι. Χαμηλοθώρη, που είχε δώσει σε δημόσια διαβούλευση η προηγούμενη κυβέρνηση και είχε μπλοκάρει με την πολυήμερη αποχή των δικηγόρων τον περασμένο Νοέμβριο και τελικά "πάγωσε" μετά την προκήρυξη των εκλογών του περασμένου Ιανουαρίου. Για το ίδιο θέμα η νέα ηγεσία του υπουργείου είχε ορίσει άλλη νομοπαρασκευστική επιτροπή υπό τον Δημήτρη Κράνα, το πόρισμα της οποίας παραδόθηκε στις 30 Ιουνίου, χωρίς ωστόσο να γίνει γνωστό το περιεχόμενό του.
Τέλος, ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας θα ψηφιστεί στη Βουλή με τη διαδικασία των Κωδίκων, δηλαδή σε μία συνεδρίαση στο σύνολό του και όχι κατ' άρθρο όπως γίνεται με τα υπόλοιπα νομοσχέδια.
Ειρήνη Λαζαρίδου
